نوشته‌ها

چگونه جامعه آماری پژوهش را تعیین کنیم؟

منظور از جامعه آماری پژوهش تمامی افراد، اشیاء و پدیده هایی را شامل می شود که شما به عنوان یک پژوهشگر می خواهید در مورد آن ها استدلال کنید و نتایج مطالعه خود را به همه آن ها تعمیم دهید. هر جامعه آماری پژوهش دارای یک یا چندین صفت است. مثلاً، در بررسی قد دانش آموزان دبیرستان دخترانه، کل دانش آموزان یک جامعه آماری برای پژوهش محسوب می شوند.

بیشتر بخوانید: انواع متغیر در روش تحقیق

برای انتخاب جامعه آماری پژوهش شما نیاز به مهارت های پایه آماری خواهید داشت اما اگر این مهارت ها را ندارید، بهتر است محافظه کارانه عمل کنید و برای انتخاب صحیح این جامعه آماری از مراحل زیر کمک بگیرید. واقعیت این است که انتخاب جامعه آماری پژوهش چندین وجه مهم دارد که باید آن ها را در نظر داشته باشید که در ادامه به آن ها اشاره کرده ایم. قبل از هر چیز جامعه آماری و نمونه آماری را تعریف می کنیم.

جامعه آماری

جامعه آماری (Statistical Population) شامل مجموعه تمامی افراد، اشیاء و رویدادهایی است که دارای یک یا چند صفت و ویژگی مشترک باشند. حال تعداد اعضای جامعه آماری را اندازه (حجم) جامعه گویند و آن را با حرف بزرگ N نشان می دهند.

مثال: جامعه دانشجویان دانشگاه تهران

نمونه آماری

نمونه آماری (Statistical Sample) یک گروه یا مجموعه کوچک تر از جامعه آماری است که طبق قوانین و اصول مشخصی انتخاب می شود تا بتوانیم بعد از تجزیه و تحلیل آن، نتایج مربوطه را به کل جامعه آماری تعمیم دهیم. تعداد اعضای نمونه آماری را با حرف کوچک n نشان می دهند.

مثال: دانشجویان رشته آمار دانشگاه تهران

چگونه جامعه آماری پژوهش را انتخاب کنیم؟

برای انتخاب جامعه آماری پژوهش نکات زیر را رعایت کنید:

1- انواع مختلف داده ها را به خوبی بشناسید

یکی از مهم ترین عواملی که باید در انتخاب جامعه آماری پژوهش در نظر داشته باشید، نوع داده هاست. شما باید با توجه به آزمون آماری و روش مورد نظر خود جهت به دست آوردن حجم نمونه، جامعه آماری خود را انتخاب کنید. مثلاً اگر هدف شما بررسی قد دانش آموزان دبیرستان امام (ره) باشد، باید جامعه آماری شما دانش آموزان دبیرستان باشند.

2- در دسترس بودن جامعه را ملاک انتخاب قرار دهید

بدون شک جامعه آماری پژوهش شما باید در دسترس شما باشد تا بتوانید بعد از انتخاب جامعه، نمونه های تصادفی از آن برگزینید و بر روی آن ها مطالعه انجام دهید. بنابراین زمانی که می خواهید جامعه را انتخاب کنید همواره شدنی بودن و منطق این کار را بسنجید.

3- جامعه آماری را به صورت هدفمند انتخاب کنید

هر پژوهشگری با توجه به نیاز پژوهشی خود باید یک جامعه آماری را برگزیند اما برای این انتخاب باید با دقت عمل کند زیرا اگر در تشخیص این جامعه آماری کمی اشتباه کند، نتایج مربوط به نمونه گیری و تحلیل آینده نیز مختل خواهند شد. بنابراین جامعه آماری باید تناسب معناداری با اهداف پژوهش داشته باشد.

به طور کلی شما هر جامعه ای را می توانید برای مطالعه خود براساس معیارهای یاد شده انتخاب کنید، اما باید در نظر داشته باشید این انتخاب را به گونه ای انجام دهید که نمونه گیری از جامعه آماری برای شما امکان پذیر باشد. به طور کلی مرحله بعد از انتخاب جامعه، یعنی نمونه گیری آماری، بخش مهم تر پژوهش شماست.

بیشتر بخوانید: چگونه یک مقاله مروری بنویسیم؟

روش های محاسبه حجم نمونه

حجم نمونه در واقع بخشی از جامعه است که به منظور بررسی یک یا چند مشخصه در یک مطالعه انتخاب شده است. به عنوان یک مثال اگر دانشجویان دانشگاه تهران جامعه آماری شما باشد، دانشجویانی که قد آن ها بالای 190 سانتی متر است می تواند یک نمونه باشد و تعداد اعضای این نمونه را حجم نمونه می گویند که برای محاسبه آن اصولی مشخصی در آمار وجود دارد.

بیشتر بخوانید: انواع روش های نمونه گیری

بدون شک انتخاب حجم نمونه دارای اصول مشخصی بوده و سلیقه ای نیست. در این مقاله انواع روش های محاسبه حجم نمونه را به شما معرفی می کنیم و در کنار هر یک از آن ها فرمول محاسبه آن ها را نیز ارائه می کنیم تا بتوانید با یک جایگذاری و با توجه به نوع مطالعه خود، این عدد را به دست آورید.

روش های محاسبه حجم نمونه

  1. محاسبه حجم نمونه در مطالعات تحلیلی
  2. محاسبه حجم نمونه در مطالعات توصیفی

بر اساس این تقسیم بندی، با توجه به نوع مطالعه باید یکی از روش های زیر را برای محاسبه حجم نمونه آماری انتخاب کنید:

1- محاسبه حجم نمونه در مطالعات تحلیلی

در مطالعات تحلیلی شما باید اختلاف میان گروه ها را پیدا کنید. حال حجم نمونه در این مطالعات به صورت زیر محاسبه می شود.

الف) محاسبه حجم نمونه برای اختلاف دو جامعه (مستقل از هم)

 

 

ب) محاسبه حجم نمونه برای نسبت ها


 

پ) محاسبه حجم نمونه برای ضریب همبستگی


 

2- محاسبه حجم نمونه در مطالعات توصیفی

در مطالعات توصیفی هدف ما برآورد میانگین برای صفت کمی یا نسبت آن صفت است. در این مطالعات به روش های زیر حجم نمونه قابل محاسبه است:

الف) محاسبه حجم نمونه برای تخمین میانگین

 

 

 

 

ب) محاسبه حجم نمونه برای تخمین نسبت یک صفت کیفی

 

 

با توجه به این که محاسبه حجم نمونه و نوع روش مورد استفاده برای این کار همواره یکی از اصلی ترین چالش ها برای پژوهشگران در این زمینه بوده است، بسیار در انتخاب نوع این روش دقت کنید. بسیاری از دانشجویان و پژوهشگران بدون توجه به نوع مطالعه خود یکی از این روش ها را انتخاب می کنند و گاهاً اعتبار کار خود را زیر سوال می برند.

بیشتر بخوانید: حجم نمونه در تحلیل مسیر

تعریف مفهومی احساس تنهایی

احساس تنهایی نوعی حالت ذهنی ناخوشایند ناشی از ارتباط نداشتن با دیگران است و هنگامی که شما نتوانید نیاز مربوط به به اشتراک گذاشتن احساسات و افکار خود با دیگران را ارضاء نمایید، احساس تنهایی در شما ظاهر می شود. افرادی که اهل هم صحبتی با دیگران نیستند و بیشتر به انزوا می روند معمولاً احساس تنهایی در آن ها شدیدتر است.

بیشتر بخوانید: تعریف مفهومی اضطراب اجتماعی

در این مقاله، ابتدا یک تعریف مفهومی برای احساس تنهایی ارائه می کنیم و سپس انواع احساس تنهایی را معرفی می کنیم و در مورد هر یک مختصری توضیح می دهیم تا به خوبی با این اصطلاح آشنا شوید. همچنین ارتباط احساس تنهایی با تنها بودن را نیز بررسی می کنیم تا این دو اصطلاح برای شما روشن شوند.

تعریف مفهومی احساس تنهایی

احساس تنهایی (Loneliness) از نظر مفهومی، یک نوع حالت روانشناختی ناشی از نارسایی های کمی و کیفی در روابط اجتماعی می باشد. در زمان هایی که روابط هیجان انگیز یک فرد کمتر از میزان دلخواه او باشد و یا صمیمیت مورد نیاز خود را در رابطه خود با دیگران حس نمی کند، احساس تنهایی در وی پدیدار می شود. احساس تنهایی هیچ ارتباطی با سن افراد نداشته و می تواند در هر سنی در افراد نمایان شود.

انواع احساس تنهایی

1- احساس تنهایی گذرا

احساس تنهایی گذرا به معنای پدیدار شدن علائم احساس تنهایی در دوره های زمانی کوتاه مدت در افراد می باشد. حتی افرادی که از زندگی خود رضایت دارند نیز گاهی به این نوع احساس تنهایی دچار می شوند.

2- احساس تنهایی انتقالی

احساس تنهایی انتقالی به معنای دچار شدن فرد به احساس تنهایی به علت یک واقعه ناگهانی مانند طلاق، مهاجرت و … در زندگی می باشد. هر چند افراد از روابط اجتماعی خوبی برخودار باشند ممکن است به این نوع احساس تنهایی دچار شوند.

3- احساس تنهایی مزمن

این نوع احساس تنهایی بدترین نوع آن است. افرادی که احساس تنهایی را برای یک دوره چند ساله تجربه می کنند و در طی این دوره هیچ رابطه اجتماعی رضایت بخشی ندارند، دچار احساس تنهایی مزمن شده اند.

ارتباط میان دو اصطلاح تنها بودن و احساس تنهایی

تنها بودن (Being alone) به معنای تنهایی فیزیکی و عدم تماس منظم با دیگران می باشد و احساس تنهایی (Loneliness) به معنای حالت ذهنی از تنها بودن است که قبلاً اشاره کردیم. حال این دو اصطلاح با هم ارتباط هم دارند. یعنی در اکثر مواقع، تنها بودن منجر به احساس تنهایی می شود و گاهاً باید برای غلبه بر احساس تنهایی، در تلاش برای غلبه بر تنها بودن باشیم.

احساس تنهایی یکی از رایج ترین پدیده ها در قرن حاضر است زیرا ورود ابزارهای فناوری مانند گوشی های هوشمند به زندگی مردم باعث شده است تا افراد کمتر با هم ارتباط واقعی داشته باشند و همواره برای ارضای نیازهای خود به دنبال فضای مجازی باشند که البته مراجعه بیش از اندازه به فضای مجازی باعث انزوای افراد و در نتیجه تشدید احساس تنهایی در آن ها خواهد شد.

بیشتر بخوانید: تعریف مفهومی کمالگرایی

موضوعاتی برای تحقیق دانش آموزی

بسیاری از دانش آموزان به دنبال یک موضوع خود برای تحقیق خود و ارائه به معلم خود هستند. اگر شما نیز چنین وضعیتی را دارید باید در نظر داشته باشید که قبل از انتخاب این موضوع باید به دنبال یک موضوع متنوع و ترجیحاً جدید باشید تا مورد استقبال قرار گیرد. البته این کار صرفاً برای آشنا شدن شما با روش تحقیق است و نیازی به وارد شدن در جزئیات نیست. در ادامه این مقاله موضوعاتی برای تحقیق دانش آموزی را به شما معرفی می کنیم.

بیشتر بخوانید: انواع روش تحقیق در علوم انسانی

با توجه به این که دانش آموزان مقاطع مختلف نیاز به موضوعات مطابق با پایه تحصیلی خود دارند تا بتوانند بهتر مطالب را درک کنند، ما نیز در این مقاله موضوعات را تا جای ممکن ساده معرفی کرده ایم تا دانش آموزان پایه اول دبیرستان نیز بتوانند از آن ها استفاده کنند.

موضوعاتی برای تحقیق دانش آموزی

1- چگونه خشونت را در فوتبال یا دیگر ورزش ها کاهش دهیم؟

یکی از موضوعاتی که می تواند برای دانش آموزان جذاب باشد روش هایی برای کاهش خشونت در ورزش خصوصاً فوتبال است. اما در نظر داشته باشید که دانش آموز نمی تواند برای تحلیل نتایج خود از ابزارهای آماری استفاده کند بنابراین بهتر است برای تکمیل تحقیق خود به کتب مرجع مراجعه کند یا از مصاحبه با اساتید فعال در این زمان بهره مند شود.

2- نحوه رفتار با افراد معلول و دارای وضعیت خاص در مدرسه و جامعه

همواره در خیابان ها، مدارس و دیگر اماکن عمومی با افرادی مواجه می شویم که وضعیت خاصی دارند و باید در بسیاری از مکان ها رعایت حال آن ها را بکنیم. حال برای یک دانش آموز خیلی خوب است که با جستجو و پرس و جو کردن به فهرستی از این کارها برسد که توسط آن ها بتوانیم میزان فشار وارده از سوی جامعه را از روی دوش این افراد کم کنیم و به نوعی اصول رفتار با این افراد را در قالب یک تحقیق جمع آوری کنند.

3- چرا باید زبان انگلیسی را یاد بگیریم؟

دلیل اصلی این که این موضوعات تحقیق را برای دانش آموزان به صورت پرسش مطرح می کنیم این است که ساده تر و قابل فهم تر باشد تا بتوانند به خوبی آن را تجزیه و تحلیل کنند و به دنبال پیدا کردن پاسخ به آن باشند. البته موضوع یادگیری زبان انگلیسی نیز خود یکی از جذاب ترین موضوعات برای دانش آموزان می باشد.  

اصلی ترین چالش دانش آموزان برای انجام دادن تحقیق یکی این است که نمی دانند از کجا شروع کنند و دیگری شاید نفهمیدن موضوع باشد. موضوعات پیشنهادی در این جا به گونه ای طرح شده اند که به اندازه کافی برای درک کردن یک دانش آموز پایه اول دبیرستان قابل فهم باشد.

بیشتر بخوانید: چگونه اهمیت و ضرورت پژوهش را بنویسیم؟