انتخاب موضوع پایان نامه

انتخاب موضوع پژوهش و پایان نامه

انتخاب موضوع پایان نامه قدم اول  پایان نامه نویسی می باشد.و از اهمیت خاصی برخوردار است. اگر انتخاب موضوع پایان نامه توسط دانشجو به درستی انجام نگیرد، بقیه مراحل هم به خوبی انجام نشده و دانشجو برای انجام پروپوزال و پایان نامه با مشکل جدی مواجه می شود.

در بیشتر موارد موضوعاتی که برای پایان نامه انتخاب می شوند دارای یک پایه قوی علمی و مقالات پایه خارجی می باشند که این مقاله (Base) برای نوشتن پروپوزال و همچنین طرح اصلی پایان نامه بسیار به کار می آید. همچنین موضوع پایان نامه که مورد انتخاب قرار می گیرد باید متناسب با توانایی دانشجو و علاقه او  باشد تا دانشجو بتواند به راحتی از پس انجام آن برآمده و به راحتی از آن دفاع کند.

 

راهنمایی هایی  برای انتخاب موضوع پایان نامه

گام اول: نکات اولیه

 

  • مطالعه اجمالي در برخي زمينه هاي مورد علاقه و مهم
  • جستجو در برخي پايگاهها و نيز اينترنت تحت عبارت “research topics”  و يا “research priorities” و يا ” issues for research ” در حوزه هاي دلخواه براي آگاهي از موضوع هاي بالقوه مناسب
      
  • مطالعه و وارسي “پيشنهادهايي براي پژوهشهاي بيشتر” در فصل آخر پايان نامه ها براي آگاهي از موضوع هاي مناسب
     
  • صرف وقت بيشتر و مطالعه عميق تر و تحليلي تر در باره موضوع هاي مطرح
     
  • مشورت با استادان و ساير دانشجويان آگاه و منتقد در مورد موضوع هاي قابل قبول و مطرح گام دوم: بررسي و تحليل نكات مورد توجه در انتخاب موضوع

 

  • علاقه مند بودن به موضوع
  • در نظر گرفتن توانايي ها و امکانات فردي مثلاً قدرت تجزيه و تحليل، توانايي تحليل آماري، توانايي برقراري ارتباط با جامعه ي مورد تحقيق، و…
      
  • نو بودن موضوع (تكراري و يا تقليدي صرف نباشد)
     
  • ارزشمند بودن موضوع
  • مطرح بودن در سطح ملي يا منطقه اي يا جهاني
  • منطقي بودن و نه فريبنده بودن
     
  • كاربردي بودن
     
  • مطرح بودن به منزله مسئله (امكان تعريف يك مسئله جديد مبتني بر پيشينه پژوهش يا تجربيات حرفه اي و شخصي)
     
  • امكان تعريف سؤال يا فرضيه بر اساس مسائل عملي يا نظري سؤالهاي مشخص، عيني و هدفمندي را بتوان طرح كرد و همچنین براي پاسخ به سؤالها، راه حل علمي و روش مناسب وجود داشته باشد
     
  • امكان عملي اجراي پژوهش
  • انجام مراحل تحقيق با دشواري غيرعادي همراه نباشد
  • مراحل كار به لحاظ طول زمان مورد نظر قابل انجام باشد
  • مطالعات نظري و دستيابي به منابع امكان پذير باشد
  • نمونه معرف (نماينده) جامعه پژوهش قابل دسترس بوده و افراد مايل به همكاري باشد
  • شيوه گردآوري اطلاعات (توزيع پرسشنامه و يا مصاحبه و يا راه هاي ديگر) در مدت زمان مشخص قابل انجام باشد
  • اطلاعات مورد نياز قابل دسترس و گردآوري باشد
  • امكان انجام پژوهش، به لحاظ روش تحقيق (وجود يك يا چند روش براي آزمون كردن) وجود داشته باشد
  • امكان ادامه پژوهش هاي بيشتر در همان زمينه
  • پيشنهادهاي جديدي را بتوان از دل پژوهش براي پژوهش هاي آتي مطرح كرد
     
  • امكان استخراج و چاپ چند مقاله در آن زمينه (توليد دانش جديد) گام سوم: تصميم گيری كلی
     
  • تدوين يك فهرست از موضوع هاي مناسب بر اساس توجه به معيارهاي مرحله دوم
  • بررسي مجدد تك تك موضوع ها با نگاه منطقي و واقع بينانه
  • حذف برخي از موضوع ها كه امكان انجام تحقيق و رسيدن به نتيجه مطلوب در آنها دشوار است
     
  • انتخاب حداكثر دو يا سه موضوع مناسب براي تحقيق
        
  • بررسي هر يك از موضوع ها به لحاظ وجود منابع اطلاعاتي و وجود استاد راهنما (موضوع در حوزه توجه به تخصص و علاقه حداقل يكي از استادان باشد(
  • مشورت با يك يا دو استاد در باره موضوع هاي پيشنهادي و مسائل مرتبط با آنها
      
  • گرفتن تائيد اوليه از يك يا دو استاد در مورد مناسب بودن يكي از موضوع ها

 

 

فرضیات پایان نامه

راهنمای تدوین فرضیه تحقیق

 

بعد از نوشتن بیان مسئله نوبت به نگارش فرضیات می رسد.نوشتن بیان مسئله و فرضیات از قسمت های اصلی نگارش پروپوزال و پایان نامه می باشد.
بیان علمی بین دو یا چند متغیر فرضی و احتمالی را فرضیه می گویند.
فرضیه یک جواب موقتی به سوال پایان نامست تا بتوانیم آنرا آزمون کنیم.
فرضیه باید جهت دار باشد
فرضیه حدس عالمانه ای است که پژوهشگر به صورت موقتی در پاسخ به سوال پژوهشگر می دهد.
فرضیه مشخص می کند که چه چیزی با موضوع مورد پژوهش در رابطه است واز جمع آوری اطلاعات بی حاصل جلوگیری می کند.
فرضیه های پژوهشی به پژوهشگر کمک می کند تا اطلاعات جمع آوری شده را در رابطه ی با واقعیات طبقه بندی کند.
به طور کلی فرضیه تفاوت بین پژوهش و پایان نامه دقیق و مفید را از پژوهش هایی که دارای دقت کمتر هستند، مشخص می کند.
فرضیه ها به پژوهشگر کمک می کند تا مساله ی پژوهشی را بهتر درک کند. و همچنین  پژوهشگر را قادر می سازد تا روش تحقیق و همچنین روش های جمع آوری اطلاعات را برای حل مساله ی پژوهشی معین کند.
فرضیات به  پژوهشگراجازه می دهند تا داده های مربوط را جمع آوری کند و بدین دلیل امکان تفسیراطلاعات جمع آوری شده را مهیا می سازد. فرضیه، چهارچوب معنی داری برای نتیجه گیری مشخص می کند.
فرضیه حدسی علمی و بر اساس دانش و آگاهی های گذشته می باشد یا به عبارت دیگر فرض حدس علمی و عقلانی  درباره چگونگی رابطه ی بین دو یا چند متغییر است.فرضیه بایستی در محک آزمایش گذاشته تا مشخص گردد فرضیه قابل قبول است یا اینکه رد می شود و مورد قبول نیست.
لازم به تذکر است هر تحقیقی نیازمند فرضیه نویسی نیست. مانند موارد زیر:
  1. طرح هایی که ماهیت مطالعاتی داشته و شبه پژوهش هستند و عمدتا بر پایه اطلاعات و معلومات پیشین و دست دوم تهیه می شوند.
  2. برخی پژوهش های کاربردی که از جنس طراحی هستند و آنها نیز یا متکی به اطلاعات و معلومات دست دوم بوده و یا ذوقی و یا هنری بوده و متضمن وجود خلاقیت و ذهن مکاشفه ای در طراح می باشندو یا اینکه از هر دو جنبه مطالعاتی و هنری برخوردارند. مانند طرح های آزمایشی، طرح های جامع یا خاص توسعه، تدوین استراتژی های و غیره.
  3. تحقیقاتی که هیچگونه دانش و معلومات نظری یا تجربی پیشین برای مساله و موضوع آنها وجود ندارد و برای اولین بار کشف می شوند و عمدتا تجربی-آزمایشگاهی بوده و بطور تصادفی و ناگهانی توسط محقق کشف می گردند و اتفاقا از ارزش بالای معرف شناختی در اکتشاف جهان برخوردارند.

تنظیم سوالات پایان نامه

نکاتی راجع به تنظیم سؤالات پایان نامه

 

 در این مقاله سعی داریم نکاتی مربوط به طرح سوالات پایان نامه را بیان کنیم از قبیل:

    سعی کنید از طرح سؤالات مبهم یا غیردقیق یا پرسشهایی که نیازمند دانش تخصصی هستند، پرهیز کنید.

      فراموش نکنید که سؤالاتی که پاسخگو برای جواب دادن به آنها نیازمند به خاطر آوردن وقایع یا احساساتی است که مدتها قبل روی داده‌اند، معمولاً با دقت کمتری پاسخ داده می‌شوند.

      دو یا سه سؤال ساده بسیار بهتر از یک سؤال پیچیده است.

      سؤالاتی طرح نکنید که جواب مشخصی را تداعی می‌کنند بلکه سؤال باید به گونه‌ای باشد که تمام پاسخهای ممکن را به ذهن تداعی کند.

      سعی کنید خیلی از سؤالات منفی استفاده نکنید، گرچه در بعضی موارد، مثل وقتی که یک رشته سؤالات راجع به نگرش می‌پرسید، بهتر است مخلوطی از سؤالات منفی و مثبت بپرسیم.

      به خاطر داشته باشید که سؤالات فرضی که مافوق تجربه پاسخگو باشد، بیشتر منجر به پاسخهای غیردقیق می‌شوند.

      از سؤالاتی که ممکن است حالت تدافعی ایجاد کند اجتناب کنید، یا لااقل آنها را زمانی مطرح کنید که تأثیری در پاسخهای بعدی نداشته باشند ( مثلاً در آخر پرسش‌نامه).

      از سؤالاتی که حدی بر پاسخ آنها نیست اجتناب کنید.

موفق باشید

 

 

 

طریقه نوشتن بیان مسئله در پایان نامه

روش نگارش و ارزيابى مسئله تحقيق

از بخشهای مهم برای نگارش پایان نامه  ، بیان مسئله است که ضمن آشنا نمودن خواننده با موضوع تحقیق در روشن نمودن مراحل بعدی پژوهش مثل اهداف و روش ، تاثیر بسیار دارد . در این بخش محقق اطلاعات زمینه ای و ابعاد مختلف موضوع ، دلایل انتخاب و فواید ناشی از تحقیق را به روشنی توضیح می دهد تا ایدة تحقیق موجه جلوه کند و ضرورت انجام آن احساس شود و اهمیت آن آشکار گردد

محقق براى بيان مسئله تحقيق و نگارش آن بايد به ترتیب  زير اقدام ک

۱. صورت مسئله را به شکل سؤالى بنويسد.

  • مساله بايد روشن و بدون ابهام باشد.
  • از کاربرد اصطلاحات و واژگان ارزشي خودداري شود .
  • خلاصه و صحيح باشد.
  • سوالات ويژه تحقيق بايد نوشته شود .

 

 

۲. مقدمه‌اى کلى درباره اينگونه مسائل و ضرورت انجام دادن تحقيق موردنظر خود را ذکر کند

 

۳. ابعاد، ويژگى‌ها و صفات و حدود مسئله مورد مطالعه را شرح دهد.

 

۴. ادبيات و سوابق مسئله تحقيق را بيان کند.

 

۵. فهرست متغيرها و معرّف‌هاى مورد مطالعه و مدل‌هاى تبيينى نظرى را به شکلی که  که گفته شد بیان نماید/

 

۶. سؤالات ويژه ی تحقيق را فهرست کند.

انواع پرسش های پژوهش

  • الف) سوال توصيفي : دراين گونه سوال ها معمولا از كلمات ” چگونه است ،چه مي باشد و چيست “ استفاده مي شود. مثال: گسترش تاريخي صنعت خودرو در ايران چگونه بوده است؟
  • ب) سوال هاي رابطه اي: در اين گونه سوال ها ، چگونگي رابطه دو يا چند متغير مورد بررسی قرار مي گيرد . مثال: چه رابطه اي بين رضايت شغلي و افزایش بازدهی سازمان مربوطه  وجود دارد؟
  • ج) سوال هاي تفاوتي : اين سوال ها با تفاوت سطوح متغير ها سروكار دارد و معمولا به شكل زير بيان مي شود: آيا بين فارغ التحصيلان رشته هاي مدیریت ورشته هاي حقوق در انتخاب شغل تفاوت وجود دارد.
  • د) سوال هاي علت و معلولي : در اين گونه سوال ها رابطه علت و معلولي بين متغير هامورد بررسی قرار مي گيرد . مثال: چه عواملي باعث افزايش یادگیری دانش اموزان يك مدرسه مي شود؟

 

 

۷. به هدف يا اهداف تحقيق خود اشاره نمايد.

 

۸. نتايج و دستاوردهاى پيش‌بينى شده تحقيق را اظهار کند.

 

نکاتی  تکمیلی برای نگارش بهتر بیان مسئله:

1- حتما به همه ی متغیرهای تحقیق اشاره شود

2- متغیرهای تحقیق به صورت مستقل و جداگانه بررسی نشوند بلکه بیشتر به رابطه ی احتمالی آنها اشاره شود.

3- در مورد پژوهشهایی که دارای متغیر مستقل و وابسته هستند بهتر است بیان مسئله با یک تعریف مختصر و اهمیت متغیر وابسته آغاز شود،سپس عوامل مختلف موثر بر متغیر وابسته بر اساس پیشینه بررسی شود و در نهایت متغیر مستقل به عنوان یکی از این عوامل معرفی شود و در مورد آن و رابطه ی آن با متغیر وابسته توضیح داده شود .

4- بهتر است در بیان مسئله پیشینه ی پژوهش به صورت خیلی مختصر بیان شود و بیشتر به کاستی های پژوهشهای قبلی ،ابهامات و عدم تطابق نتایج پژوهش های مختلف با یکدیگر اشاره شود .

 

 

 

 

راهنمای نگارش پایان نامه

 

نحوه نگارش پایان نامه

يك پایان نامه با موضوع مناسب  هرچقدر هم كه مهم  باشد در صورتی که به  صورت مناسب گزارش نشود نتيجه مطلوب حاصل از تحقيق را در بر نخواهد داشت و تنها نيمي از كار انجام گرفته است. براي انتقال افكار و اطلاعات حاصل از تحقيق به ديگران لازم است  كه اصولي رعايت شود .

ما در این مقاله سعی داریم اصول نگارش پایان نامه را به صورت گام به گام برای شما دانشجویان عزیز ذکر کنیم.

 

پایان نامه تحصیلی کارشناسی ارشد براساس یک استاندارد جهانی از پنج فصل  تشکیل شده است:

 

 

 

  • صفحه عنوان

موارد لازم به ذکر در عنوان به صورت زیر می باشند :

  • عنوان پایان نامه
  • نام کامل استاد راهنما
  • نام کامل محقق یا محققین
  • نام مرکز یا دانشگاهی که پایان نامه در آن تقدیم میگردد .
  • نوع مدرک ( برای مثال : پایان نامه دوره کارشناسی ارشد روانشناسی)
  • تاریخ ارایه پایان نامه

 

 

 

  • در صورت نیاز تشکر و قدر دانی

صفحه تشکر و قدردانی الزامی نیست اما مرسوم است که یک صفحه را به تقدیر و تشکر اختصای می‌دهند. محقق می تواند از فرد یا افراد با موسساتی که او را در انجام پایان نامه کمک و راهنمایی کرده اند ، سپاسگزاری کند .

 

  • چکیده

بخشي از پايان نامه است كه خواننده را به مطالعه آن علاقه مند مي كند و يا از آن مي گريزاند.

بايد منعكس كننده اصل موضوع باشد.در عين كوتاه بودن بايد پاسخگوي سه سؤال زير باشد:

مشكل چيست؟

روش رسیدن به راه حل كدام است؟

راه حل چیست؟

در نگارش آن باید از  كلمات و عبارات سليس٬ آشنا٬ با معني و روشن استفاده شود و همچنین باید بر

اطلاعات تازه و اصطلاحات جديد يا نظريه ها ٬ فرضيه ها ٬ نتايج و پيشنهادها تاکید شود

و همچنین كلمات كليدي (Key words) درانتهاي چكيده آورده شود،و از ذكر منابع ٬ اشاره به جدول ها و نمودارها خودداري شود.

لازم است بدانید که  چكيده بايد حتما” به تأييد استاد راهنما رسيده باشد.

 

  • فهرست مطالب

فهرست شامل عنوانهاي فصلها و بخشها و زير بخشهاي هر فصل پايان نامه با ذكر شماره صفحه و عنوان مربوط    مي باشد.

 

  • پیشگفتار

در این قسمت محقق هدف کلی خود را از انجام پایان نامه(پژوهش)بیان می کند و در این قسمت نیز نیازی به ذکر منبع نمی باشد .

  • فصل اول – طرح تحقیق(کلیات پژوهش)

1-1)مقدمه

1-2) بیان مسئله

1-3) ضرورت و اهمیت اجرای تحقیق

1-4) اهداف تحقیق

1-5) فرضیه های تحقیق

1-6) محدودیتهای تحقیق

1-7)تعریف واژه ها ٬ اصطلاحات و علائم اختصاری

 

  • فصل دوم –پیشینه تاریخی تحقیق

2-1) مقدمه

 

2-2) مباني نظري

 

2-3) تحقيقات انجام شده در داخل كشور

 

2-4) تحقيقات انجام شده در خارج كشور

 

 

  • فصل سوم _ روش تحقیق

3-1) روش تحقيق

3-2) جامعه آماری

3-3)چگونگی روش گزینش گروه ها

3-4) متغیرها

3-5) ابزار اندازه گیری

3-6) مراحل اجرا

3-7) روش های آماری

 

  • فصل چهارم _ ارائه یافته های تحقیق و تجزیه و تحلیل آن

4-1) مقدمه

4-2) آمار توصیفی مربوط به متغیرهای تحقیق

4-3) آزمون فرضیه ها

 

  • فصل پنجم _ خلاصه تحقیق و ارائه پیشنهادها

5-1) مقدمه

5-2) خلاصه تحقیق

5-3) یافته های تحقیق

5-4) بحث و نتیجه گیری

5-5) پیشنهادات

 

  • فهرست منابع و مآخذ

سعی ما بر این است که در مقالات بعدی  هر کدام از زیر بخش ها را به تفضیل بیان کنیم .همراه ما باشید