انواع متغیر در روش تحقیق

در هر پژوهش، متغیرهایی که شما از آن ها استفاده می کنید با توجه به نقش آن ها در پژوهش، نوع مقیاس اندازه گیری و واحد اندازه گیری می توانند انواع مختلفی داشته باشند. در این مقاله انواع متغیر در روش تحقیق را با در نظر گرفتن نوع و نقش آن ها در هر پژوهش به صورت کامل بررسی کرده و برای رفع ابهام احتمالی، در مورد هر کدام مختصری توضیح خواهیم داد.

بیشتر بخوانید: چگونه از پایان نامه مقاله استخراج کنیم؟

در ادامه این مقاله، با توجه به نوع نقشی که متغیرها در روش تحقیق دارند و واحد اندازه گیری آن ها، چند دسته از آن را معرفی می کنیم و در مورد هر یک توضیح می دهیم تا بیشتر با انواع متغیرها در روش تحقیق آشنا شوید.

انواع متغیرها در روش تحقیق

انواع متغیرها براساس نقش آن ها در پژوهش

1- متغیرهای مستقل

متغیرهایی هستند که پژوهشگر کنترل کامل بر روی آن ها دارد یعنی می تواند تغییراتی را در آن ها ایجاد کند و حتی متغیرهای جدیدی را وارد مطالعه نماید. انتظار پژوهشگر این است که متغیرهای مستقل رابطه معناداری را با متغیرهای وابسته داشته باشند.

2- متغیرهای وابسته

هر تغییری که بر روی متغیر(های) مستقل ایجاد کنیم، بر روی متغیر وابسته نیز تاثیر می گذارد. هدف کلی در پژوهش این است که پژوهشگر تغییرات را روی متغیرهای مستقل اعمال کرده و اثر آن روی متغیر وابسته را بررسی می کند.

انواع متغیرها براساس مقیاس اندازه گیری

1- متغیرهای کیفی

متغیر کیفی متغیری است که قابلیت اندازه گیری ندارند و نمی توان با استفاده از اعداد، مقدار آن ها را نمایش داد. از جمله مثال های مربوط به متغیرهای کیفی می توان به جنس، رنگ و … اشاره کرد.

2- متغیرهای کمی

متغیر کمی متغیری است که از نظر مقدار قابل تغییر بوده و می توانیم مقدار آن را با یک عدد نمایش دهیم. از جمله مثال های مربوط به متغیرهای کمی می توان به متغیرهای قد، وزن و … اشاره نمود.

انواع متغیرها براساس واحد اندازه گیری

1- متغیرهای پیوسته

متغیر پیوسته متغیری است که بین هر دو مقدار آن می توان یک مقدار انتخاب کرد مانند سرعت، زمان، وزن، قد و …

2- متغیرهای گسسته

متغیر گسسته متغیری است که نمی توان هیچ مقداری را بین دو مقدار آن تعیین نمود. متغیرهای گسسته عموماً به شکل تعداد تعریف می شوند. مانند تعداد افراد حاضر در کلاس، تعداد بیماران مبتلا به سرطان و …

انواع متغیرها براساس نوع رابطه

1- متغیرهای تعدیلگر

متغیرهایی هستند که بر روی رابطه میان متغیر وابسته و متغیرهای مستقل تاثیر می گذارند. برای مثال زمانی که قصد بررسی تاثیر انگیزش دانشجویان بر روی یادگیری را داشته باشید و بخواهیم متغیر جنسیت را نیز اعمال کنیم، آنگاه جنسیت نقش تعدیلگر را خواهد داشت.

2- متغیرهای کنترل

گاهی برخی متغیرها تاثیر نامناسب بر روی دیگر متغیرها خواهند داشت. در این موارد از متغیرهایی برای خنثی کردن، متعادل کردن و حتی گاهی از بین بردن اثرات این متغیرها استفاده می کنیم. متغیرهایی که به این روش کنترل شده اند را متغیرهای کنترل می نامند.

شما به عنوان یک پژوهشگر باید با انواع روش متغیرها در روش تحقیق آشنایی کامل داشته باشید تا در صورت نیاز بتوانید از آن ها در مطالعه خود استفاده کرده و نتایج حاصل از کار را تفسیر نمایید. بنابراین قبل از انجام پژوهش مطالعه کامل این متغیرهای پژوهشی را فراموش نکنید.

بیشتر بخوانید: چگونه بیان مسئله بنویسیم؟

0 پاسخ

دیدگاه خود را ثبت کنید

Want to join the discussion?
Feel free to contribute!

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *