متغیر ثابت چیست؟

به بیان ساده یک متغیر ثابت متغیری است که هر مقداری به آن بدهیم، مقدار آن ثابت و بدون تغییر باشد. عموماً در مطالعات پژوهشی از متغیر ثابت به عنوان یک متغیر کنترل استفاده می کنند تا بتوانند اثر متغیرهای دیگر را به نوعی کنترل کنند. در ادامه به تعریف متغیر ثابت و کاربردهای مختلف آن در مطالعات پژوهشی خواهیم پرداخت.

بیشتر بخوانید: متغیر پیش بین و ملاک

برای فهم بهتر متغیر ثابت، ابتدا یک تعریف از متغیر کنترل ارائه می کنیم و سپس در مورد متغیر ثابت و کاربردهای آن نیز بحث خواهیم کرد. بنابراین مرحله به مرحله با این مقاله همراه باشید.

متغیر ثابت چیست؟

متغیر ثابت یا همان متغیر کنترل (Control Variable) همان عاملی است که طبق نظر پژوهشگر در مطالعه ثابت نگه داشته می شود تا پژوهشگر به این طریق بتواند تاثیر متغیرهای دیگر را تعدیل یا خنثی یا حتی حذف کند. برای مثال، در بررسی تاثیر نور در رشد نوعی گیاه، می توان متغیر نوع خاک را به عنوان یک ثابت در نظر گرفت تا تاثیری بر مطالعه نداشته باشد.

متغیر ثابت چه کاربردی در پژوهش دارد؟

در هر مطالعه چندین متغیر ثابت (کنترل) وجود دارد. در این مطالعات پژوهشگر به غیر از متغیر مستقل، همه متغیرها را ثابت در نظر می گیرد تا اگر یک متغیر ثابت در طول آزمایش یا آزمون تغییر کند، به این نتیجه برسد که همبستگی به دست آمده میان متغیر وابسته و متغیر مستقل نامعتبر است.

مثال هایی از متغیرهای ثابت

  • دما یکی از رایج ترین متغیرهای ثابت در مطالعات پژوهشی است. اگر دما ثابت در نظر گرفته شود، آن را یک متغیر کنترل می نامیم.
  • میزان نور
  • میزان رطوبت
  • مدت زمان انجام آزمایش

اهمیت متغیرهای ثابت

اگرچه متغیر ثابت در پژوهش اندازه گیری نمی شود، اما نقش بسیار مهمی را بر روی نتایج یک آزمایش خواهد داشت. اگر در مورد متغیرهای ثابت موجود در مطالعه خود آگاهی کافی نداشته باشید، ممکن است نتایج اشتباه و نادرست به دست آورید. بنابراین زمانی که از متغیر ثابت مناسب در پژوهش خود استفاده کنید، بررسی ارتباط میان متغیر مستقل و متغیر وابسته دقیق تر و راحت تر خواهد بود.

نکته جالبی که در این مقاله وجود دارد این است که مفهوم متغیر ثابت با متغیر کنترل یکی است و تفاوتی ندارد. در واقع متغیر کنترل همان متغیری است که پژوهگشر ثابت در نظر می گیرد و در مطالعه خود آن را کنترل می کند. توجه داشته باشید که متغیر ثابت جزئی از مطالعه نیست اما از اهمیت بالایی برخوردار است زیرا تاثیر چشمگیری بر روی نتابج شما خواهد داشت.

بیشتر بخوانید: انواع متغیر در روش تحقیق

0 پاسخ

دیدگاه خود را ثبت کنید

Want to join the discussion?
Feel free to contribute!

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *