نوشته‌ها

تنظیم مسئله پژوهش

پژوهش علمی همواره با نوعی مسئله یا مشکل آغاز می شود،و هدف آن پیدا کردن جواب مسائل با استفاده از روش های علمی است. دشوارترین گام در فرایند پژوهش،مشخص کردن مسئله مورد مطالعه است.دانشمند معمولا چیزی را که مانع فهمیدن و دانستن است تجربه می کند.ناراحتی و بی قراری وی درباره پدیده های مشاهده شده و مشاهده نشده،یا نوعی کنجکاوی که چرا چنین چیزی بدین شکل وجود دارد،اورا به اندیشیدن وا می دارد. نخستین و مهمترین گام آن است که اندیشه خود را در فضای باز قرار دهد و مسئله ای را که با آن برخورد کرده است با یک نظام منطقی و قابل کنترل بیان کند. مقصود آن است که نخست باید درباره یک چیز،یک مانع یا یک موقعیت مهم تردید وجود داشته باشد، تردیدی که نیازمند تعیین است.

دانشمند تردیدهای مهم،ناآرامی عاطفی، و مفاهیم تازه را تجربه و تلاش می کند مسئله معینی را در زمینه ای که مایل به مطالعه آن است انتخاب و تدوین کند، حتی اگر مناسبت  و کفایت نداشته باشد. به بیان دیگر، در این مرحله کمتر اتفاق می افتد که مسئله پژوهش روشن،صریح و کامل باشد. دانشمند باید مداوم با آن در کشمکش باشد، نوشته ها و پیشیته های پژوهشی را مطالعه می کند،تجربه شخصی و تجارب دیگران را بررسی می کند. مداوم آن را می آزماید، و با آن زندگی می کند. و سرانجام، دیر یا زود مسئله پژوهش را به گونه تصریحی یا تلویحی (و معمولا به صورت یک پرسش) بیان می کند، در حالی که بیان او ممکن است جدید بوده یا جنبه موقتی و آزمایشی داشته باشد.

البته دانشمند گاه ناگزیر می شود در انتظار نوعی جهش خلاقانه و اشراق به سر برد. ممکن است این اشراق دست دهد یا ندهد. با مسئله ای که تنظیم می کند.با پرسش یا پرسشهایی که مطرح می سازد، بقیه کار وی بسیار ساده تر خواهد بود. تنها شرط لازم برای تدوین یک مسئله آن است که حل شدنی باشد، جواب پرسش مطرح شده را باید بتوان با ابزارهای موجود پیدا کرد. مسئله ممکن است با هر جنبه ای از رفتار سر و کار داشته باشد، خواه مهم و خواه کم اهمیت تلقی شود. به گفته مک گویگان یک درس مهم تاریخ این است که ما نباید نسبت به داوری درباره اهمیت مسئله ای که دانشمند روی آن کار می کند، شتاب کنیم. زیرا فراوان دیده شده است که آنچه به عنوان یک چیز کم اهمیت دور انداخته شده بعدها به گونه قابل ملاحضه ای در پیشرفتهای علمی سهیم بوده است .

نکته مهم آن است که بتوانید موضوع پژوهش خود را به زبان ساده و با استفاده از واژه ها و اصطلاحات روزمره بیان کنید. از به کار بردن واژه های نامفهوم و پیچیده دوری کنید. عنوان پژو.هش باید طوری انتخاب شود  که نه خیلی کوتاه و نه خیلی طولانی باشد. باید بیانگر گستره پژوهش و متناسب با زمان و امکانات موجود باشد؛ درست و به اندازه لازم (تا حدی که نتوان حتی یک کلمه آن را حذف کرد).

 

روش علمی


بهترین روش کسب دانش،روش علمی است، زیرا تلاش می کند نفوذ تورش یا پیش داوری آزمایشگر را در زمان آزمون یک فرضیه یا تئوری کمینه سازد،و اطلاعاتی(تاحد ممکن) مبتنی بر واقعیت به دست دهد. به بیان دیگر پژوهشگران تلاش می کنند با استفاده از روش علمی ،اطلاعاتی بدست آورند که از عقاید شخصی ،ادراکات،تورشها، تعصبها، ارزشها،نگرشها،و عواطف به دور باشد. این کار از طریق آزمایش یا مشاهده ایده ها و عقاید بر پایه روش علمی که در معرض وارسی همگان قرار دارد، انجام می شود.دانش حاصل از این روش قابل اعتماد است زیرا در نهایت مبتنی بر شواهد مشاهده شده عینی خواهد بود. این روش بیان می کند که:

 1)تمامی دانش شناخته شده قبلی درباره پدیده مورد نظر را یاد بگیرید

 2)درباره چگونگی ارتباط آن پدیده با چیزهای دیگر،حدس بزنید یا فرضیه ای تولید کنید

3)تعیین کنید که چع چیز شاهد دانش جدید مورد نظر شماست

 4)برای فراهم ساختن این شاهد، داده هایی را با یک روش نظامدار،عینی و کنترل شده گردآوری کنید

5)برای آزمایش آن فرضیه، داده ها را ارزشیابی کنید

6)بر پایه کیفیت داده ها و مناسب ارزشیابی، از کار خود دفاع کنید.

 

مراحل روش علمی

  • تنظیم مسئله پژوهش

  • تدوین فرضیه

  • استدلال – قیاس

  • تعریف عملی متغیرها

  • تدوین طرح پژوهش

  • مشاهده آزمایش(گردآوری داده ها)

  • تجزیه و تحلیل آماری و تفسیر نتایج

  • تعمیم نتایج پژوهش

  • پیش بینی

  • بیان قانون

  • تدوین تئوری

  • توسعه و رشد تئوریها

  • پیوستگی مراحل مختلف روش علمی

  • آیا روشی هست که درآن روش علمی کارساز نباشد؟

  • بیان خلاصه

سعی ما براین است که در مقالات بعدی هر کدام از مراحل روش علمی را به طور مفصل شرح دهیم .منتظر مقالات بعدی ما باشید .

اهداف تحقیق

 

کارهایی که محقق در متن تحقیق انجام می دهد، همان اهداف او است، مانند توضیح، رفع ابهام، اثبات، تعریف، دفع شبهه، توجیه و…. . معمولا با تبدیل سوال های فرعی به شبه جمله می توان بیشتر اهداف را نیز به دست آورد.

پیشینه پایان نامه

پیشینه

در این مقاله، به بررسی پیشینه پژوهش های مسئله می پردازیم

پیشینه مسئله

در سابقه شناسی یا پیشینه مسئله، به فرایند و تاریخچه پیدایش مسئله توجه می شود. در این مرحله، باید بیان کنیم که مسئله کجا و چگونه به وجود آمده و تطورات، تحولات و وضعیت فعلی آن چگونه است. به عنوان مثال، پزشک از بیمار می پرسد: این بیماری(آسم) کجا، چه وقت و چگونه در شما به وجود آمد و در این مدت چه شرایطی داشته است؟

اگر مسئله شما در برهه ای از زمان وجود نداشته، سعی کنید با تحلیل نشان دهید که فضای مساعدی برای طرح آن نبوده است.

پیشینه پژوهش های مسئله

درباره ضرورت سابقه شناسی پژوهش های انجام شده، به این واقعیت واقفیم که علم، محصول عقل جمعی بشر و تدریجی و ذره ای و همراه با خطا است. در پیشینه پژوهش های مسئله، منابع موجود را در یک سیر کلی می بینیم یا آنها را به چند دسته تقسیم و محتویات آنها را ارزیابی می کنیم . در همین جا است که میتوانیم به چگونگی نوآوری های خودمان نیز اشاره کنیم .

در این مرحله، باید مطالعه عمیق، انتقادی و گزینش گرانه باشد. می توانیم ابتدا فهرستی از منابعی که در مظان فایده برای ما هستند، تهیه کرده و از منابع خاص تر و معتبرتر، مطالعه عمیق و نقدی خود را شروع کنیم. شاید بسیار مفید باشد اگر با مطالعه یک مدخل دائره المعارفی که با بحث ما بیشتر مرتبط است، به زوایا و ابعاد مهم بحث پی ببریم. این امر، همان تکمیل “آموزش” است که باید قبل از پژوهش اتفاق بیفتد.

در نگارش پیشینه پژوهش، بهتر است سیر تاریخی آثار را رعایت و مسئله منتخب خود را در روند علم توجیه کنیم. اگر پژوهش های قبلی در کار نباشد به این اشاره کرده، مشکلات و خلل موجود را یادآور شویم.

چنانچه این کارها را انجام ندهیم، متهم هستیم که کار ما تکراری، و بدون نوآوری است.

منابع فرضیه های پایان نامه

منابع فرضیه های پایان نامه

برخی فرضیه ها وجود حالتها و شرایط معینی را در مواردی خاص بیان می دارند،بدین معنا که می گویند چیز،شخص،موقعیت یا رویدادی معین،صفات و مشخصات خاصی دارند.برخی دیگر از انواع فرضیه ها که معمولا به مطالعات توصیفی ارتباط پیدا می کند،الگوی آنچه را که موجود هست به نمایش می گذارد،نسبت برخی رویدادها را بیان می کند ،یا رابطه ای را به صورت تمایل یک رویداد به همراهی با رویداد دیگر شرح می دهد،یا حکم می کند که یک چیز همواره کوچکتر یا بزرگتر از چیز معین دیگر است.بسیاری از مطالعات و بررسی های اجتماعی متوجه این گونه فرضیه هاست.مثلا روان شناسان ارتباط انواع مختلف استعدادها ،جامعه شناسان ارتباط جرایم و بیماری های روانی ،و مردم شناسان رابطه بین عقاید دینی ،آداب ازدواج و سایر رسوم جوامع مختلف را مورد بررسی قرار می دهند.نوع دیگری از فرضیه نیز وجود دارد(فرضیه های رابطه علی) که صفت خاص یا رویداد معینی را جز عواملی که در تعیین و تولید صفت یا رویداد خاص دیگری موثر است می داند.برای مثال ،تئوری روان تحلیلگران این فرضیه را پذیرفته است که تجارب دوره نوزادی و کودکی از عوامل مهم سازنده شخصیت در دوره بلوغ و کمال است.

به منظور تدوین فرضیه های پژوهش ،چنان که قبلا نیز گفته شد ،پژوهشگر هم از قیاس و هم از استقرا استفاده می کند.بنابراین برای تنظیم فرضیه دو منبع بالقوه تئوریهای موجود و نتایج پژوهش های انجام شده پیشین ،مورد توجه قرار می گیرد پژوهشگر با تشکیل فرضیه می تواند یافته های خود را فراسوی شرایط خاصی که داده ها در آن به دست آمده است تعمیم دهد.به سخن دیگر ،چون یکی از هدفهای پژوهش ،ایجاد مولفه هایی برای تشکیل تئوریهای تعمیم پذیر است،پژوهشگر باید تا آنجا که ممکن است در به وجود آمدن یک پایه نظری یا در جهت ایجاد آن بکوشد. با آنکه برخی فرضیه ها ممکن است فقط مبتنی بر نکته و اشاره کوچکی باشد ،و گاه نیز ممکن است تصادفی باشد و حتی از کشف و شهود ناگهانی ناشی شود،اما اغلب فرضیه ها بر پایه یافته های مطالعات پیشین طرح می شود و هدف آنها استقرا رابطه بین دو یا چند متغیر در زمان حال است.نوعی دیگر از فرضیه ها که از تئوریهای کامل و جامع حاصل میشود با استفاده از یک رشته قیاسهای معین به پیش بینیهایی منجر می شود که در شرایط معین ،نتایج مشخصی به دست خواهد آورد.

فرضیه هایی که از کشف و شهود ناگهانی ناشی می شود ممکن است در برخی موارد برای توسعه و پیشرفت علم مفید و موثر باشد .اما اگر فقط در یک پژوهش آزمایش شوند فایده آنها به وسیله دو عامل محدود می شود:

1- این اطمینان وجود ندارد که رابطه ای که بین دو عامل کشف و مشاهده شده است،در مطالعات دیگر نیز تایید شود.

2- فرضیه ای که مبتنی بر حدس و گمان باشد ،احتمالا رابطه محکمی با فرضیه ها و معلومات دیگر آدمی ندارد .با این حال ،چنین فرضیه هایی ممکن است مسائل و پرسش های جامعی مطرح سازد و به پژوهش های متعدد دیگری بینجامد ،و حتی ممکن است بعدها با پژوهش های دیگر مقارن و همبسته شده به صورت تئوریهای تبیینی جامعی در آید.

فرضیه ای که مبتنی بر مطالعات پیشین باشد ،محدودیت فرضیه مبتنی بر کشف و شهود را ندارد، و اگر مطالعات جدید فرضیه قبلی را تاکید کند رابطه حاصل به شکل رابطه ای نظامدار در می آید. در این صورت احتمال آنکه رابطه حاصل ناشی از شرایط خاص موقعیت معینی باشد ،کاهش می یابد(گرچه این امکان به کلی از میان نمی رود).

اما فرضیه هایی که تئوری کلی تری استنتاج می شود ،حتی محدودیت فرضیه های مبتنی بر یافته های مطالعات پیشین را نیز ندارد،زیرا از مجموعه دانش کلی که درباره زمینه مربوط به آن موجود است جدا نخواهد ماند. بدین ترتیب اگر بین داده های اولیه این گونه مطالعات و تئوری کلی ارتباط برقرار شود، و اگر نتایج به دست آمده موید و در جهت تقویت پیش بینی های قبلی باشد ،پژوهشگران در واقع به پیشرفت علم و دانش بشر کمک وافری کرده اند ،زیرا نتایج آنها ضمن آنکه تئوری کلی را تایید و پشتیبانی می کند برای حل مسائل زندگی نیز فواید عملی در بر دارد. بنابر آنچه گفته شد،پژوهشگر بهتر است بتواند هم از نتایج پژوهش های پیشین استفاده کند و هم در تدوین فرضیه های خاص مطالعه خود به تئوریهای کلی موجود متکی باشد ،تا کار او در تنظیم فرضیه های جدید آسان شود.داشتن فرضیه ای روشن او را در تعیین نوع داده های مورد نیاز و روش تجزیه و تحلیل آماری آن ،و به طور کلی هدایت پژوهش ،یاری می دهد.اما در اینجا لازم است به یک نکته اشاره شود .با آنکه تدوین فرضیه و آزمون درستی آن یکی از هدفهای عمده پژوهش های علمی است ،همواره باید به خاطر داشته باشیم که برای رسیدن به این هدف راه کوتاه و میانبری وجود ندارد. در قلمرو علوم اجتماعی و علوم رفتاری ،مسائل و مشکلات بسیاری وجود دارد که در آنها هنوز فرضیه های مهمی  موجود نیست، و بنابراین ضروری است درباره آنها پژوهش هایی که جنبه اکتشافی دارد به میزان زیاد انجام شود،تا در نتیجه آنها بتوان فرضیه های قابل قبولی تدوین کرد .این گونه مطالعات اکتشافی یکی از مراحل ضروری و لازم برای پیشرفت و توسعه هر علم ،به ویژه علوم رفتاری و اجتماعی است که با مسائل و مشکلات بغرنج و متغیرهای پیچیده ای سر و کار دارد.

ttt

 

انتخاب موضوع پایان نامه

انتخاب موضوع پژوهش و پایان نامه

انتخاب موضوع پایان نامه قدم اول  پایان نامه نویسی می باشد.و از اهمیت خاصی برخوردار است. اگر انتخاب موضوع پایان نامه توسط دانشجو به درستی انجام نگیرد، بقیه مراحل هم به خوبی انجام نشده و دانشجو برای انجام پروپوزال و پایان نامه با مشکل جدی مواجه می شود.

در بیشتر موارد موضوعاتی که برای پایان نامه انتخاب می شوند دارای یک پایه قوی علمی و مقالات پایه خارجی می باشند که این مقاله (Base) برای نوشتن پروپوزال و همچنین طرح اصلی پایان نامه بسیار به کار می آید. همچنین موضوع پایان نامه که مورد انتخاب قرار می گیرد باید متناسب با توانایی دانشجو و علاقه او  باشد تا دانشجو بتواند به راحتی از پس انجام آن برآمده و به راحتی از آن دفاع کند.

 

راهنمایی هایی  برای انتخاب موضوع پایان نامه

گام اول: نکات اولیه

 

  • مطالعه اجمالي در برخي زمينه هاي مورد علاقه و مهم
  • جستجو در برخي پايگاهها و نيز اينترنت تحت عبارت “research topics”  و يا “research priorities” و يا ” issues for research ” در حوزه هاي دلخواه براي آگاهي از موضوع هاي بالقوه مناسب
      
  • مطالعه و وارسي “پيشنهادهايي براي پژوهشهاي بيشتر” در فصل آخر پايان نامه ها براي آگاهي از موضوع هاي مناسب
     
  • صرف وقت بيشتر و مطالعه عميق تر و تحليلي تر در باره موضوع هاي مطرح
     
  • مشورت با استادان و ساير دانشجويان آگاه و منتقد در مورد موضوع هاي قابل قبول و مطرح گام دوم: بررسي و تحليل نكات مورد توجه در انتخاب موضوع

 

  • علاقه مند بودن به موضوع
  • در نظر گرفتن توانايي ها و امکانات فردي مثلاً قدرت تجزيه و تحليل، توانايي تحليل آماري، توانايي برقراري ارتباط با جامعه ي مورد تحقيق، و…
      
  • نو بودن موضوع (تكراري و يا تقليدي صرف نباشد)
     
  • ارزشمند بودن موضوع
  • مطرح بودن در سطح ملي يا منطقه اي يا جهاني
  • منطقي بودن و نه فريبنده بودن
     
  • كاربردي بودن
     
  • مطرح بودن به منزله مسئله (امكان تعريف يك مسئله جديد مبتني بر پيشينه پژوهش يا تجربيات حرفه اي و شخصي)
     
  • امكان تعريف سؤال يا فرضيه بر اساس مسائل عملي يا نظري سؤالهاي مشخص، عيني و هدفمندي را بتوان طرح كرد و همچنین براي پاسخ به سؤالها، راه حل علمي و روش مناسب وجود داشته باشد
     
  • امكان عملي اجراي پژوهش
  • انجام مراحل تحقيق با دشواري غيرعادي همراه نباشد
  • مراحل كار به لحاظ طول زمان مورد نظر قابل انجام باشد
  • مطالعات نظري و دستيابي به منابع امكان پذير باشد
  • نمونه معرف (نماينده) جامعه پژوهش قابل دسترس بوده و افراد مايل به همكاري باشد
  • شيوه گردآوري اطلاعات (توزيع پرسشنامه و يا مصاحبه و يا راه هاي ديگر) در مدت زمان مشخص قابل انجام باشد
  • اطلاعات مورد نياز قابل دسترس و گردآوري باشد
  • امكان انجام پژوهش، به لحاظ روش تحقيق (وجود يك يا چند روش براي آزمون كردن) وجود داشته باشد
  • امكان ادامه پژوهش هاي بيشتر در همان زمينه
  • پيشنهادهاي جديدي را بتوان از دل پژوهش براي پژوهش هاي آتي مطرح كرد
     
  • امكان استخراج و چاپ چند مقاله در آن زمينه (توليد دانش جديد) گام سوم: تصميم گيری كلی
     
  • تدوين يك فهرست از موضوع هاي مناسب بر اساس توجه به معيارهاي مرحله دوم
  • بررسي مجدد تك تك موضوع ها با نگاه منطقي و واقع بينانه
  • حذف برخي از موضوع ها كه امكان انجام تحقيق و رسيدن به نتيجه مطلوب در آنها دشوار است
     
  • انتخاب حداكثر دو يا سه موضوع مناسب براي تحقيق
        
  • بررسي هر يك از موضوع ها به لحاظ وجود منابع اطلاعاتي و وجود استاد راهنما (موضوع در حوزه توجه به تخصص و علاقه حداقل يكي از استادان باشد(
  • مشورت با يك يا دو استاد در باره موضوع هاي پيشنهادي و مسائل مرتبط با آنها
      
  • گرفتن تائيد اوليه از يك يا دو استاد در مورد مناسب بودن يكي از موضوع ها

 

 

فرضیات پایان نامه

راهنمای تدوین فرضیه تحقیق

 

بعد از نوشتن بیان مسئله نوبت به نگارش فرضیات می رسد.نوشتن بیان مسئله و فرضیات از قسمت های اصلی نگارش پروپوزال و پایان نامه می باشد.
بیان علمی بین دو یا چند متغیر فرضی و احتمالی را فرضیه می گویند.
فرضیه یک جواب موقتی به سوال پایان نامست تا بتوانیم آنرا آزمون کنیم.
فرضیه باید جهت دار باشد
فرضیه حدس عالمانه ای است که پژوهشگر به صورت موقتی در پاسخ به سوال پژوهشگر می دهد.
فرضیه مشخص می کند که چه چیزی با موضوع مورد پژوهش در رابطه است واز جمع آوری اطلاعات بی حاصل جلوگیری می کند.
فرضیه های پژوهشی به پژوهشگر کمک می کند تا اطلاعات جمع آوری شده را در رابطه ی با واقعیات طبقه بندی کند.
به طور کلی فرضیه تفاوت بین پژوهش و پایان نامه دقیق و مفید را از پژوهش هایی که دارای دقت کمتر هستند، مشخص می کند.
فرضیه ها به پژوهشگر کمک می کند تا مساله ی پژوهشی را بهتر درک کند. و همچنین  پژوهشگر را قادر می سازد تا روش تحقیق و همچنین روش های جمع آوری اطلاعات را برای حل مساله ی پژوهشی معین کند.
فرضیات به  پژوهشگراجازه می دهند تا داده های مربوط را جمع آوری کند و بدین دلیل امکان تفسیراطلاعات جمع آوری شده را مهیا می سازد. فرضیه، چهارچوب معنی داری برای نتیجه گیری مشخص می کند.
فرضیه حدسی علمی و بر اساس دانش و آگاهی های گذشته می باشد یا به عبارت دیگر فرض حدس علمی و عقلانی  درباره چگونگی رابطه ی بین دو یا چند متغییر است.فرضیه بایستی در محک آزمایش گذاشته تا مشخص گردد فرضیه قابل قبول است یا اینکه رد می شود و مورد قبول نیست.
لازم به تذکر است هر تحقیقی نیازمند فرضیه نویسی نیست. مانند موارد زیر:
  1. طرح هایی که ماهیت مطالعاتی داشته و شبه پژوهش هستند و عمدتا بر پایه اطلاعات و معلومات پیشین و دست دوم تهیه می شوند.
  2. برخی پژوهش های کاربردی که از جنس طراحی هستند و آنها نیز یا متکی به اطلاعات و معلومات دست دوم بوده و یا ذوقی و یا هنری بوده و متضمن وجود خلاقیت و ذهن مکاشفه ای در طراح می باشندو یا اینکه از هر دو جنبه مطالعاتی و هنری برخوردارند. مانند طرح های آزمایشی، طرح های جامع یا خاص توسعه، تدوین استراتژی های و غیره.
  3. تحقیقاتی که هیچگونه دانش و معلومات نظری یا تجربی پیشین برای مساله و موضوع آنها وجود ندارد و برای اولین بار کشف می شوند و عمدتا تجربی-آزمایشگاهی بوده و بطور تصادفی و ناگهانی توسط محقق کشف می گردند و اتفاقا از ارزش بالای معرف شناختی در اکتشاف جهان برخوردارند.

تنظیم سوالات پایان نامه

نکاتی راجع به تنظیم سؤالات پایان نامه

 

 در این مقاله سعی داریم نکاتی مربوط به طرح سوالات پایان نامه را بیان کنیم از قبیل:

    سعی کنید از طرح سؤالات مبهم یا غیردقیق یا پرسشهایی که نیازمند دانش تخصصی هستند، پرهیز کنید.

      فراموش نکنید که سؤالاتی که پاسخگو برای جواب دادن به آنها نیازمند به خاطر آوردن وقایع یا احساساتی است که مدتها قبل روی داده‌اند، معمولاً با دقت کمتری پاسخ داده می‌شوند.

      دو یا سه سؤال ساده بسیار بهتر از یک سؤال پیچیده است.

      سؤالاتی طرح نکنید که جواب مشخصی را تداعی می‌کنند بلکه سؤال باید به گونه‌ای باشد که تمام پاسخهای ممکن را به ذهن تداعی کند.

      سعی کنید خیلی از سؤالات منفی استفاده نکنید، گرچه در بعضی موارد، مثل وقتی که یک رشته سؤالات راجع به نگرش می‌پرسید، بهتر است مخلوطی از سؤالات منفی و مثبت بپرسیم.

      به خاطر داشته باشید که سؤالات فرضی که مافوق تجربه پاسخگو باشد، بیشتر منجر به پاسخهای غیردقیق می‌شوند.

      از سؤالاتی که ممکن است حالت تدافعی ایجاد کند اجتناب کنید، یا لااقل آنها را زمانی مطرح کنید که تأثیری در پاسخهای بعدی نداشته باشند ( مثلاً در آخر پرسش‌نامه).

      از سؤالاتی که حدی بر پاسخ آنها نیست اجتناب کنید.

موفق باشید

 

 

 

طریقه نوشتن بیان مسئله در پایان نامه

روش نگارش و ارزيابى مسئله تحقيق

از بخشهای مهم برای نگارش پایان نامه  ، بیان مسئله است که ضمن آشنا نمودن خواننده با موضوع تحقیق در روشن نمودن مراحل بعدی پژوهش مثل اهداف و روش ، تاثیر بسیار دارد . در این بخش محقق اطلاعات زمینه ای و ابعاد مختلف موضوع ، دلایل انتخاب و فواید ناشی از تحقیق را به روشنی توضیح می دهد تا ایدة تحقیق موجه جلوه کند و ضرورت انجام آن احساس شود و اهمیت آن آشکار گردد

محقق براى بيان مسئله تحقيق و نگارش آن بايد به ترتیب  زير اقدام ک

۱. صورت مسئله را به شکل سؤالى بنويسد.

  • مساله بايد روشن و بدون ابهام باشد.
  • از کاربرد اصطلاحات و واژگان ارزشي خودداري شود .
  • خلاصه و صحيح باشد.
  • سوالات ويژه تحقيق بايد نوشته شود .

 

 

۲. مقدمه‌اى کلى درباره اينگونه مسائل و ضرورت انجام دادن تحقيق موردنظر خود را ذکر کند

 

۳. ابعاد، ويژگى‌ها و صفات و حدود مسئله مورد مطالعه را شرح دهد.

 

۴. ادبيات و سوابق مسئله تحقيق را بيان کند.

 

۵. فهرست متغيرها و معرّف‌هاى مورد مطالعه و مدل‌هاى تبيينى نظرى را به شکلی که  که گفته شد بیان نماید/

 

۶. سؤالات ويژه ی تحقيق را فهرست کند.

انواع پرسش های پژوهش

  • الف) سوال توصيفي : دراين گونه سوال ها معمولا از كلمات ” چگونه است ،چه مي باشد و چيست “ استفاده مي شود. مثال: گسترش تاريخي صنعت خودرو در ايران چگونه بوده است؟
  • ب) سوال هاي رابطه اي: در اين گونه سوال ها ، چگونگي رابطه دو يا چند متغير مورد بررسی قرار مي گيرد . مثال: چه رابطه اي بين رضايت شغلي و افزایش بازدهی سازمان مربوطه  وجود دارد؟
  • ج) سوال هاي تفاوتي : اين سوال ها با تفاوت سطوح متغير ها سروكار دارد و معمولا به شكل زير بيان مي شود: آيا بين فارغ التحصيلان رشته هاي مدیریت ورشته هاي حقوق در انتخاب شغل تفاوت وجود دارد.
  • د) سوال هاي علت و معلولي : در اين گونه سوال ها رابطه علت و معلولي بين متغير هامورد بررسی قرار مي گيرد . مثال: چه عواملي باعث افزايش یادگیری دانش اموزان يك مدرسه مي شود؟

 

 

۷. به هدف يا اهداف تحقيق خود اشاره نمايد.

 

۸. نتايج و دستاوردهاى پيش‌بينى شده تحقيق را اظهار کند.

 

نکاتی  تکمیلی برای نگارش بهتر بیان مسئله:

1- حتما به همه ی متغیرهای تحقیق اشاره شود

2- متغیرهای تحقیق به صورت مستقل و جداگانه بررسی نشوند بلکه بیشتر به رابطه ی احتمالی آنها اشاره شود.

3- در مورد پژوهشهایی که دارای متغیر مستقل و وابسته هستند بهتر است بیان مسئله با یک تعریف مختصر و اهمیت متغیر وابسته آغاز شود،سپس عوامل مختلف موثر بر متغیر وابسته بر اساس پیشینه بررسی شود و در نهایت متغیر مستقل به عنوان یکی از این عوامل معرفی شود و در مورد آن و رابطه ی آن با متغیر وابسته توضیح داده شود .

4- بهتر است در بیان مسئله پیشینه ی پژوهش به صورت خیلی مختصر بیان شود و بیشتر به کاستی های پژوهشهای قبلی ،ابهامات و عدم تطابق نتایج پژوهش های مختلف با یکدیگر اشاره شود .