نوشته‌ها

فرضیه اصلی و فرعی چیست؟

فرضیه (Hypothesis) یکی از مهم ترین ابزارهایی است که امروزه در پژوهش ها و مطالعات مختلف به کار می رود. اکثر مطالعات تجربی برای نتیجه گیری در مورد نحوه عملکرد روش یا رویکرد پیشنهادی نیاز به انجام آزمون فرض دارند. حال در هر مطالعه با توجه به نیاز گاهی از فرضیه اصلی و گاهی از فرضیه فرعی استفاده می کنیم که در این مقاله به بررسی این دو نوع فرضیه پرداخته ایم.

بیشتر بخوانید: فرضیه جهت دار و بدون جهت

با توجه به اهمیت بالای فرضیه و مبحث آزمون فرض آماری در مطالعات امروزی، بانک دانش پس از ارائه یک تعریف واضح از فرضیه، به بررسی انواع آن پرداخته و خصوصیات هر یک را به شما معرفی کرده است.

فرضیه چیست؟

هرگونه توضیح یا توجیه پیشنهادی برای یک رخداد یا پدیده را یک فرضیه (Hypothesis) می نامند. یک فرضیه در واقع یک حدس منطقی و بر پایه تجربه پژوهش گر در مورد پدیده های گوناگون می باشد. در علوم مختلف از فرضیه استفاده شده است و همه مطالعات نیاز دارند که برای سنجش درست یا نادرست بودن فرضیه از آزمون فرض استفاده کنند. معمولاً فرضیه صفر را با H0 و فرضیه مقابل آن را با H1 نشان می دهند.

فرضیه اصلی چیست؟

فرضیه اصلی (Main Hypothesis) در هر پژوهش در واقع همان فرضیه ای است که در نهایت باید آن را آزمون کنیم. همانطور که از نام آن پیداست هدف اصلی و نهایی مطالعه برای بررسی یک پدیده، متغیر، شیء و … می باشد. بنابراین شما در مطالعه خود باید یک فرضیه اصلی را مطرح کنید و برای آزمون کردن آن شاید نیاز به نوشتن چندین فرضیه فرعی داشته باشید.

فرضیه فرعی چیست؟

فرضیه فرعی (Sub-Hypothesis) نیز همانطور که از نام آن بر می آید، تمامی فرضیاتی را که برای آزمون کردن فرضیه اصلی به کار گرفته می شوند شامل می شود. شما ممکن است در مطالعه خود یک فرضیه اصلی و ده فرضیه فرعی داشته باشید. فرضیه اصلی را در همان ابتدای مقاله یا پایان نامه عنوان می کنید و به عنوان مقاله یا پایان نامه نزدیک است اما فرضیه فرعی در ابتدا هر فصل یا بخش مطرح می شود.

تفاوت سوال با فرضیه چیست؟

در واقع تفاوتی از نظر علمی میان سوال با فرضیه وجود ندارد زیرا یک فرضیه می تواند یک سوال باشد و برعکس. یعنی گاهی شما با توجه به نیاز، باید فرضیه خود را به صورت یک سوال مطرح کنید و گاهاً در درون مطالعه سوالی را مطرح می کنید و همین سوال نیاز به آزمون کردن دارد و عملاً یک فرضیه به شما می رود.

مثال:

فرضیه: رابطه بین عملکرد سازمانی با بهره وری کارکنان

سوال: آیا میان عملکرد سازمانی و بهره وری کارکنان در سازمان رابطه معناداری وجود دارد؟

هر فرضیه با توجه به کاربرد و نیاز شما در پایان نامه یا مقاله، به شکل مشخصی به کار می رود. همانطور که در مثال بالا مشاهده می کنید، فرضیه با سوال هیچ تفاوتی از نظر علمی ندارد ولی گاهی شما دوست دارید فرضیه شما شکل سوالی نداشته باشد و به این صورت شکل رسمی تری به خود می گیرد.

بیشتر بخوانید: انواع متغیر در روش تحقیق

چگونه بیان مسئله بنویسیم؟

بیان مسئله (Problem Statement) یک توضیح کوتاه، مختصر و مفید از مسئله پیش روی یک کسب و کار و راه حل پیشنهادی برای برطرف کردن آن مسئله می باشد. یکی از بهترین راه ها برای تعریف کردن یک مسئله و ارائه کردن راه حل ها و ایده های شما در یک مدت زمان کوتاه، نوشتن بیان مسئله است. در این مقاله گام های مورد نیاز برای نوشتن یک بیان مسئله خوب را به شما معرفی کرده ایم.

بیشتر بخوانید: چگونه اهمیت و ضرورت پژوهش را بنویسیم؟

برای نوشتن یک بیان مسئله خوب و قدرتمند باید چند گام را به صورت متوالی طی کنید اما قبل از این که شروع به نوشتن این بیان مسئله کنید، به خوبی در مورد مسئله مورد نظر و راه حل خود برای حل کردن این مسئله فکر کنید.

چگونه بیان مسئله بنویسیم؟

1- ایده آل ترین حالت را بیان کنید

بسیاری از محققان بر این باورند که بهتر است برای نوشتن بیان مسئله ابتدا ایده آل ترین حالتی را که در ذهن دارید بنویسید. برای این کار، قبل از این که حتی مسئله مورد نظر را معرفی کنید در چند جمله توضیح دهید که اگر مسئله ای وجود نداشت، شرایط به چه صورت بود. این حالت در واقع همان حالت ایده آل است که ذهن خواننده را آماده می کند.

2- مسئله را توضیح دهید

بعد از این که ذهن خواننده آماده شد، باید به صورت شفاف، مستقیم و قابل فهم مسئله مورد نظر را توضیح دهید. در این بخش از مطرح کردن مطالب اضافی و حاشیه ای خودداری کرده و به اصل موضوع بپردازید.

3- هزینه های مالی مسئله مورد را مطرح کنید

بعد از این که مسئله را معرفی کردید، حال باید ضرورت حل کردن آن را تشریح کنید و تاثیر مالی این مسئله بر روی یک کسب و کار را توجیه کنید تا خواننده قانع شود که با توجه به هزینه های مالی که این مسئله دارد، حل کردن آن ضروری است.

4- با سند و مدرک ادعای خود را ثابت کنید

هر چقدر هم که شما ادعا داشته باشید این مسئله برای کسب و کار مورد نظر هزینه بردار است، باید ادعاهای خود را با شواهد منطقی و اسناد و مدارک معتبر ثابت کنید. بنابراین به یاد داشته باشید که هر ادعایی نیاز به سند دارد.

5- یک راه حل پیشنهاد کنید

بعد از این که مسئله را معرفی و ضرورت حل کردن آن را به همراه شواهد معتبر بیان کردید، حال باید پیشنهاداتی برای حل کردن این مسئله ارائه دهید. راه حل پیشنهادی باید به صورت واضح و دقیق نوشته شود.

6- مزایای استفاده از این راه حل را معرفی نمایید

حال که با مخاطب در مورد نحوه حل کردن مسئله مورد نظر صحبت کرده اید، باید توضیح دهید که چرا این راه حل یک ایده خوب است. یکی از بهترین مزایایی که بیان می کنید همان تاثیر مالی این راه حل بر روی افزایش کارایی و سود یک کسب و کار می باشد.

7- نتیجه گیری نهایی را انجام دهید

بعد از این که ایده خود را توضیح دادید، مسئله موجود را تشریح کردید و یک راه حل نیز برای حل کردن مسئله مورد نظر پیشنهاد کردید وقت آن رسیده است که اصلی ترین موضوعات خود را خلاصه نویسی کنید. سعی کنید نتیجه گیری را به صورت واضح و مختصر و مفید بنویسید.

یک بیان مسئله خوب باید ویژگی های اصلی خود را که همان سادگی، کلی نگری، دقت و دارای اعتبار هستند همواره در خود داشته باشد. حال اگر می خواهید برای پروپوزال یا پایان نامه خود یک بیان مسئله بنویسید، سعی کنید گام های بالا را به دقت دنبال نمایید.

بیشتر بخوانید: نمونه هایی از بیان مسئله پایان نامه روانشناسی