نوشته‌ها

حجم نمونه در پژوهش علی مقایسه ای

پژوهش علی-مقایسه ای به پژوهش هایی اطلاق می شود که شما به عنوان پژوهشگر با در نظر گرفتن متغیر وابسته، به بررسی و مطالعه علت های احتمالی وقوع این متغیر می پردازید. با توجه به این که پژوهش های علی مقایسه ای جایگاه حساسی از نظر نحوه به کارگیری دارند، تعیین حجم نمونه در این پژوهش ها نیز یکی از نکاتی است که باید به خوبی به آن توجه داشته باشید.

بیشتر بخوانید: حجم نمونه در پژوهش های همبستگی

پژوهش علی مقایسه ای یک روش کمی می باشد. معمولاً پژوهشگران از این روش برای تجزیه و تحلیل روابط علت و معلولی میان پدیده ها استفاده می کنند و هدف از پیدا کردن این گونه روابط، پی بردن به رابطه دقیق میان این متغیرهاست. حال با توجه به مقدمه ای که در مورد روش پژوهش علی مقایسه ای گفته شد، به معرفی روش های تعیین حجم نمونه در پژوهش علی مقایسه ای می پردازیم.

حجم نمونه در پژوهش علی مقایسه ای

همانطور که پیش تر نیز گفتیم، پژوهش علی مقایسه ای (Casual-Comparative Research) یک نوع پژوهشی کمی است بنابراین برای تعیین حجم نمونه در این مطالعه نیز از همان روش های کمی استفاده می کنیم. دقت داشته باشید که تعیین حجم نمونه بر روی کل فرآیند انجام پژوهش از جمله نتایج نمونه گیری، دقت در انجام کار، صرفه جویی در وقت و هزینه و … از اهمیت بالایی برخوردار می باشد.

انواع روش های تعیین حجم نمونه در پژوهش علی مقایسه ای

در پژوهش علی مقایسه ای، روش های مختلفی برای تعیین حجم نمونه وجود دارند که در ادامه آن ها را به شما معرفی می کنیم:

1- تعیین حجم نمونه بر اساس محاسبات

رایج ترین روش برای تعیین حجم نمونه در پژوهش علی مقایسه ای، انجام محاسبات است. در این روش شما به عنوان پژوهشگر با استفاده از فرمول های موجود حجم نمونه را محاسبه می کنید. روش نمونه گیری، حجم جامعه، هزینه اجرایی، واریانس، سطح معناداری، میزان دقت و … از جمله عوامل موثر بر این روش هستند.

2- تعیین حجم نمونه بر اساس تجربه پژوهشگر

تجربه پژوهشگر گاهی راه گشا است. یعنی پژوهشگر با در نظر گرفتن زمان، بودجه، امکانات، نیروی انسانی و به طور کلی بنابر تجربه شخصی خود درصدی از جامعه را به عنوان نمونه انتخاب می کند. برخی معتقدند که 10 درصد از حجم جامعه برای مطالعه کافی است.

3- تعیین حجم نمونه بر اساس جداول آماری

شما با در دست داشتن حجم جامعه (N)، حجم نمونه (n) را می توانید از طریق جداول تخصصی آماری به دست آورید. جدول مورگان پرکاربردترین جدول آماری برای انجام این کار است.

به طور کلی، پژوهش علی مقایسه ای یک نوع پژوهش کمی محسوب می شود و بنابراین برای محاسبه حجم نمونه در این نوع مطالعات باید از روش های کمی نیز استفاده کنیم. اما در این مقاله، سه روش مفید را برای تعیین حجم نمونه در پژوهش علی مقایسه ای معرفی کردیم که شما را از کوتاه ترین مسیر به نتیجه مورد دلخواه خواهند رساند.

بیشتر بخوانید: حجم نمونه در پژوهش معادلات ساختاری

چگونه جامعه آماری پژوهش را تعیین کنیم؟

منظور از جامعه آماری پژوهش تمامی افراد، اشیاء و پدیده هایی را شامل می شود که شما به عنوان یک پژوهشگر می خواهید در مورد آن ها استدلال کنید و نتایج مطالعه خود را به همه آن ها تعمیم دهید. هر جامعه آماری پژوهش دارای یک یا چندین صفت است. مثلاً، در بررسی قد دانش آموزان دبیرستان دخترانه، کل دانش آموزان یک جامعه آماری برای پژوهش محسوب می شوند.

بیشتر بخوانید: انواع متغیر در روش تحقیق

برای انتخاب جامعه آماری پژوهش شما نیاز به مهارت های پایه آماری خواهید داشت اما اگر این مهارت ها را ندارید، بهتر است محافظه کارانه عمل کنید و برای انتخاب صحیح این جامعه آماری از مراحل زیر کمک بگیرید. واقعیت این است که انتخاب جامعه آماری پژوهش چندین وجه مهم دارد که باید آن ها را در نظر داشته باشید که در ادامه به آن ها اشاره کرده ایم. قبل از هر چیز جامعه آماری و نمونه آماری را تعریف می کنیم.

جامعه آماری

جامعه آماری (Statistical Population) شامل مجموعه تمامی افراد، اشیاء و رویدادهایی است که دارای یک یا چند صفت و ویژگی مشترک باشند. حال تعداد اعضای جامعه آماری را اندازه (حجم) جامعه گویند و آن را با حرف بزرگ N نشان می دهند.

مثال: جامعه دانشجویان دانشگاه تهران

نمونه آماری

نمونه آماری (Statistical Sample) یک گروه یا مجموعه کوچک تر از جامعه آماری است که طبق قوانین و اصول مشخصی انتخاب می شود تا بتوانیم بعد از تجزیه و تحلیل آن، نتایج مربوطه را به کل جامعه آماری تعمیم دهیم. تعداد اعضای نمونه آماری را با حرف کوچک n نشان می دهند.

مثال: دانشجویان رشته آمار دانشگاه تهران

چگونه جامعه آماری پژوهش را انتخاب کنیم؟

برای انتخاب جامعه آماری پژوهش نکات زیر را رعایت کنید:

1- انواع مختلف داده ها را به خوبی بشناسید

یکی از مهم ترین عواملی که باید در انتخاب جامعه آماری پژوهش در نظر داشته باشید، نوع داده هاست. شما باید با توجه به آزمون آماری و روش مورد نظر خود جهت به دست آوردن حجم نمونه، جامعه آماری خود را انتخاب کنید. مثلاً اگر هدف شما بررسی قد دانش آموزان دبیرستان امام (ره) باشد، باید جامعه آماری شما دانش آموزان دبیرستان باشند.

2- در دسترس بودن جامعه را ملاک انتخاب قرار دهید

بدون شک جامعه آماری پژوهش شما باید در دسترس شما باشد تا بتوانید بعد از انتخاب جامعه، نمونه های تصادفی از آن برگزینید و بر روی آن ها مطالعه انجام دهید. بنابراین زمانی که می خواهید جامعه را انتخاب کنید همواره شدنی بودن و منطق این کار را بسنجید.

3- جامعه آماری را به صورت هدفمند انتخاب کنید

هر پژوهشگری با توجه به نیاز پژوهشی خود باید یک جامعه آماری را برگزیند اما برای این انتخاب باید با دقت عمل کند زیرا اگر در تشخیص این جامعه آماری کمی اشتباه کند، نتایج مربوط به نمونه گیری و تحلیل آینده نیز مختل خواهند شد. بنابراین جامعه آماری باید تناسب معناداری با اهداف پژوهش داشته باشد.

به طور کلی شما هر جامعه ای را می توانید برای مطالعه خود براساس معیارهای یاد شده انتخاب کنید، اما باید در نظر داشته باشید این انتخاب را به گونه ای انجام دهید که نمونه گیری از جامعه آماری برای شما امکان پذیر باشد. به طور کلی مرحله بعد از انتخاب جامعه، یعنی نمونه گیری آماری، بخش مهم تر پژوهش شماست.

بیشتر بخوانید: چگونه یک مقاله مروری بنویسیم؟

روش های محاسبه حجم نمونه

حجم نمونه در واقع بخشی از جامعه است که به منظور بررسی یک یا چند مشخصه در یک مطالعه انتخاب شده است. به عنوان یک مثال اگر دانشجویان دانشگاه تهران جامعه آماری شما باشد، دانشجویانی که قد آن ها بالای 190 سانتی متر است می تواند یک نمونه باشد و تعداد اعضای این نمونه را حجم نمونه می گویند که برای محاسبه آن اصولی مشخصی در آمار وجود دارد.

بیشتر بخوانید: انواع روش های نمونه گیری

بدون شک انتخاب حجم نمونه دارای اصول مشخصی بوده و سلیقه ای نیست. در این مقاله انواع روش های محاسبه حجم نمونه را به شما معرفی می کنیم و در کنار هر یک از آن ها فرمول محاسبه آن ها را نیز ارائه می کنیم تا بتوانید با یک جایگذاری و با توجه به نوع مطالعه خود، این عدد را به دست آورید.

روش های محاسبه حجم نمونه

  1. محاسبه حجم نمونه در مطالعات تحلیلی
  2. محاسبه حجم نمونه در مطالعات توصیفی

بر اساس این تقسیم بندی، با توجه به نوع مطالعه باید یکی از روش های زیر را برای محاسبه حجم نمونه آماری انتخاب کنید:

1- محاسبه حجم نمونه در مطالعات تحلیلی

در مطالعات تحلیلی شما باید اختلاف میان گروه ها را پیدا کنید. حال حجم نمونه در این مطالعات به صورت زیر محاسبه می شود.

الف) محاسبه حجم نمونه برای اختلاف دو جامعه (مستقل از هم)

 

 

ب) محاسبه حجم نمونه برای نسبت ها


 

پ) محاسبه حجم نمونه برای ضریب همبستگی


 

2- محاسبه حجم نمونه در مطالعات توصیفی

در مطالعات توصیفی هدف ما برآورد میانگین برای صفت کمی یا نسبت آن صفت است. در این مطالعات به روش های زیر حجم نمونه قابل محاسبه است:

الف) محاسبه حجم نمونه برای تخمین میانگین

 

 

 

 

ب) محاسبه حجم نمونه برای تخمین نسبت یک صفت کیفی

 

 

با توجه به این که محاسبه حجم نمونه و نوع روش مورد استفاده برای این کار همواره یکی از اصلی ترین چالش ها برای پژوهشگران در این زمینه بوده است، بسیار در انتخاب نوع این روش دقت کنید. بسیاری از دانشجویان و پژوهشگران بدون توجه به نوع مطالعه خود یکی از این روش ها را انتخاب می کنند و گاهاً اعتبار کار خود را زیر سوال می برند.

بیشتر بخوانید: حجم نمونه در تحلیل مسیر

انواع روش های نمونه گیری

نمونه گیری (Sampling) به معنای انتخاب تعدادی از اعضای جامعه بر پایه اصول و قواعد مشخصی می باشد. گاهی شما یک پارامتر از جامعه را نمی دانید و محاسبه آن در جامعه هزینه های زمانی و مالی زیادی را برای شما به همراه خواهد داشت. به همین دلیل نمونه هایی را از این جامعه انتخاب کرده و پارامتر مورد نظر را از این طریق تخمین زده و به جامعه تعمیم می دهید.

بیشتر بخوانید: روش های محاسبه حجم نمونه

به طور کلی نمونه گیری به دو دسته نمونه گیری تصادفی و نمونه گیری غیرتصادفی تقسیم می شود. در ادامه این مقاله هر یک از این روش ها را به همراه زیر مجموعه های آن ها معرفی کرده و مختصری در مورد هر کدام توضیح می دهیم تا بیشتر با آن ها آشنا شوید.

انواع روش های نمونه گیری

  • نمونه گیری تصادفی

در زمانی از این روش استفاده می کنید که مبنای انتخاب عضوها از جامعه را بر اساس توزیع احتمال تعیین کرده باشید.

  • نمونه گیری غیرتصادفی

در زمانی که بخواهید بر اساس یک الگوی از پیش تعیین شده و غیرتصادفی نمونه گیری کنید، از روش نمونه گیری غیرتصادفی استفاده می کنید.

با توجه به این که در این مقاله بیشتر روش های نمونه گیری تصادفی مدنظر است، بنابراین در ادامه مقاله انواع این روش ها را به شما معرفی می کنیم.

1- روش نمونه گیری تصادفی ساده

در این روش، برای همه اعضای جامعه یک شانس برابر در نظر می گیریم. یعنی به عنوان مثال اگر بخواهیم از میان 10 نفر 2 نفر را با این روش انتخاب کنیم، شانس انتخاب هر یک از آن ها 2/0 خواهد بود.

2- روش نمونه گیری سیستماتیک

در این روش ابتدا جامعه را طبق یک ویژگی مرتب می کنیم و سپس بعد از انتخاب یک مقدار تصادفی از آن و تعیین یک فاصله نمونه ها را انتخاب می کنیم. برای مثال فرض کنید از 1 تا 24 یک نمونه 8 عضوی می خواهیم انتخاب کنیم. ابتدا یک عدد تصادفی بین 1 تا 24 انتخاب می کنیم و سپس فاصله نمونه گیری (k) را مثلاً 4 انتخاب می کنیم. حال اگر مثلاً نمونه اول 2 باشد، نمونه دوم 4+2، نمونه سوم 4+6 و … خواهد بود.

3- روش نمونه گیری خوشه ای

نمونه گیری خوشه ای برای زمانی مناسب است که جامعه براساس یک مشخصه به گروه های مجزا تقسیم شده باشد. برای مثال، اگر براساس سطح درآمد خانوار جامعه را تفکیک کنیم، ابتدا باید خوشه ها را مرتب کرده سپس یک نمونه تصادفی از خوشه مرحله اول انتخاب کنید و به همین ترتیب این کار را برای خوشه های بعدی انجام دهیم و در گام آخر یک نمونه تصادفی از خوشه های مرحله قبلی انتخاب نماییم.

4- روش نمونه گیری طبقه ای

نمونه گیری طبقه ای برای زمانی مناسب است که جامعه شما بخش های مجزا داشته باشد. به هر یک از این بخش ها یک زیرجامعه گفته می شود. حال اگر از هر یک از این زیرجامعه ها یک نمونه به روش نمونه گیری ساده انتخاب کنیم، این روش را نمونه گیری طبقه ای می گویند.

در این مقاله رایج ترین و پرکاربردترین روش های نمونه گیری آماری را به شما معرفی کردیم. یکی از بهترین مراجع آماری برای یادگیری روش های نمونه گیری کتاب روش های نمونه گیری تالیف دکتر علی عمیدی می باشد. در این کتاب با مثال ها و تمرین های زیاد و نثر ساده ای که دارد به راحتی این روش ها را خواهید آموخت.

بیشتر بخوانید: حجم نمونه در پژوهش های همبستگی

جامعه آماری در پژوهش های کیفی

پژوهش کیفی نوعی پژوهش است که نتوانیم نتایج مربوط به آن را با استفاده از اعداد و ارقام ریاضی یا آماری ارائه کنیم و برای نشان دادن نتایج آن از تعاریف، نمادها، معانی یا توصیف ها استفاده کنیم. به بیان ساده تر پژوهش کیفی پژوهشی است که با کیفیت سر و کار داشته باشد. حال جامعه آمار در پژوهش های کیفی و روش های نمونه گیری از این جامعه مورد توجه این مقاله قرار گرفته است.

بیشتر بخوانید: چگونه جامعه آماری پژوهش را تعیین کنیم؟

به طور کلی هر پژوهش از نظر ماهیت و خصوصیاتی که دارد به سه دسته پژوهش کمی، پژوهش کیفی یا پژوهش ترکیبی (کمی و کیفی) تقسیم بندی می شود که در این جا پژوهش کیفی مدنظر ما می باشد. هر زمانی که شما نتایج پژوهش خود را تنها با استفاده از کیفیت (معانی، نمادها، تعاریف و …) ارائه دهید، پژوهش شما از نوع کیفی است. اما جامعه آماری در پژوهش های کیفی چه ویژگی هایی دارد؟

جامعه آماری در پژوهش های کیفی

جامعه آماری در پژوهش های کیفی یک جامعه شامل متخصصان، خبرگان و افراد ماهر در حوزه مورد پژوهش است و جالب این است که این جامعه آماری از طریق مصاحبه مشخص می شود. بنابراین اصلی ترین تفاوت بین جامعه آماری در پژوهش کیفی با جامعه آماری در پژوهش کمی این است که در پژوهش کیفی، شما نمی توانید به راحتی بدون انجام مصاحبه یک جامعه آماری تعیین کنید.

تعیین حجم نمونه در پژوهش های کیفی

برای تعیین حجم نمونه در پژوهش کیفی هیچ فرمول مشخصی وجود ندارد و اصلی ترین معیار برای این کار این است که شما یک نمونه متخصص، مجرب و کارآزموده در حوزه مورد بررسی را انتخاب کنید تا نیازهای پژوهش شما برطرف شود. از آن جایی که تعداد کمی از نمونه ها در پژوهش کیفی هم اطلاعات خیلی خوبی را در اختیار شما قرار می دهد، نیازی نیست تعداد زیادی از این نمونه ها را انتخاب کنید.

نمونه گیری در پژوهش های کیفی

اصلی ترین ملاک برای نمونه گیری در پژوهش های کیفی، کیفیت است نه کمیت. باز هم روش برای نمونه گیری در این پژوهش ها تعیین نمی کنیم اما دو نکته را در این مورد به شما گوش زد می کنیم. در صورتی که موضوع مورد مطالعه شما خیلی عمومی و کلی باشد بهتر است از روش نمونه گیری گلوله برفی که یک روش نمونه گیری غیرتصادفی است استفاده کنید. یا اگر موضوع مورد مطالعه شما در یک حوزه خاص تعریف شده، برای نمونه گیری استفاده از روش نمونه گیری هدفمند توصیه می شود.

اصلی ترین ویژگی جامعه آماری در پژوهش های کیفی این است که این جامعه را باید با استفاده از یک مصاحبه به صورت علمی و دقیق تعیین کنید و برخلاف روش پژوهش کمی، نیازی به استفاده از تعداد اعضای بالا (چه برای جامعه آماری و چه برای نمونه آماری) وجود ندارد زیرا اعضای آن را افراد متخصص و مجرب در آن زمینه تشکیل داده اند و از این نظر اطلاعات شما غنی تر خواهد بود.  

بیشتر بخوانید: روش های محاسبه حجم نمونه

نمونه پیشینه تحقیق در پروپوزال

پیشینه تحقیق در واقع خلاصه ای از تمامی مطالعات مهمی است که تا کنون در زمینه مورد نظر شما به انجام رسیده اند. در بخش پیشینه تحقیق شما باید در مورد نظریه ها و مدل های اصلی به کار برده شده در تحقیق و حتی کارهای پیشین بحث کنید. مهم ترین وظیفه شما در نوشتن پیشینه تحقیق این است که یک ارتباط منطقی میان آنچه انجام شده و آنچه قصد انجام آن را دارید، ایجاد نمایید.

بیشتر بخوانید: مولفه در روش تحقیق چیست؟

پیشینه تحقیق یا همان مرور ادبیات باید طولانی ترین و اولین بخش از هر مطالعه پژوهشی باشد. با توجه به اهمیت بالایی که پیشینه تحقیق در تعیین اعتبار علمی پروپوزال و در نتیجه پایان نامه شما دارد، در این مقاله قصد دارید یک نمونه از پیشینه تحقیق در پروپوزال را برای شما بنویسیم تا بیشتر با چارچوب آن آشنا شوید.

نمونه پیشینه تحقیق در پروپوزال

در این مثال قصد داریم یک نمونه واقعی و مختصر از پیشینه تحقیق در پروپوزال را به همراه بیان اهداف پژوهش به شما معرفی کنیم تا با نحوه نوشتن آن آشنا شوید.

اهداف پژوهش

هدف از مطالعه بررسی و ارزیابی میزان رضایت کاربران حمل‌ و نقل عمومی و عوامل مؤثر بر آن است. نتایج این مطالعه، امکان کمک به سیاست گذاران بخش حمل ‌و نقل عمومی می ‌دهد تا  برای برنامه ریزی و طرح ریزی سیاست گذاری های آینده جهت حفظ سهم حمل ‌و نقل عمومی از طریق افزایش رضایت کاربران اقدامات لازم را انجام دهند. ضمناً معیاری برای ارزیابی عملکرد شرکت های خصوصی از نظر کیفیت خدمت‌رسانی فراهم می‌کند.

پیشینه تحقیق

کیفیت خدمات حمل ‏و نقل از جنبه های مؤثر بر استفاده کاربر از حمل ‌و نقل عمومی است. کاربری که دارای تجربه خوبی از حمل ‏و نقل عمومی است تمایل بیشتری برای استفاده از خدمات حمل ‏و نقل عمومی دارد، درحالی‌که کاربری که با مشکلاتی در زمینه حمل‌ و نقل مواجه است تمایل کمتری به استفاده از حمل‌ و نقل عمومی دارد، لذا بهبود خدمات برای حفظ مسافرانِ دائمی حائز اهمیت است. علاوه بر تمامی دلایل ذکرشده، نیاز به خدمات با سطح کیفیت بالا رقابت بین سرویس‌دهنده‌های حمل و نقل را تضمین می‌کند و درنهایت کاربر از خدمات بهبود یافته استفاده می ‌کند. برای رسیدن به این منظور سرویس‌ دهنده ها باید عملکرد خود را بسنجند. رضایت کاربران نشان ‌دهنده‌ معیاری برای سنجش عملکرد سازمان ها بر اساس نیاز کاربران است. بنابراین اندازه گیری رضایت کاربر، ارزیابی کیفیت خدمات را فراهم می ‌کند. کاربران دیدگاه خود را درباره خدمات توسط پرسشنامه های رضایت کاربران اعلام می ‌کنند. جنبه هایی که به ‌طور کلی خدمات حمل و نقل را توصیف می‌ کند می تواند ویژگی هایی باشد که به توصیف بهتری از حمل و نقل بپردازد (مثلاً سرفاصله زمانی) و ویژگی‌ هایی که راحت تر قابل ‌اندازه ‌گیری باشد و بیشتر تابع سلیقه کاربر باشد (مثل راحتی). نمونه هایی از تحقیقات اخیر که گزارش شده است، ابولی و مازولا (2010)، انتونیون و ترینپلس (2015) و ایسکی (2003) نام دارند.

 ابولی و مازولا (2010) در مطالعه خود ویژگی ‌های مختلف برای تخمین کیفیت خدمات مورد بررسی قرار داده اند و شاخص ‌های اصلی این خدمات شامل برنامه زمانبندی خدمات و قابلیت اطمینان آن، پوشش خدمات، اطلاعات، راحتی، تمیزی، پاکیزگی و ایمنی و امنیت است. جدیدترین کاری که بر روی زمانبندی ارائه خدمات به مسافران انجام شد، چنگ و همکاران (2017) یک برنامه زمانبندی دقیق ارائه کرده اند. در این مطالعه ما قصد داریم یک مدل جدید و نوین برای بهینه سازی این برنامه ارائه دهیم.

این پیشینه تحقیق با این که مختصر بود، اما نشان دهنده روند صحیح نوشتن یک پیشینه تحقیق برای پروپوزال است. از آنجایی که شما فعلاً برای پروپوزال می نویسید، بنابراین نیاز نیست خیلی در مورد چارچوب آن حساس باشید اما مهم ترین عامل همان منطقی است که این مطالعات مختلف را به هم مرتبط می کند بنابراین به این امر توجه داشته باشید.

بیشتر بخوانید: چگونه بیان مسئله کنیم؟

تعریف مفهومی احساس تنهایی

احساس تنهایی نوعی حالت ذهنی ناخوشایند ناشی از ارتباط نداشتن با دیگران است و هنگامی که شما نتوانید نیاز مربوط به به اشتراک گذاشتن احساسات و افکار خود با دیگران را ارضاء نمایید، احساس تنهایی در شما ظاهر می شود. افرادی که اهل هم صحبتی با دیگران نیستند و بیشتر به انزوا می روند معمولاً احساس تنهایی در آن ها شدیدتر است.

بیشتر بخوانید: تعریف مفهومی اضطراب اجتماعی

در این مقاله، ابتدا یک تعریف مفهومی برای احساس تنهایی ارائه می کنیم و سپس انواع احساس تنهایی را معرفی می کنیم و در مورد هر یک مختصری توضیح می دهیم تا به خوبی با این اصطلاح آشنا شوید. همچنین ارتباط احساس تنهایی با تنها بودن را نیز بررسی می کنیم تا این دو اصطلاح برای شما روشن شوند.

تعریف مفهومی احساس تنهایی

احساس تنهایی (Loneliness) از نظر مفهومی، یک نوع حالت روانشناختی ناشی از نارسایی های کمی و کیفی در روابط اجتماعی می باشد. در زمان هایی که روابط هیجان انگیز یک فرد کمتر از میزان دلخواه او باشد و یا صمیمیت مورد نیاز خود را در رابطه خود با دیگران حس نمی کند، احساس تنهایی در وی پدیدار می شود. احساس تنهایی هیچ ارتباطی با سن افراد نداشته و می تواند در هر سنی در افراد نمایان شود.

انواع احساس تنهایی

1- احساس تنهایی گذرا

احساس تنهایی گذرا به معنای پدیدار شدن علائم احساس تنهایی در دوره های زمانی کوتاه مدت در افراد می باشد. حتی افرادی که از زندگی خود رضایت دارند نیز گاهی به این نوع احساس تنهایی دچار می شوند.

2- احساس تنهایی انتقالی

احساس تنهایی انتقالی به معنای دچار شدن فرد به احساس تنهایی به علت یک واقعه ناگهانی مانند طلاق، مهاجرت و … در زندگی می باشد. هر چند افراد از روابط اجتماعی خوبی برخودار باشند ممکن است به این نوع احساس تنهایی دچار شوند.

3- احساس تنهایی مزمن

این نوع احساس تنهایی بدترین نوع آن است. افرادی که احساس تنهایی را برای یک دوره چند ساله تجربه می کنند و در طی این دوره هیچ رابطه اجتماعی رضایت بخشی ندارند، دچار احساس تنهایی مزمن شده اند.

ارتباط میان دو اصطلاح تنها بودن و احساس تنهایی

تنها بودن (Being alone) به معنای تنهایی فیزیکی و عدم تماس منظم با دیگران می باشد و احساس تنهایی (Loneliness) به معنای حالت ذهنی از تنها بودن است که قبلاً اشاره کردیم. حال این دو اصطلاح با هم ارتباط هم دارند. یعنی در اکثر مواقع، تنها بودن منجر به احساس تنهایی می شود و گاهاً باید برای غلبه بر احساس تنهایی، در تلاش برای غلبه بر تنها بودن باشیم.

احساس تنهایی یکی از رایج ترین پدیده ها در قرن حاضر است زیرا ورود ابزارهای فناوری مانند گوشی های هوشمند به زندگی مردم باعث شده است تا افراد کمتر با هم ارتباط واقعی داشته باشند و همواره برای ارضای نیازهای خود به دنبال فضای مجازی باشند که البته مراجعه بیش از اندازه به فضای مجازی باعث انزوای افراد و در نتیجه تشدید احساس تنهایی در آن ها خواهد شد.

بیشتر بخوانید: تعریف مفهومی کمالگرایی

چگونه پرسشنامه طراحی کنیم؟

همانطور که می دانید، یک پرسشنامه چه از نوع استاندارد و چه از نوع غیر استاندارد، باید یک سری قاعده و چارچوب را در خود داشته باشد. حال اگر بخواهید این پرسشنامه از نوع استاندارد باشد، قیدهای مورد نیاز شما برای طراحی پرسشنامه بیشتر خواهد بود. در این مقاله گام های مفیدی را برای طراحی یک پرسشنامه به شما آموزش می دهیم تا به راحتی یک پرسشنامه خوب طراحی کنید.

بیشتر بخوانید: پرسشنامه استاندارد چیست؟

بسته به این که پژوهشگر قصد جمع آوری داده های کمی یا داده های کیفی را داشته باشد، طراحی پرسشنامه نیز متفاوت خواهد بود اما در این مقاله ما به طور کلی به این موضوع اشاره می کنیم. در ادامه گام های طراحی پرسشنامه را توضیح می دهیم.

چگونه پرسشنامه طراحی کنیم؟

7 گام زیر را برای طراحی پرسشنامه دنبال نمایید:

1- اطلاعات مورد نیاز خود را تعیین کنید

شما باید ابتدا تصمیم بگیرید که چه اطلاعاتی می خواهید از پاسخ دهنده به دست آورید تا به هدف پژوهشی خود برسید. زمانی که در مورد این گام تصمیم گیری کردید، به گام بعدی بروید.

2- پاسخ دهندگان هدف را تعریف کنید

پژوهشگر باید جمعیت مورد نیز خود و نمونه مورد نیاز برای تعمیم دادن نتایج حاصل از تحلیل داده های پرسشنامه را تعیین کند. به عنوان مثال، از میان جامعه کارکنان آموزش و پرورش می توان کارکنان زن را برگزید و هدف را روی آن ها متمرکز کرد.

3- پرسش های پرسشنامه را انتخاب کنید

در انتخاب این پرسش ها حتماً از خود سوال کنید «آیا این پرسش واقعاً نیاز است؟» و آن ها را به گونه ای انتخاب کنید که مستقیماً بر روی آزمون فرضیه ها تاثیر داشته باشد. سوالات اضافی یا غیرضروری در میان پرسشنامه ها بسیار هستند، اما هیچ سودی برای شما نخواهند داشت.

4- نوع پرسش ها را تعیین کنید

سه نوع رایج از پرسش ها عبارتند از پرسش با فرم بسته، پرسش با انتهای باز و پرسش با پاسخ باز. فرم بسته همین پرسش های ساده است، پرسش با انتهای باز پرسش هایی هستند که با جای خالی (…) به اتمام می رسند و باید تکمیل شوند، و پرسش با پاسخ باز نیز نیازمند پاسخ دلخواه بدون محدودیت از سوی پاسخ دهنده هستند. پرسش های فرم بسته به علت کارایی بالایی که دارند توصیه می شوند.

5- فرمت و ترتیب قرار دادن پرسش ها را تنظیم نمایید

حال با توجه به میزان اهمیت هر کدام از سوالات آن ها را اولویت بندی کنید و سعی کنید سوالات ساده تر را در ابتدا بیاورید. همچنین تصمیم بگیرید که می خواهید سوالات را به صورت فهرست ساده ارائه کنید یا در درون یک جدول با گزینه های لیکرت.

6- پیش-آزمون را اجرا کنید

تا زمانی که به صورت عملی از پرسشنامه طراحی شده استفاده نکنید، نمی توانید مطمئن شوید که عملکرد آن چگونه است. بنابراین برای اصلاح خطاهای آن، یک پیش آزمون را بر روی یک نمونه واقعی انجام دهید تا مطمئن شوید که عملکرد خوبی دارد.

7- فرم نهایی پرسشنامه را آماده کنید

حال با سلیقه خود یک قالب مناسب برای پرسشنامه انتخاب نموده و با انتخاب فونت و اندازه قلم مناسب، یک جدول را برای آن طراحی نمایید. در صورت گنگ بودن برخی از سوالات، سعی کنید توضیحاتی در مورد آن ارائه دهید.

یک پرسشنامه خوب پرسشنامه ای است که قالب و چارچوب استاندارد داشته باشد و از نظر علمی تناقضی با نظریه ها و یافته های قبلی نداشته باشد. بنابراین برای طراحی پرسشنامه همواره طبق اصول پیش بروید.

بیشتر بخوانید: چگونه پرسشنامه آنلاین بسازیم؟

چگونه پرسشنامه آنلاین بسازیم؟

پرسشنامه آنلاین (مبتنی بر وب) مزایای بسیار زیادی نسبت به پرسشنامه های سنتی که به صورت کاغذی استفاده می شود دارد. بنابراین شما به عنوان یک پژوهشگر برای کاهش هزینه ها، تسریع در انجام مطالعه، دسترسی بهتر به پاسخ دهندگان، انعطاف پذیری بالاتر و بسیاری از دلایل دیگر می توانید یک پرسشنامه آنلاین بسازید و مطالعه خود را انجام دهید.

بیشتر بخوانید: پرسشنامه استاندارد چیست؟

پرسشنامه آنلاین روش بسیار خوبی برای جمع آوری اطلاعات در مورد مخاطبان می باشد اما واقعیت این است که ساختن یک پرسشنامه آنلاین، نیازمند رعایت کردن برخی نکات کلیدی می باشد. در ادامه این مقاله، به این نکات اشاره کرده ایم.

چگونه پرسشنامه آنلاین بسازیم؟

1- سوالات را ساده و کوتاه طراحی کنید

اولین گام برای طراحی یک پرسشنامه آنلاین این است که ساده بنویسید و کوتاه مقصود خود را برسانید. با توجه به این که با مخاطبان به صورت آنلاین سر و کار دارید، بنابراین طراحی کردن پرسش های بلند و مبهم باعث افزایش ریسک پاسخ اشتباه دادن به سوالات توسط آن ها می شود.

2- نوع سوالات را انتخاب کنید

نوع سوالات بسته (که پاسخ دهنده یک پاسخ از پیش تعیین شده باید به آن ها بدهد) دقیق و کوتاه هستند ولی سعی کنید برای به دست آوردن اطلاعات بیشتر در مورد مخاطب، از سوالات با پاسخ باز و سوالات با انتهای باز نیز استفاده نمایید.

3- هدف پرسشنامه آنلاین خود را تعیین کنید

با این که برخی سوالات در پرسشنامه آنلاین تنها برای آشنایی بیشتر با پاسخ دهنده طراحی شده اند، اما کلیت پرسشنامه آنلاین شما باید یک هدف مشخص را دنبال کند. بنابراین قبل از هر چیزی از خود سوال کنید «چه هدفی را باید دنبال کنم؟» تا بدانید که مسیر حرکت شما به چه صورت است.

4- یکنواختی سوالات را رعایت کنید

یکنواختی به این معنا نیست که تنها از یک نوع سوال استفاده کنید، بلکه به این معنی است که اگر به عنوان مثال از سوالات رتبه دهی استفاده می کنید، تعداد گزینه های پاسخ آن را در کل پرسشنامه ثابت نگه داشته و تغییر ندهید. در غیر این صورت پاسخ دهنده سردرگم خواهد شد.

5- در طراحی سوالات، خود را جای پاسخ دهنده قرار دهید

این گونه فرض کنید که می خواهید به یک پرسشنامه آنلاین پاسخ دهید. چه نکاتی را در این پرسشنامه می پسندید؟ همه این نکات را در پرسشنامه خود اعمال کنید. به عبارتی خودتان بزرگترین منتقد کار خود باشید.

6- پاداش هایی را برای پاسخ دهندگان در نظر بگیرید

واقعیتی که در مورد پرسشنامه آنلاین وجود دارد این است که تا شما پاداش یا امتیازی را برای پاسخ دهندگان در نظر نگیرید، آن ها وقت خود را در اختیار شما قرار نخواهند داد. دانلود رایگان یک نرم افزار، تخفیف ویژه برای خرید یک محصول، شرکت دادن در قرعه کشی و … از جمله این پاداش ها می باشند.

با در نظر گرفتن این گام ها و نکات مربوط به طراحی پرسشنامه آنلاین، حتی اگر تجربه ای در این زمینه نداشته باشید می توانید یک پرسشنامه جذاب طراحی کنید و هر اطلاعاتی که می خواهید توسط آن از جامعه هدف خود به دست آورید. با توجه به کاربرد گسترده ای که این پرسشنامه ها دارند، سعی کنید حتماً مطالعه خود را با استفاده از آن ها انجام دهید.

بیشتر بخوانید: چگونه پرسشنامه طراحی کنیم؟