نوشته‌ها

انواع روش تحقیق در علوم انسانی

به طور کلی استفاده از نوع روش تحقیق در علوم انسانی بستگی به موضوع و زمینه پژوهش دارد. در سال های اخیر موضوعات مختلفی در این زمینه ارائه شده اند و با توجه به نیاز، برای هر یک از این زمینه های پژوهشی یکی از انواع روش تحقیق ابداع و معرفی شده اند. در این مقاله به معرفی انواع روش تحقیق در علوم انسانی پرداخته و در مورد هر یک از این روش ها توضیح خواهیم داد.

بیشتر بخوانید: نکاتی مهمی که در نگارش یک پروپوزال باید رعایت کنید.

همانطور که می دانید موضوع پژوهش یا پروژه شماست که نوع روش تحقیق را تعیین می کند بنابراین این وظیفه شما به عنوان یک محقق است که پس از انتخاب موضوع پژوهش خود، یک روش تحقیق مناسب نیز برای آن انتخاب نمایید. در ادامه انواع روش تحقیق در علوم انسانی و کاربردهای آن ها را بررسی خواهیم کرد.

انواع روش تحقیق در علوم انسانی

روش 1: پژوهش تاریخی (Historical Method)

همانطور که از نام آن پیداست در این روش یک رویدادی را که در گذشته رخ داده مورد بررسی و مطالعه قرار می دهیم. یکی از اصلی ترین کاربردهای روش پژوهش تاریخی در روش تحقیق این است که ما ابتدا مسائل تاریخی را بررسی و ارزیابی کرده و در نهایت یک نتیجه گیری کلی برای وضع حال و کنونی می کنیم.

روش 2: پژوهش تجربی (Experimental Method)

این روش یکی از کارآمدترین و موثرترین روش ها از میان انواع روش تحقیق در علوم انسانی است که به طور کلی برای آزمودن فرضیه ها (Hypothesis Test) مورد استفاده قرار می گیرد. معمولاً در این نوع مطالعات با یک گروه آزمودنی و یک گروه کنترل مواجه هستیم که یک روش (مانند روش درمانی) را روی گروه آزمودنی پیاده کرده و نتایج حاصل از آن را با گروه کنترل مقایسه می کنند.

روش 3: پژوهش توصیفی (Descriptive Method)

در این روش پژوهشی هدف اصلی ما توصیف و تفسیر شرایط و روابط موجود در زمان حال می باشد. روش پژوهشی توصیفی خود دارای انواع گوناگونی است که در ادامه مختصری به هر یک اشاره کرده ایم.

انواع پژوهش توصیفی

  1. پژوهش ارزشیابی

از این روش به منظور ارزش گذاری مزایا و معایب اجتماعی، موثر بودن یا نبودن یک فرآیند، یک محصول یا به طور کلی یک برنامه استفاده می کنیم.

  1. مطالعه موردی

مطالعه موردی به معنای مطالعه دقیق و با جزئیات کامل یک موضوع در طول زمان است. هدف از انجام مطالعه موردی شناخت تمامی متغیرهای دخیل در مطالعه و بررسی نوع ارتباط آن هاست.

  1. مطالعه پیمایشی

نمونه گیری یکی از مصادیق مطالعه پیمایشی است. به این صورت که در این روش هدف ما جمع آوری اطلاعات به صورت مستقیم از گروه یا جامعه ای از افراد است تا بتوانیم اطلاعات نهفته در دل این داده ها را به دست آوریم.

  1. پژوهش پس از وقوع

اصلی ترین هدف این روش بررسی روابط علت و معلولی و پیامدهای مربوط به یک رویداد است. همانطور که از اسم آن پیداست، قصد دارد بعد از روی دادن یک واقعه به بررسی آن بپردازد.

  1. مطالعات همبستگی

مطالعات همبستگی یکی از رایج ترین روش ها در علوم انسانی بوده که روابط میان دو متغیر را بررسی می کند. برای محاسبه میزان همبستگی میان دو متغیر از یک ضریب مشهور به نام ضریب همبستگی استفاده می شود که بین 1- تا 1+ است.

  1. پژوهش تکاملی

جمع آوری اطلاعات دقیق در مورد رشد و تکامل افراد همان پژوهش تکاملی است که عمدتاً به بررسی میزان تغییرات و یا بررسی رشد افراد در طول زمان می پردازد. این روش پژوهشی خود بر دو نوع مطالعات طولی و مطالعات عرضی می باشد.

بیشتر بخوانید: چگونه از پایان نامه مقاله استخراج کنیم؟