منابع فرضیه های پایان نامه

منابع فرضیه های پایان نامه

برخی فرضیه ها وجود حالتها و شرایط معینی را در مواردی خاص بیان می دارند،بدین معنا که می گویند چیز،شخص،موقعیت یا رویدادی معین،صفات و مشخصات خاصی دارند.برخی دیگر از انواع فرضیه ها که معمولا به مطالعات توصیفی ارتباط پیدا می کند،الگوی آنچه را که موجود هست به نمایش می گذارد،نسبت برخی رویدادها را بیان می کند ،یا رابطه ای را به صورت تمایل یک رویداد به همراهی با رویداد دیگر شرح می دهد،یا حکم می کند که یک چیز همواره کوچکتر یا بزرگتر از چیز معین دیگر است.بسیاری از مطالعات و بررسی های اجتماعی متوجه این گونه فرضیه هاست.مثلا روان شناسان ارتباط انواع مختلف استعدادها ،جامعه شناسان ارتباط جرایم و بیماری های روانی ،و مردم شناسان رابطه بین عقاید دینی ،آداب ازدواج و سایر رسوم جوامع مختلف را مورد بررسی قرار می دهند.نوع دیگری از فرضیه نیز وجود دارد(فرضیه های رابطه علی) که صفت خاص یا رویداد معینی را جز عواملی که در تعیین و تولید صفت یا رویداد خاص دیگری موثر است می داند.برای مثال ،تئوری روان تحلیلگران این فرضیه را پذیرفته است که تجارب دوره نوزادی و کودکی از عوامل مهم سازنده شخصیت در دوره بلوغ و کمال است.

به منظور تدوین فرضیه های پژوهش ،چنان که قبلا نیز گفته شد ،پژوهشگر هم از قیاس و هم از استقرا استفاده می کند.بنابراین برای تنظیم فرضیه دو منبع بالقوه تئوریهای موجود و نتایج پژوهش های انجام شده پیشین ،مورد توجه قرار می گیرد پژوهشگر با تشکیل فرضیه می تواند یافته های خود را فراسوی شرایط خاصی که داده ها در آن به دست آمده است تعمیم دهد.به سخن دیگر ،چون یکی از هدفهای پژوهش ،ایجاد مولفه هایی برای تشکیل تئوریهای تعمیم پذیر است،پژوهشگر باید تا آنجا که ممکن است در به وجود آمدن یک پایه نظری یا در جهت ایجاد آن بکوشد. با آنکه برخی فرضیه ها ممکن است فقط مبتنی بر نکته و اشاره کوچکی باشد ،و گاه نیز ممکن است تصادفی باشد و حتی از کشف و شهود ناگهانی ناشی شود،اما اغلب فرضیه ها بر پایه یافته های مطالعات پیشین طرح می شود و هدف آنها استقرا رابطه بین دو یا چند متغیر در زمان حال است.نوعی دیگر از فرضیه ها که از تئوریهای کامل و جامع حاصل میشود با استفاده از یک رشته قیاسهای معین به پیش بینیهایی منجر می شود که در شرایط معین ،نتایج مشخصی به دست خواهد آورد.

فرضیه هایی که از کشف و شهود ناگهانی ناشی می شود ممکن است در برخی موارد برای توسعه و پیشرفت علم مفید و موثر باشد .اما اگر فقط در یک پژوهش آزمایش شوند فایده آنها به وسیله دو عامل محدود می شود:

1- این اطمینان وجود ندارد که رابطه ای که بین دو عامل کشف و مشاهده شده است،در مطالعات دیگر نیز تایید شود.

2- فرضیه ای که مبتنی بر حدس و گمان باشد ،احتمالا رابطه محکمی با فرضیه ها و معلومات دیگر آدمی ندارد .با این حال ،چنین فرضیه هایی ممکن است مسائل و پرسش های جامعی مطرح سازد و به پژوهش های متعدد دیگری بینجامد ،و حتی ممکن است بعدها با پژوهش های دیگر مقارن و همبسته شده به صورت تئوریهای تبیینی جامعی در آید.

فرضیه ای که مبتنی بر مطالعات پیشین باشد ،محدودیت فرضیه مبتنی بر کشف و شهود را ندارد، و اگر مطالعات جدید فرضیه قبلی را تاکید کند رابطه حاصل به شکل رابطه ای نظامدار در می آید. در این صورت احتمال آنکه رابطه حاصل ناشی از شرایط خاص موقعیت معینی باشد ،کاهش می یابد(گرچه این امکان به کلی از میان نمی رود).

اما فرضیه هایی که تئوری کلی تری استنتاج می شود ،حتی محدودیت فرضیه های مبتنی بر یافته های مطالعات پیشین را نیز ندارد،زیرا از مجموعه دانش کلی که درباره زمینه مربوط به آن موجود است جدا نخواهد ماند. بدین ترتیب اگر بین داده های اولیه این گونه مطالعات و تئوری کلی ارتباط برقرار شود، و اگر نتایج به دست آمده موید و در جهت تقویت پیش بینی های قبلی باشد ،پژوهشگران در واقع به پیشرفت علم و دانش بشر کمک وافری کرده اند ،زیرا نتایج آنها ضمن آنکه تئوری کلی را تایید و پشتیبانی می کند برای حل مسائل زندگی نیز فواید عملی در بر دارد. بنابر آنچه گفته شد،پژوهشگر بهتر است بتواند هم از نتایج پژوهش های پیشین استفاده کند و هم در تدوین فرضیه های خاص مطالعه خود به تئوریهای کلی موجود متکی باشد ،تا کار او در تنظیم فرضیه های جدید آسان شود.داشتن فرضیه ای روشن او را در تعیین نوع داده های مورد نیاز و روش تجزیه و تحلیل آماری آن ،و به طور کلی هدایت پژوهش ،یاری می دهد.اما در اینجا لازم است به یک نکته اشاره شود .با آنکه تدوین فرضیه و آزمون درستی آن یکی از هدفهای عمده پژوهش های علمی است ،همواره باید به خاطر داشته باشیم که برای رسیدن به این هدف راه کوتاه و میانبری وجود ندارد. در قلمرو علوم اجتماعی و علوم رفتاری ،مسائل و مشکلات بسیاری وجود دارد که در آنها هنوز فرضیه های مهمی  موجود نیست، و بنابراین ضروری است درباره آنها پژوهش هایی که جنبه اکتشافی دارد به میزان زیاد انجام شود،تا در نتیجه آنها بتوان فرضیه های قابل قبولی تدوین کرد .این گونه مطالعات اکتشافی یکی از مراحل ضروری و لازم برای پیشرفت و توسعه هر علم ،به ویژه علوم رفتاری و اجتماعی است که با مسائل و مشکلات بغرنج و متغیرهای پیچیده ای سر و کار دارد.

ttt

 

ویژگی های یک فرضیه خوب

ویژگی های یک فرضیه ی خوب

در پژوهشهای علمی  اساسا به طریق زیر عمل می کنیم :نخست ،مسئله ای را که در پی حل آن هستیم تدوین می کنیم و سپس فرضیه ای را که برای آن مسئله جواب بالقوه به شمار می آید بیان می کنیم.فرضیه عموما بیانی است که از لحاظ قلمرو کلیت دارد ،بدین معنا که به پیشامدهای متعدد و متنوعی که مسئله با آن سروکار دارد ارتباط پیدا می کند.آنگاه ،نمونه ای از این پیشامدها را مشاهده می کنیم.بدین منظور که داده ها را گرداوری می کنیم و فرضیه را با آن مشاهده ها روبه رو می سازیم،سپس آن فرضیه را می آزماییم.آزمون فرایندی است که از طریق آن نتیجه می گیریم که فرضیه تدوین شده با استفاده از داده ها تایید (یا پشتیبانی)می شود یا نمی شود.به طور اختصاصی تر ،اگر بیانات ما درباره مشاهده ها با فرضیه تنظیمی مطابقت کند ،گوییم فرضیه تایید یا پشتیبانی می شود (یعنی درجه احتمال بالا،مثلا p=0.8 دارد).در غیر اینصورت آن فرضیه رد می شود(یعنی احتمال آن کم،مثلا p=0.15 است).برای آنکه بدانیم یک فرضیه آزمون پذیر است،دو ملاک وجود دارد. آن دو ملاک عبارتند از :

1-آیا همه متغیرهای موجود در فرضیه واقعا به پیشامدهای (به طور تجربی)مشاهده پذیر ارتباط پیدا می کند؟

2- آیا فرضیه به گونه ای تدوین شده است که مولفه های آن را بتوان به پیشامدهای (به گونه تجربی)مشاهده پذیر مربوط ساخت و درباره درجه احتمال آن تصمیم گرفت؟

اگر همه پیشامدهایی که به فرضیه مربوط می شود مشاهده پذیر باشد ،آنگاه نخستین ضابطه  (اصل)برقرار است .مثلا اشباح را نمی توان به طور معتبر مشاهده کرد(یعنی به طور کلی همه مردم قادر نیستند آن را مشاهده کنند).بنابراین مسائلی که درباره آنها تدوین می شود حل نشدنی و فرضیه های متناظر با آنها نیز آزمون ناپذیر خواهد بود.اگر یک فرضیه منطبق با قواعد زبان تدوین شده باشد و بتوانیم اصطلاحات آن را بدون ابهام به پیشامدهای (به گونه تجربی)مشاهده پذیر مربوط سازیم ،آنگاه ملاک دوم صادق است.در این صورت می توانیم به تصمیم تایید یا عدم تایید فرضیه تنظیمی دست یابیم.با توجه به آنچه گفته شد ،ویژگی های تدوین یک فرضیه عبارتند از:

1-باید رابطه بین دو یا چند متغیر را پیش بینی کند(یعنی یک گزاره جهت دار باشد)

2- باید روشن ،بدون ابهام و به صورت یک جمله خبری بیان شود.

3- باید استنتاجهای ضمنی روشن برای آزمون روابط میان متغیرها را داشته باشد.

4-باید آزمون پذیر باشد،یعنی بتوان آن را بر پایه داده های تجربی آزمود.

ملاک های بالا به طور کلی بر این مطلب  دلالت دارد که گزاره فرضیه اصولا نشان دهنده دو یا چند متغیر اندازه پذیر یا بالقوه اندازه پذیر است،و این گزاره مشخص می کند که متغیرها چگونه با هم ارتباط پیدا می کنند .هر گزاره ای که فاقد این ملاک ها باشد به معنای علمی واژه ،فرضیه نیست .به این فرضیه ساده توجه کنید:”مطالعه گروهی در پیشرفت تحصیلی موثر است”.در اینجا یک رابطه وجود دارد که متغیر نخست یعنی “مطالعه گروهی” را به متغیر دوم یعنی ” پیشرفت تحصیلی ” مربوط می سازد.چون اندازه گیری این متغیر ها امکان پذیر است،استنتاجهای آزمون این فرضیه نیز قابل درک است.یعنی همه ملاک های لازم برای آن وجود دارد .

اینک یک فرضیه نامناسب را در نظر بگیرید :”تمرین در کار ذهنی با یادگیری آن کار ذهنی رابطه ندارد:.در اینجا  یک متغیر یعنی “تمرین در کار ذهنی” با متغیر دیگری که “یادگیری آینده ” باشد به وسیله عبارت “رابطه ندارد” مربوط شده است .پژوهشگری که این فرضیه را مطرح ساخته احتمالا فرضیه علمی(پژوهشی) را با فرضیه صفر که یک فرضیه آماری است اشتباه گرفته است. عبارت “رابطه ندارد ” فاقد جهت است و با استفاده از آن نمی توان نتیج پژوهشی را پیش بینی کرد .تا اینجا باید آموخته باشیم که فرضیه سبب می شود پژوهش  روی یک هدف معین متمرکز ،و آنچه باید مورد مشاهده قرار گیرد مشخص شود.پژوهشگر در مراحل اولیه مطالعه ،یک فرضیه مثبت عملی یا پژوهشی را به عنوان نتیجه  آنچه مایل است بیازماید مطرح می سازد.بعدها در مرحله تجزیه و تحلیل داده های مشاهده شده ،دلالت ضمنی فرضیه ای را که قبلا به آن اعتقاد داشته است به نام فرضیه مخالف در برابر فرضیه ای که فرضیه صفر نامیده می شود و عدم ارتباط را می رساند قرار می دهد و می آزماید.

عیب عمده دیگر فرضیه بالا ان است که درباره ملاک آزمون پذیری بالقوه آن نیز با مشکلاتی روبه رو خواهیم بود.تعریف “کار ذهنی” و “یادگیری آینده” به گونه ای که اندازه پذیر باشد، مشکل اساسی ما را تشکیل می دهد.اگر بتوانیم این مشکل را به طور مطلوب حل کنیم ، و ساختار جمله را نیز به گونه ای تغییر دهیم که بتوانیم یک متغیر را از روی یک متغیر دیگر پیش بینی کنیم،آنگاه قطعا یک فرضیه خواهیم داشت. آزمون تجربی متضمن آن است که بتوان هر متغیری را دستکاری،طبقه بندی،یا اندازه گیری کرد.اگر نتوان یک متغیر را دستکاری ،مقوله بندی ،یا اندازه گیری کرد ،در این صورت روش کمی تجزیه و تحلیل برای  آزمون فرضیه وجود ندارد.

اکنون فرضیه سومی را ملاحظه کنید:” کودکان طبقه متوسط اجتماع اغلب بیش از کودکان طبقه پایین اجتماع از کارهای نقاشی پرهیز میکنند “.این فرضیه،مقوله بسیار سنگین و مهمی را عرضه می کند ،اما وجود ارتباط بین متغیرها در آن غیر مستقیم است. در این گونه فرضیه ها رابطه غیر مستقیم و مستتری وجود دارد که معمولا به صورت این گزاره که گروه های A وb از لحاظ نوعی ویژگی تفاوت دارند بیان می شود.بهتر است فرضیه مذکور را به این صورت بیان کنیم که “رفتار مربوط به نقاشی تا حدودی تابع طبقه اجتماعی است”.هر چند در فرضیه ها معمولا از واژه ارتباط یا رابطه به ندرت استفاده می شود،اما عبارتهایی که به گونه ضمنی ارتباط را می رساند،مانند تولید می کند ،به وجود می آورد،موجب می شود،اثر دارد یا موثر است،تابع … است،می تواند متغیرهای مورد مطالعه را به هم مربوط سازد.

ttt

طریقه نوشتن ادبیات و پیشینه پایان نامه

ادبیات و پیشینه تحقیق

پیش از آغاز هر پژوهش باید به بررسی ادبیات و پیشینه تحقیق پرداخت. ادبیات و پیشینه تحقیق در پروپوزال و پایان نامه به معنی بررسی مقالات ، کتب و پایان نامه های منتشر شده در زمینه مدنظر است. برای این کار باید همواره آخرین مقالات که جدید ترین دستاورد های علمی در آنها گنجانده شده است را نیز مطالعه و بررسی کرد.

هدف از گنجاندن بخش پیشینه تحقیق، عبارت است از:

• برقراری ارتباط منطقی میان اطلاعات پژوهش های قبلی با مسئله تحقیق.
• دست یابی به چارچوب نظری و یا تجربی5 برای مسئله تحقیق.
• آشنایی با روش های تحقیق مورد استفاده در پژوهش های گذشته.
برای رسیدن به این اهداف، توجه به نکات زیر ضروری است:
• الف) انتخاب منابع اطلاعات مرتبط با مسئله تحقیق.
• ب) ارائه مطالب از کلی به جزئی (عمومی و اختصاصی)
• ج) اجتناب از بیان مطالب، به طور مجرد و بدون رابطه با یکدیگر.
• د) تنظیم مطالب به طور سازماندهی شده، همراه با روندهای منطقی.
• ه) ارائه نتایج مطالعات قبلی و نقد آنها.

اهمیت بررسی متون پیش از شروع پایان نامه

چرا بررسی متون هنگام تهیه طرح پژوهشی حائز اهمیت است ؟
• از دوباره کاری جلوگیری می کند .
• به یافتن آنچه دیگران درباره موضوع شما دریافته و گزارش نموده اند کمک می کند . این امر ممکن است به اصلاح بیان مسئله بینجامد .
• زمینه آشنایی با انواع مختلف روش کار که امکان استفاده از آن در مطالعه شما وجود دارد را فراهم می نماید .
• دلایلی برای دیگران تامین می کند تا از پژوهش پیشنهادی شما پشتیبانی کنند .

انواع منابع ادبیات و پیشینه

• افراد ، گروهها و موسسات
• اطلاعات منتشر شده (کتب ، مقالات ، اندکس و چکیده ها )
• اطلاعات منتشر نشده ( سایر طرح های تحقیقاتی در همین زمینه ، گزارشات ، نوشته جات )
• مواد سمعی بصری و اطلاعات کامپیوتری
شیوه پیدا کردن منابع اطلاعات
برای دستیابی به هر منبع و گرفتن اطلاعات به روش کارآمدتر ، لازم است استراتژی مناسبی داشته باشید . این استراتژی می تواند بر حسب محل کار و موضوع تحت مطالعه متفاوت باشد اما کلاً ممکن است شامل گامهای زیر باشد :
شناسایی یک شخص کلیدی ( محقق و یا سیاست گذار ) ، مطلع نسبت به موضوع ، و خواستن از وی تا ماخذ و یا نام افراد دیگری را که می توانند اطلاعات بیشتری به شما بدهند در اختیارتان بگذارد .
بررسی لیست سخنرانان یک کنفرانس راجع به موضوع مورد نظر و مشخص کردن افراد صاحب نظر .
ملاحظه لیست ماخذ یا عناوین مناسب در مقالات و کتب کلیدی مربوط به موضوع ، برای تعیین منابع .
ملاحظه ماخذ در نمایه نامه ها ، اندکس ها ( مثل Index Medicus) و چکیده نامه ها ( Excerpta Medica)
تماس با کتابداران در دانشگاهها ، انستیتوهای تحقیقاتی ، وزارت بهداشت و روزنامه ها و تقاضای ماخذ مناسب .

بررسی پیشینه تحقیق، توانایی محقق را در انتخاب اطلاعات مهم و ارتباط آنها با یافته های تحقیق، نشان می دهد و چارچوبی برای اجرای تحقیق، فراهم می آورد

پیشینه تحقیق که در بسیاری از موارد، تحت عنوان «ادبیات تحقیق» و «سابقه تحقیق» از آن یاد می شود، به تمام منابعی گفته می شود که با موضوع مورد بررسی و هدف های آن، ارتباط دارند و محقق به آنها مراجعه می کند. از این رو، هر گونه نظریه، قانون و بررسی قبلی درباره موضوع پژوهش را می توان جزء پیشینه آن منظور داشت. فراموش نکنیم که هر تحقیق، بر مبنای بدیهیاتی انجام می گیرد که در مطالعات قبلی، روشن شده است و تمام مطالعاتی که فرض ها و بدیهیات و خاستگاه تحقیق را به وجود آورده اند، جزء پیشینه تحقیق محسوب می شوند.

روش های پیشینه یابی

متداول ترین روش در پیشینه یابی پژوهش، آن است که کلیدواژه های موضوع مورد بررسی را استخراج کرده، آنها را به بانک های اطلاعاتی بدهیم؛ تا از مطالعاتی که پیش از آن درباره موضوع مورد نظر به عمل آمده و در شبکه موجود است، اطلاع حاصل کنیم. همچنین با مراجعه به فهرست منابع کتاب های مرتبط با موضوع مورد بررسی، می توان از مطالعات متعدد قبلی در این موضوع آگاه شد.
پس از پیدا کردن منابع و استخراج مطالبی از آنها که با مطالعه مورد نظر ارتباط پیدا می کنند، به طور معمول، آنها را بر روی فیش های مخصوص یادداشت می کنیم و در بالای همان فیش، مشخصات کتاب یا مقاله را مطابق اصول فهرست نویسی، درج می کنیم. در استناد به منابع، می توان جملات آن را به طور مستقیم و با نقل قول ذکر کرد. البته باید در نظر داشت که نقل قول عبارات، در داخل گیومه آورده می شود. در مراجعه به منابع، محقق وظیفه دارد که اعتبار داخلی و خارجی آنها را مورد نظر قرار دهد و از استناد به منابع غیرمعتبر و ضعیف و یا منابعی که به محقق، کمکی نمی کنند، خودداری کند.
فرآیند بررسی پیشینه تحقیق
به منظور بررسی تحقیقات قبلی و تدوین پیشینه تحقیق، باید منابع اطلاعاتی مرتبط با موضوع تحقیق، جایابی شده، مورد تحلیل قرار گیرند. برای این منظور، پژوهش گر باید مراحل زیر را طی کند:
• مشخص کردن واژگان کلیدی مرتبط با مسئله تحقیق؛ کلیدواژگان، همان توصیف گر های مسئله تحقیق است. برای انتخاب این توصیف گرها، پژوهش گر می تواند مفاهیم تشکیل دهنده و مرتبط با موضوع تحقیق را مورد توجه قرار دهد.
• جست و جوی منابع اطلاعاتی؛ مانند نمایه ها، چکیده نامه ها و کتاب های مربوط به موضوع تحقیق و به عبارت دیگر درباره هر یک از کلیدواژه ها، باید منابعی را که اطلاعات پژوهشی مربوط را به دست دهد، یافت. برای این امر، می توان پایگاه های رایانه ای داده ها را نیز مورد نظر قرار داد و اطلاعات پژوهشی بالقوه را بازیابی کرد.
• یافتن عنوان مقاله های مرتبط با موضوع تحقیق.
• جایابی نسخه هایی از مقاله های مورد نظر.
• گزینش مقاله مرتبط؛ در این مرحله، ابتدا هر یک از مقاله ها یا گزارش های جایابی شده، به طور مقدماتی مطالعه می شود؛ تا میزان رابطه آنها با موضوع تحقیق، مشخص شود. بر این اساس، مقاله ها و یا گزارش های نامربوط، کنار گذاشته می شوند.
• طبقه بندی مقاله ها؛ در این مرحله، مقاله ها و یا گزارش های مرتبط با مسئله تحقیق، مشخص شده، بر حسب روش، متغیرها، ابزار و امثال آن، دسته بندی می شوند.
• تهیه چکیده؛ پس از مطالعه منابع، چکیده ای از آنها تهیه می شود
• تهیه کتاب شناسی؛ در این مرحله، با توجه به منابع مورد استفاده، فهرست کاملی از منابع مورد استفاده، با در نظر گرفتن ضوابط کتاب شناسی مرسوم، تهیه می شود. باید توجه داشت که تا کنون در ایران ضوابط تدوین کتاب شناسی به صورت «معیار ملی»، صورت نگرفته است. راهنماهای گوناگونی برای این امر در دسترس می باشند؛ مانند آیین نگارش (سمیعی، 1369) و آیین گزارش نویسی (حری، 1371) و علاوه بر اینها، راهنمای روان شناسان و پژوهش گران در علوم تربیتی و روان شناسی که توسط انجمن روان شناسان امریکا(APA)16 تدوین شده، نیز در تهیه کتاب شناسی مورد استفاده قرار می گیرد.
• نقد مقاله ها و گزارش ها؛ همزمان با تهیه کتاب شناسی، منابع مورد استفاده، مقاله ها و گزارش های منتخب، مورد بررسی انتقادی قرار می گیرند. برای این منظور، در مورد هر مقاله، باید طرح تحقیق آن مورد نظر قرار گرفته، روش اجرای آن به طور انتقادی بررسی شده، یافته های به دست آمده در رابطه با هدف های تحقیق، مورد قضاوت قرار گیرد.
• تدوین چارچوب نظری و یا تجربی تحقیق، در این مرحله، بر اساس اطلاعات به دست آمده از پژوهش های قبلی و نظریه های موجود مرتبط با مسئله، چارچوب نظری یا تجربی تحقیق، فراهم می شود.

تنظیم گزارش پیشینه تحقیق

• هر منبع، پس از مطالعه، چکیده سازی و رده بندی می شود. مرتبط ترین و مناسب ترین منبع، باید اول مطالعه شود. از این مطالعه، پژوهش گر می تواند فهم قابل قبولی از مسئله پیدا کند و نسبت به رده بندی منابع، تصمیم بگیرد.
• چکیده سازی یک گزارش یا مقاله که معمولاً روی یک کارت یا برگه به ابعاد «8 * 12سانتی متر» نوشته می شود، دارای مراحل زیر است:
• 1. نخست چکیده یا خلاصه مقاله یا گزارش مطالعه می شود؛ تا لزوم مطالعه مقاله یا گزارش، به صورت کامل روشن شود.
• 2. اگر منبع به اندازه کافی با مسئله مربوط باشد، به نکات اصلی توجه بیشتری می شود و بخش های مربوط، برای مطالعه دقیق تر و چکیده سازی، انتخاب می شوند.

بررسی پیشینه، یک توالی نقل قول نیست؛ بلکه تلفیق مطالب بررسی شده و تفسیر پژوهش گر از دانش موجود درباره مسئله است.در پایان، پژوهش گر از یک نظام رده بندی مناسب، برای ایجاد بصیرت درباره مسئله و منطق تحقیق استفاده می کند.
این نظام رده بندی، در هر بررسی پیشینه، متفاوت است و با اهمیت مسئله و نقد پژوهش گر از پیشینه، رابطه دارد. محقق در جریان جست و جوی پیشینه، با اطلاعات زیادی مواجه می شود که تمام آنها در بررسی پیشینه به کار نمی آید و فقط از تحقیقاتی که به تحقیق او مربوط است، استفاده می کند. بررسی پیشینه نشان می دهد که محقق بر موضوع تحقیق خود، اشراف دارد و از آخرین تحقیقات در رابطه با آن آگاه است. بررسی باید به روشنی نشان دهد که چگونه پیشینه منتخب، به هدف های تحقیق مورد نظر مربوط می شود. بیان مسئله، باید قبل از بررسی پیشینه و سؤال یا فرضیه تحقیق، باید بعد از بررسی پیشینه، ارائه شود. بیان اهمیت تحقیق می تواند قبل یا بعد از بررسی پیشینه باشد. گزارش بررسی پیشینه، به بخش های زیر تقسیم می شود: 1. مقدمه. 2. نقد. 3. تحقیقات قبلی. 4. خلاصه.
در مقدمه، هدف یا وسعت بررسی بیان می شود. هدف ممکن است یک بررسی مقدماتی برای بیان یک مسئله یا ارائه یک طرح تحقیق یا یک بررسی کامل، به منظور تحلیل و نقد دانش مبتنی بر تحقیق مربوط به یک موضوع باشد. اساس بررسی، نقد پیشینه است. پژوهش گر باید بررسی را به طوری تنظیم کند که به طور منطقی، انتخاب و اهمیت مسئله را توجیه کند. خلاصه کردن مقاله ای تحقیقی، یک بررسی آگاه کننده نیست. تحقیقات باید بر حسب سهمی که در افزایش دانش درباره موضوع دارند، مانند نقد طرح ها و روش های به کار رفته برای به دست آوردن آن دانش، رده بندی، مقایسه و مقابله شوند.
خلاصه بررسی پیشینه تحقیق، دانش موجود را درباره موضوع مورد بررسی، بیان و کمبودهای آن را مشخص می کند. کمبود ممکن است به علت مشکلات مربوط به روش، فقدان تحقیقات درباره مسئله مورد نظر و یا عدم نتایج قاطع تحقیقات قبلی درباره مسئله باشد. این خلاصه، منطق هدف های ویژه تحقیق، سؤال یا فرضیه را فراهم می آورد. بررسی پیشینه با کلی ترین منابع اطلاعاتی – که کمترین رابطه را با مسئله دارند – شروع می شود و با بحث درباره مرتبط ترین مرجع، خاتمه می پذیرد.

Untitled-2

طریقه رفرنس دهی پایان نامه

رفرنس دهی

 

فهرست منابع شامل کلیه ی منابعی است که در متن گزارش به آنها اشاره شده و یا در تهیه از آن منابع استفاده شده است.که به دو صورت زیر رفرنس دهی میکنیم :

1-رفرنس نویسی در داخل متن.

2-رفرنس دهی در خارج از متن ( قسمت منبع).

 

رفرنس نویسی در داخل متن

1- اگر نوشته ای كه از كتاب یا جایی گرفته شود و نقل قول مستقیم باشد لازم است رفرنس دهی آن به این صورت باشد

       نقل قول مستقیم ( مناف زاده ، 1386 ، صفحه 103 ) .

       نقل قول غیر مستقیم ( مناف زاده ، 1386)

     2- رفرنس دهی كتابی كه تألیف باشد به شیوه زیر است:

  • اگر مولف آن فقط یك نفر باشد ( پارسیان ، 1387 ، صفحه 102 ) .

  • اگر دو نفر مولف داشته باشد ( پارسیان، یاری  ، 1387 ، صفحه 104 )

  • اگر سه نفر مولف داشته باشد ( پارسیان  ، یاری ، فرنوش ، 1387 ، صفحه 90) .

  • اگر بیش تر از سه نفر مولف داشته باشد ( پارسیان و دیگران ، 1386 ، صفحه 101) .

نكته : اگر از یك نویسنده كتابهایی داشته باشیم كه در یك سال تألیف شده باشند از حروف انگلیسی a و b و C و … استفاده می شود. مثلاً :

(پارسیان ، 1386 ، a ، ص 50) .

(پارسیان ، 1386 ، b ، ص 90) .

(پارسیان  ، 1386 ، c ، ص 21) .

نكته : اگر مطلبی را از كتابی كه در آن نویسنده ، آن مطلب را از كس دیگری در كتاب خود نقل قول كرده است، بیاوریم رفرنس دهی آن به شیوه ی زیر است:

( پارسیان  به نقل از جیم ، 1384 ، ص 40 ) .

3- رفرنس نویسی كتاب ترجمه در داخل متن به شیوه زیر می باشد:

 ( برگر ، سال میلادی (1935) ، صفحه 100) .

    در داخل متن از مترجم نامی آورده نمی شود . بلكه تنها از نام مولف استفاده می شود . همچنین در آوردن سال تألیف هم دقت شود كه حتماً سال میلادی كه در آن مولف آن كتاب را تألیف كرده ؛ نوشته شود و از نوشتن سال ترجمه خودداری شود.

نكته : اگر در متن مطالبی را از یك نویسنده به صورت پی در پی بیاوریم ، لازم نیست حتماً در همه موارد نام وی را بنویسیم. در این حالت به صورت زیر عمل می كنیم .

(پارسیان ، 1372 ، صفحه 14 ) .

( همان منبع . )        اگر مطلب از همان صفحه باشد .

( همان منبع ، صفحه 15 )       اگر منبع همان بود ولی صفحه تغییر نمود .

4- رفرنس دهی مقاله در داخل متن

  • اگر مولف مقاله ما یك نفر باشد (برگر ، 1387 ، صفحه 16 ) .

  • اگر مولف مقاله دو نفر باشد ( برگر ، شفه ، 1387 ، صفحه 16 ) .

  • اگر مولف مقاله سه نفر باشد       ( برگر ، شفه ، تایلر ، 1385 ، صفحه 100) .

  • اگر مولف مقاله بیشتر از سه نفر باشد ( برگر و دیگران ، 2007، صفحه     ) .

      در حالت كلی شیوه رفرنس دهی مقاله با كتاب تألیف فرق چندانی ندارد.

5- رفرنس دهی از اینترنت در داخل متن

( پورسعید ، 1386 ) .

6- رفرنس دهی از پایان نامه یا تحقیق

اگر نویسنده یا مولف یك نفر باشد      ( شمس ، 1347 ، صفحه 60 )

اگر نویسنده یا مولف دو نفر باشد       ( شمس ، موگویی ، صفحه 41 )

اگر نویسنده یا مولف سه نفر باشد       ( شمس ، موگویی ، جان فدا ، صفحه 20 )

رفرنس دهی در خارج از متن ( قسمت منبع)

1-    مشخصات پدید آورنده شامل: نام خانوادگی نویسنده، نام

اگر نویسنده سازمان، موسسه و یا هر ارگانی باشد، نام سازمان یا ارگان همانند نام نویسنده محسوب می شود.

در معرفی کتابهای مقدس به دو شکل عمل می شود. الف) بدون در نظر گرفتن ترتیب در اول ردیف می آیند. ب) نام اثر همانند نام نویسنده قرار گرفته و در ترتیب الفبایی قرار می گیرد.

2-    مشخصات عنوان اثر: بعد از مشخصات نویسنده می آید. اگر اثری علاوه بر عناون اصلی دارای عنوان فرعی نیز باشد، بین عنوان اصلی و فرعی نشانه دو نقطه(:) و شماره جلد را بین عنوان اصلی و فرعی قرار می دهیم.

3-    مشخصات مترجم و دیگران (در صورت وجود): مشخصات مترجم یا مصحح و امثال آن بعد از عنوان اثر می آید.

4-    مشخصات انتشاراتی شامل: تعداد جلد، نوبت چاپ، ویرایش، نوع سند یا مدرک، محل نشر، نام ناشر و تاریخ نشر می باشد.

نکته ها:

الف) اگر یک جلد از یک مجموعه چند جلدی مورد استفاده واقع شود شماره جلد به جای تعداد جلد همراه با مشخصات همان جلد نوشته می شود.

ب) اگر تاریخ چاپ نوشته شود نیازی به نوشتن نوبت چاپ نیست مگر آنکه ویرایش جدیدی صورت گرفته شده باشد.

ج) در صورتی که اثر غیر از کتاب باشد، مثل پایان نامه ها باید نوع سند مشخص گردد.

نحوه نوشتن مرجع مقالات ارايه شده در كنگره ها و سمينارها كه به چاپ رسيده اند:

  • در كنگره هاي انگليسي:

    نام خانـوادگي ارايه كننده ـ فاصله ـ حـرف اول نام كوچـك ارايه كنـنده ـ نقطه ـ سال ارايــه ( داخل پرانتز ) ـ نقطه ـ عنوان مقاله ـ نقطه ـ كلمه «In » ـ دو نقطه ـ عنوان سمينار يا كنگره ( با حروف ايتاليك) ـ كاما ـ ماه و روزهاي برگزاري ـ كاما ـ صفحات چاپ شده در كتاب مجموعه مقالات ( داخل پرانتز ) ـ نقطه ـ محل برگزاري ـ دو نقطه ـ نام انتشارات ـ نقطه

  • در كنگره هاي فارسي:

    نام خانـوادگي ارايه كـننده ـ ويرگول ـ حرف اول نام كوچـك ارايه كننده ـ دونقطه ـ عنوان مقاله ـ كاما ـ كلمه « در» ـ دو نقطه ـ عنوان سمينار يا كنگره (داخل گيومه) ـ ويرگول ـ زمان برگزاري ( داخل پرانتز ) ـ كاما ـ محل برگزاري ـ كاما – صفحات چاپ شده در كتاب مجموعه مقالات ـ كاما ـ نام انتشارات ـ نقطه سعيدي، ع: نقش خدمات مديريتي در پيشرفت فرهنگي، در: « سمينار بررسي تحليلي عوامل مؤثر در پيشرفتهاي فرهنگي» ، (11-15 ارديبهشت 1378)، شيراز، صص25-27، انتشارات دانشگاه شيراز.

نکات تکمیلی:

با توجه به اینکه متأسفانه در زبان و ادبیات فارسی استانداردی خاص برای بیان منابع بیان نشده که مورد قبول همه نویسندگان قرار گیرد لذا تفاوتهایی در نوشتار منابع کتابها و تحقیقات و مقالات دیده میشود. بعنوان مثال:

1-    سال انتشار اثر را بعد از نام صاحب اثر می آوند.

2-    محل نشر را بعد از نام ناشر می آورند.

3-    بین محل نشر و ناشر دو نقطه (:) قرار می دهند.

4-    بین نام صاحب اثر و عنوان اثر (:) قرارمی دهند.