نوشته‌ها

احساس تعلق به مدرسه

امروزه متغیرهای زیادی در حوزه روانشناسی ارائه شده‌اند در اینجا  به شرح یکی از این متغیرها می‌پردازیم:

احساس تعلق به مدرسه

واژه­ های معادل احساس تعلق به مدرسه عبارت‌اند از: دل‌بستگی به مدرسه، پیوند با مدرسه، مشارکت در مدرس و جامعه مدرسه ­ای. ولی به‌طورکلی تمام  این واژه­ ها به یک مفهوم اشاره دارند و آن‌هم احساس جزئی از کل بودن در مدرسه و احساس مسئولیت و اهمیت داشتن سرنوشت مدرسه و میزان رسیدن به اهداف موردنظر در مدرسه. دسته‌ای از تعاریف مبتنی بر دیدگاه زیست‌بوم شناسانه یا مبتنی بر بعد اجتماعی است. در این رویکرد احساس تعلق به‌صورت عمومی عبارت است از توصیف کیفیت ارتباطات در سطح جامعه و به‌صورت اختصاصی (احساس تعلق به مدرسه) به‌عنوان دیدگاه افراد که باعث افزایش پیوند آن‌ها با محیط مدرسه می‌شود تعریف می‌گردد احساس تعلق به مدرسه متغیری جدید می­ باشد و مقالات بسیاری در این زمانه در سال های اخیر به چاپ رسیده اند. چنانچه شما دانشجویان عزیز به پکیج کاملی در این زمینه نیاز داشتید تیم پژوهشی بانک دانش با بهره گیری از تیمی متخصص در حوزه روانشناسی آمادگی ارائه پکیجی کامل در زمینه این متغیر  و همچنین موضوعات مناسب جهت انتخاب موضوع پایان نامه به شما دوستان عزیز را دارد.

شما دانشجویان عزیز می‌توانید جهت سفارش با شماره 09903636079 در ارتباط باشید.

سرسختی تحصیلی

امروزه متغیرهای بسیاری در حوزه روانشناسی ارائه شده‌اند در اینجا  به شرح یکی از این متغیرها می‌پردازیم:

سرسختی تحصیلی

سرسختی تحصیلی در ارتباط با خود ادراکی عاطفی، انگیزشی و شناختی که به­ وسیله دانش ­آموزانی که با چالش ­های تحصیلی مواجه می­شود طراحی شده است . دانش‌آموزانی که دارای این ویژگی­ ها هستند، معمولاً بر زندگی خود کنترل بیشتری احساس می­ کنند، نسبت به آن­چه انجام می­ دهند تعلق‌خاطر بیشتری دارند و در قبال عقاید و تغییرات جدید، پذیرا هستند.

سرسختی تحصیلی متغیری به روز و نو می ­باشد و مقالات بسیاری در این زمانه در سال های اخیر به چاپ رسیده اند. چنانچه شما دانشجویان عزیز به پکیج کاملی در این زمینه نیاز داشتید تیم پژوهشی بانک دانش با بهره گیری از تیمی متخصص در حوزه روانشناسی آمادگی ارائه پکیجی کامل در زمینه این متغیر  و همچنین موضوعات مناسب جهت انتخاب موضوع پایان نامه به شما دوستان عزیز را دارد.

شما دانشجویان عزیز می‌توانید جهت سفارش با شماره 09903636079 در ارتباط باشید.

 

عملکرد اجتماعی

امروزه متغیرهای جدیدی در حوزه روانشناسی ارائه شده‌اند که در اینجا ما به شرح یکی از این متغیرها می‌پردازیم:

عملکرد اجتماعی

عملکرد اجتماعی  را می‌توان به صورت زیر تعریف کرد:

عملکرد اجتماعی به عنوان «تعامل فرد با محیط خود و توانایی ایفای کامل نقش خود در این محیط‌ها مانند محیط کار، فعالیت‌های اجتماعی، و روابط با شریک‌ها و خانواده خود» تعریف می شود.

متغیر عملکرد اجتماعی متغیری بسیار جدید و بروز می‌باشد و تمامی مقالات منتشر شده در این زمینه از سال 2016 به بعد می‌باشند وتیم پژوهشی بانک دانش با بهره گیری از تیمی متخصص در حوزه روانشناسی آمادگی ارائه پکیجی کامل در زمینه این متغیر به شما دوستان عزیز را دارد.

شما دانشجویان عزیز می‌توانید جهت سفارش با شماره 09903636079 در ارتباط باشید.

سالم زیستی

امروزه متغیرهای جدیدی در حوزه روانشناسی ارائه شده‌اند که در اینجا ما به شرح یکی از این متغیرها می‌پردازیم:

سالم زیستی

سالم زیستی را می‌توان به صورت زیر تعریف کرد:

سلامتی در ابعاد مختلف مانند  جسمانی، ذهنی و بهزیستی اجتماعی، نه صرفاً فقدان بیماری، تعریف می‌شود .سلامتی مطلوب” را به‌عنوان ” بالاترین رفاه جسمانی، روانی و اجتماعی نه فقط فقدان بیماری یاضعف”، تعریف می‌کنیم سالم زیستی را نیز به‌عنوان  یک روش یک‌پارچه کاربردی که به سمت به حداکثر رساندن پتانسیل فردی گرایش دارد تعریف می‌کنند.

متغیر سالم زیستی متغیری بسیار جدید و بروز می‌باشد و تمامی مقالات منتشر شده در این زمینه از سال 2016 به بعد می‌باشند وتیم پژوهشی بانک دانش با بهره گیری از تیمی متخصص در حوزه روانشناسی آمادگی ارائه پکیجی کامل در زمینه این متغیر  و همچنین موضوعات مناسب جهت انتخاب موضوع پایان نامه به شما دوستان عزیز را دارد.

شما دانشجویان عزیز می‌توانید جهت سفارش با شماره 09903636079 در ارتباط باشید.

 

خودشفقت ورزی

امروزه متغیرهای جدیدی در حوزه روانشناسی ارائه شده‌اند که در اینجا ما به شرح یکی از این متغیرها می‌پردازیم:

خودشفقت ورزی

این متغیر را می‌توان به عنوان یک موضع مثبت نسبت به خود زمانی که همه چیز بد پیش می‌رود تعریف کرد. خودشفقت‌ورزی به عنوان یک عامل مثبت و مؤثر برای پرورش انعطاف‌پذیری عاطفی محسوب می‌شود. و همچنین به‌عنوان یک صفت و یک عامل محافظ مؤثر برای پرورش انعطاف‌پذیری عاطفی محسوب می‌شود، شفقت‌خود موجب احساس مراقبت فرد نسبت به خود، آگاهی یافتن، نگرش بدون داوری نسبت به نابسندگی و شکست‌های خود و پذیرش این نکته که تجارب وی نیز بخشی از تجارب معمول بشری است، می‌شود

 این متغیری بسیار جدید و بروز می‌باشد و تمامی مقالات منتشر شده در این زمینه از سال 2016 به بعد می‌باشند وتیم پژوهشی بانک دانش با بهره گیری از تیمی متخصص در حوزه روانشناسی آمادگی ارائه پکیجی کامل در زمینه این متغیر به شما دوستان عزیز را دارد.

شما دانشجویان عزیز می‌توانید جهت سفارش با شماره 09903636079 در ارتباط باشید.

تفاوت متغیر واسه و تعدیل گر

اثر یک متغیر سوم در رابطهی بین متغیر مستقل و متغیر وابسته می‌تواند به دو صورت متمایز باشد

  1. به عنوان متغیر تعدیل کننده (Moderater Variable)

  2. به عنوان متغیر واسطه ای (Mediator variable)

اکنون به شرح مختصری از این متغیرها و تفاوت‌های آن‌ها می‌پردازیم

متغیرهای تعدیل کننده

در حالت کلی یک متغیر تعدیل کننده، یک متغیر کیفی (مانند جنس، مذهب، طبقه اجتماعی) یا کمَی (مانند بیرونی بودن مرکز کنترل یا ادراک لیاقت) است که جهت یا شدت رابطه بین یک متغیر مستقل (یا پیش بین) و یک متغیر وابسته (یا ملاک) را تحت تأثیر قرار می‌دهد.
در پژوهش‌هایی از نوع هم‌بستگی (غیرآزمایشی) یک متغیر تعدیل کننده، متغیر سومی است که روی همبستگی صفر مرتبه دو متغیر دیگر اثر می‌گذارد. این اثر می‌تواند به صورت کم شدن میزان همبستگی یا تغییر دادن به آن باشد. در پژوهش‌های آزمایشی، یک اثر تعدیل کننده را می‌توان با اثر متقابل بین یک متغیر مستقل اصلی و متغیر مستقل دومی در تحلیل واریانس نشان داد. این اثر متقابل می‌تواند به صورت منظم یا نامنظم باشد. در اثر متقابل نامنظم، ترکیب ضربدری سطوح متغیر مستقل اصلی و متغیر تعدیل کننده اثرات مغایری به دست می‌دهند.

در مدل شکل ۱ سه مسیر علی a، b، و c داده شده است: مسیر a  اثر یک متغیر پیش بین یا مستقل، مسیر b اثر متغیر تعدیل کننده (در صورت معنادار بودن) نشان می‌دهند. مطلوب است که متغیر تعدیل کننده با متغیر پیش بین و ملاک همبستگی نداشته باشد تا بهتر قابل تفسیر باشد. یکی از پیش فرض‌های مدل تحلیل واریانس در پژوهش‌های آزمایشی این است که اثر اصلی متغیرهای مستقل و اثر متقابل آن‌ها جمعی باشد، یعنی تداخل نداشته باشد.

Untitled

متغیر پیش بین باید همواره نسبت به متغیر واسطه ای تقدم و نقش علَی داشته باشد. بنابراین، متغیرهای تعدیل کننده همواره نقش متغیرهای مستقل را دارند، در صورتی که نقش متغیرهای واسطه ای برحسب تمرکز تحلیل تغیر می‌کند، در رابطه با متغیر ملاک، نقش متغیر مستقل و در رابطه با متغیر پیش بین، نقش متغیر وابسته را دارند.

متغیرهای واسطه ای

چنان چه متغیری در رابطهی بین دو متغیر پیش بین و ملاک، سهمی داشته باشد به عنوان متغیر واسطه ای عمل کرده است. مثلاً نشان داده شده است که فراحافظه (metamemory )و اسنادها بین آموزش راهبرد یادگیری و به خاطرآوری واسطه می‌شوند. به عبارت دیگر، آموزش تکالیف جدید بدون در نظر گرفتن فرا گرفتن فراحافظه و اسنادهای یادگیرندگان، روی به خاطرآوری مطالب جدید مؤثر نیست. برای تصریح معنای متغیر واسطه ای از یک دیاگرام مسیر برای نشان دادن یک مدل علَی (شکل ۲) استفاده شده است.

برای این‌که متغیری به عنوان متغیر واسطه ای عمل کند باید دارای شرایط زیر باشد:

  • بین متغیر واسطه ای و متغیر مستقل همبستگی معنادار باشد. (مسیر a وجود داشته باشد)

  • بین متغیر واسطه ای و متغیر برآمد (وابسته) همبستگی معنادار باشد. (مسیر b وجود داشته باشد)

  • با کنترل اثر متغیر واسطه ای رابطهی بین متغیر مستقل و وابسته تضعیف شود و میزان این تضعیف با میزان اثر متغیر واسطه ای رابطه داشته باشد. هرگاه، اثر متغیر واسطه ای زیاد باشد، کنترل آن سبب از بین رفتن رابطه بین متغیر مستقل و وابسته می‌شود. چنان چه با کنترل اثر متغیر واسطه ای رابطهی بین متغیر مستقل و وابسته صفر نشده ولی تضعیف شود، دال بر این است که متغیرهای واسطه ای دیگری در کارند. در اغلب زمینه‌های علوم رفتاری برای هر معلول ممکن است چندین علت وجود داشته باشد. لذا، واقع بینانه است که آن متغیرهای واسطه ای که به طور معناداری مسیر c را در مدل علَی شکل (۲) کاهش می‌دهند جستجو شوند.

Untitled

چنانچه شما دانشجویان عزیز در نگارش روش تحقیق خود یا در تحلیل‌های آماری خود به مشاوره نیاز دارید، تیم پژوهشی بانک دانش امادگی ارائه خدمات به شما عزیزان را دارد. جهت سفارش درخواست خود با شماره 09903636079 تماس حاصل فرمایید و یا درخواست خود را در سایت ثبت کنید در اسرع وقت بررسی خواهد شد و به شما عزیزان نتیجه اعلام خواهد شد.

 

 

 

فرضیه صفر چیست؟

مهمترین گام در هر  «آزمون فرض آماری» تبدیل «فرضیه پژوهشی» و نقض آن به «فرضیه های آماری» است.

       پژوهشگران بعد از اینکه مسئله پژوهش را براي خود تصریح کردند، پاسخي را به عنوان فرضيه تحقيق بيان مي كنند.

فرضيه، پاسخي است  بخردانه، احتمالي و موقت به سوال پژوهشي كه در گام های بعدي تحقيق، درستي  ويا نادرستي آن مورد بررسی  قرار مي گيرد

      به عبارت ديگر ، فرضيه حدس خردمندانه اي درمورد رابطه دو يا چند متغير است كه به صورت جمله اي خبري بيان شده و نشانگر نتايج مورد انتظار است. به بیانی ديگر ، فرضيه گمانی  است زيركانه و علمي كه بايد به كمك واقعيات ( داده ها) مورد بررسي قرار گرفته و سپس تاييد يا رد گردد.

 تفاوت فرضيه و نظريه  در چيست ؟

  • نظريه و قوانين عمدتا شامل قضاياي کلي و عمومي هستند و به موارد خاصي تعلق ندارند و مي تواند مصاديق زيادي داشته باشد . در صورتی که فرضيه حالت کلي ندارد و مخصوصو مسئله تحقيق است که از قضاياي کلي ناشي مي شود

  بيان فرضيه

 در موقع  بيان فرضيه پژوهشگر  به بررسی روابط بين متغيرها می پردازد. به طور معمول  اين بیان فرضیه  به سه شکل انجام می شود :

  1. بررسی رابطه علت و معلولی بين دو يا چند متغير (تاثير عامل هوش در پيشرفت تحصيلي)

  2.  بررسی همبستگی و شدت آن بين دو يا چند متغير  (بررسي همبستگي مشكلات رواني و گرايش به اعتياد)

  3. بررسی و مقايسه ميزان تفاوت تاثير يک يا چند متغير بر يک يا چند متغير(.  مانند تفاوت تاثير دو روش تدريس بر شاگردان) .

   انواع فرضيه در تحقيقات همبستگي و تجربي

فرضيه ها به دودسته  تقسيم ميشوند:

  • فرضيه تحقيق (1H)

  • فرضيه صفر (H0)  

فرضيه تحقيق از احتمال وجود رابطه يا اثر و يا تفاوت بين متغيرها خبررسانی میکند . اين فرض ها به دو دسته جهت دار و بدون جهت تقسيم مي شود .

  فرضيه صفر که به فرضيه آماري يا پوچ نيزموسوم است وجود رابطه ،اثر يا تفاوت بين متغيرها را انکار و یا رد  ميکند.

ويژگيهاي يک فرضيه خوب

فرضيه بايد قدرت بیان  حقايق را داشته باشد.

فرضيه بايد بتواند پاسخ مساله تحقيق را بدهد

فرضيه بايد قابليت حذف حقايق نامرتبط با مساله تحقيق را داشته باشد

فرضيه بايد شفاف ،ساده،و قابل فهم باشد.

فرضيه بايد قابليت آزمون را داشته باشد.

فرضيه نبايد با حقايق و قوانين مسلم و اصول علمي تاييد شده مغايرت داشته باشد .

فرضيه نبايد از واژه ها و مفاهيم ارزشي استفاده کند .

فرضيه بايد به مطالعه و پژوهش جهت بدهد.

بايد به صورت جمله خبري باشد.

فرضيه ها بايد مختص مساله تحقيق باشند

بايد بين فرضيه ها و سوالهاي ويژه تناظر صوري و محتوايي وجود داشته باشد.

منظور از تناظر صوري اين است که : اولا : به تعداد سوالهاي فرعي ،فرضيه تدوين شود.ثانيا : هر فرضيه در مقابل سوال مربوط به آن قرار گيرد.

نرم افزار لیزرل

 

لیزرل Lisrel مخفف linear structural relations است. نرم افزار لیزرل  یک محصول نرم افزاری است که به منظور برآورد و آزمون مدل های معادلات ساختاری طراحی شده  و از سوی شرکت بین المللی نرم افزار علمی (SSI) به بازار عرضه شده است. نرم افزار لیزرل Lisrel مکمل نرم افزار SPSS است که در علوم انسانی و علوم اجتماعی استفاده می شود. این نرم افزار کارهای گرافیکی را بهتر از نرم افزار SPSS انجام می‌دهد.

 این نرم افزار با استفاده از همبستگی و کوواریانس بین متغیرهای اندازه گیری شده، می‌تواند مقادیر بارهای عاملی، واریانسها و خطاهای متغیرهای مکنون را برآورد یا استنباط کند، و از آن می‌توان برای اجرای تحلیل عاملی اکتشافی، تحلیل عاملی مرتبه دوم، تحلیل عاملی تاییدی و همچنین تحلیل مسیر (مدل یابی علّی با متغیرهای مکنون) استفاده کرد.

موسسه بانک دانش با بهره گیری از بسیاری از متخصصین رشته آمار  آمادگی کامل خود را جهت تحلیل هر نوع موضوعی با استفاده از نرم افزار لیزرل اعلام می کند . شما دانشجویان عزیز می توانید جهت سفارش و یا مشاوره با شماره 09903636079 تماس حاصل فرمائید .

 

تنظیم مسئله پژوهش

پژوهش علمی همواره با نوعی مسئله یا مشکل آغاز می شود،و هدف آن پیدا کردن جواب مسائل با استفاده از روش های علمی است. دشوارترین گام در فرایند پژوهش،مشخص کردن مسئله مورد مطالعه است.دانشمند معمولا چیزی را که مانع فهمیدن و دانستن است تجربه می کند.ناراحتی و بی قراری وی درباره پدیده های مشاهده شده و مشاهده نشده،یا نوعی کنجکاوی که چرا چنین چیزی بدین شکل وجود دارد،اورا به اندیشیدن وا می دارد. نخستین و مهمترین گام آن است که اندیشه خود را در فضای باز قرار دهد و مسئله ای را که با آن برخورد کرده است با یک نظام منطقی و قابل کنترل بیان کند. مقصود آن است که نخست باید درباره یک چیز،یک مانع یا یک موقعیت مهم تردید وجود داشته باشد، تردیدی که نیازمند تعیین است.

دانشمند تردیدهای مهم،ناآرامی عاطفی، و مفاهیم تازه را تجربه و تلاش می کند مسئله معینی را در زمینه ای که مایل به مطالعه آن است انتخاب و تدوین کند، حتی اگر مناسبت  و کفایت نداشته باشد. به بیان دیگر، در این مرحله کمتر اتفاق می افتد که مسئله پژوهش روشن،صریح و کامل باشد. دانشمند باید مداوم با آن در کشمکش باشد، نوشته ها و پیشیته های پژوهشی را مطالعه می کند،تجربه شخصی و تجارب دیگران را بررسی می کند. مداوم آن را می آزماید، و با آن زندگی می کند. و سرانجام، دیر یا زود مسئله پژوهش را به گونه تصریحی یا تلویحی (و معمولا به صورت یک پرسش) بیان می کند، در حالی که بیان او ممکن است جدید بوده یا جنبه موقتی و آزمایشی داشته باشد.

البته دانشمند گاه ناگزیر می شود در انتظار نوعی جهش خلاقانه و اشراق به سر برد. ممکن است این اشراق دست دهد یا ندهد. با مسئله ای که تنظیم می کند.با پرسش یا پرسشهایی که مطرح می سازد، بقیه کار وی بسیار ساده تر خواهد بود. تنها شرط لازم برای تدوین یک مسئله آن است که حل شدنی باشد، جواب پرسش مطرح شده را باید بتوان با ابزارهای موجود پیدا کرد. مسئله ممکن است با هر جنبه ای از رفتار سر و کار داشته باشد، خواه مهم و خواه کم اهمیت تلقی شود. به گفته مک گویگان یک درس مهم تاریخ این است که ما نباید نسبت به داوری درباره اهمیت مسئله ای که دانشمند روی آن کار می کند، شتاب کنیم. زیرا فراوان دیده شده است که آنچه به عنوان یک چیز کم اهمیت دور انداخته شده بعدها به گونه قابل ملاحضه ای در پیشرفتهای علمی سهیم بوده است .

نکته مهم آن است که بتوانید موضوع پژوهش خود را به زبان ساده و با استفاده از واژه ها و اصطلاحات روزمره بیان کنید. از به کار بردن واژه های نامفهوم و پیچیده دوری کنید. عنوان پژو.هش باید طوری انتخاب شود  که نه خیلی کوتاه و نه خیلی طولانی باشد. باید بیانگر گستره پژوهش و متناسب با زمان و امکانات موجود باشد؛ درست و به اندازه لازم (تا حدی که نتوان حتی یک کلمه آن را حذف کرد).

 

منابع فرضیه های پایان نامه

منابع فرضیه های پایان نامه

برخی فرضیه ها وجود حالتها و شرایط معینی را در مواردی خاص بیان می دارند،بدین معنا که می گویند چیز،شخص،موقعیت یا رویدادی معین،صفات و مشخصات خاصی دارند.برخی دیگر از انواع فرضیه ها که معمولا به مطالعات توصیفی ارتباط پیدا می کند،الگوی آنچه را که موجود هست به نمایش می گذارد،نسبت برخی رویدادها را بیان می کند ،یا رابطه ای را به صورت تمایل یک رویداد به همراهی با رویداد دیگر شرح می دهد،یا حکم می کند که یک چیز همواره کوچکتر یا بزرگتر از چیز معین دیگر است.بسیاری از مطالعات و بررسی های اجتماعی متوجه این گونه فرضیه هاست.مثلا روان شناسان ارتباط انواع مختلف استعدادها ،جامعه شناسان ارتباط جرایم و بیماری های روانی ،و مردم شناسان رابطه بین عقاید دینی ،آداب ازدواج و سایر رسوم جوامع مختلف را مورد بررسی قرار می دهند.نوع دیگری از فرضیه نیز وجود دارد(فرضیه های رابطه علی) که صفت خاص یا رویداد معینی را جز عواملی که در تعیین و تولید صفت یا رویداد خاص دیگری موثر است می داند.برای مثال ،تئوری روان تحلیلگران این فرضیه را پذیرفته است که تجارب دوره نوزادی و کودکی از عوامل مهم سازنده شخصیت در دوره بلوغ و کمال است.

به منظور تدوین فرضیه های پژوهش ،چنان که قبلا نیز گفته شد ،پژوهشگر هم از قیاس و هم از استقرا استفاده می کند.بنابراین برای تنظیم فرضیه دو منبع بالقوه تئوریهای موجود و نتایج پژوهش های انجام شده پیشین ،مورد توجه قرار می گیرد پژوهشگر با تشکیل فرضیه می تواند یافته های خود را فراسوی شرایط خاصی که داده ها در آن به دست آمده است تعمیم دهد.به سخن دیگر ،چون یکی از هدفهای پژوهش ،ایجاد مولفه هایی برای تشکیل تئوریهای تعمیم پذیر است،پژوهشگر باید تا آنجا که ممکن است در به وجود آمدن یک پایه نظری یا در جهت ایجاد آن بکوشد. با آنکه برخی فرضیه ها ممکن است فقط مبتنی بر نکته و اشاره کوچکی باشد ،و گاه نیز ممکن است تصادفی باشد و حتی از کشف و شهود ناگهانی ناشی شود،اما اغلب فرضیه ها بر پایه یافته های مطالعات پیشین طرح می شود و هدف آنها استقرا رابطه بین دو یا چند متغیر در زمان حال است.نوعی دیگر از فرضیه ها که از تئوریهای کامل و جامع حاصل میشود با استفاده از یک رشته قیاسهای معین به پیش بینیهایی منجر می شود که در شرایط معین ،نتایج مشخصی به دست خواهد آورد.

فرضیه هایی که از کشف و شهود ناگهانی ناشی می شود ممکن است در برخی موارد برای توسعه و پیشرفت علم مفید و موثر باشد .اما اگر فقط در یک پژوهش آزمایش شوند فایده آنها به وسیله دو عامل محدود می شود:

1- این اطمینان وجود ندارد که رابطه ای که بین دو عامل کشف و مشاهده شده است،در مطالعات دیگر نیز تایید شود.

2- فرضیه ای که مبتنی بر حدس و گمان باشد ،احتمالا رابطه محکمی با فرضیه ها و معلومات دیگر آدمی ندارد .با این حال ،چنین فرضیه هایی ممکن است مسائل و پرسش های جامعی مطرح سازد و به پژوهش های متعدد دیگری بینجامد ،و حتی ممکن است بعدها با پژوهش های دیگر مقارن و همبسته شده به صورت تئوریهای تبیینی جامعی در آید.

فرضیه ای که مبتنی بر مطالعات پیشین باشد ،محدودیت فرضیه مبتنی بر کشف و شهود را ندارد، و اگر مطالعات جدید فرضیه قبلی را تاکید کند رابطه حاصل به شکل رابطه ای نظامدار در می آید. در این صورت احتمال آنکه رابطه حاصل ناشی از شرایط خاص موقعیت معینی باشد ،کاهش می یابد(گرچه این امکان به کلی از میان نمی رود).

اما فرضیه هایی که تئوری کلی تری استنتاج می شود ،حتی محدودیت فرضیه های مبتنی بر یافته های مطالعات پیشین را نیز ندارد،زیرا از مجموعه دانش کلی که درباره زمینه مربوط به آن موجود است جدا نخواهد ماند. بدین ترتیب اگر بین داده های اولیه این گونه مطالعات و تئوری کلی ارتباط برقرار شود، و اگر نتایج به دست آمده موید و در جهت تقویت پیش بینی های قبلی باشد ،پژوهشگران در واقع به پیشرفت علم و دانش بشر کمک وافری کرده اند ،زیرا نتایج آنها ضمن آنکه تئوری کلی را تایید و پشتیبانی می کند برای حل مسائل زندگی نیز فواید عملی در بر دارد. بنابر آنچه گفته شد،پژوهشگر بهتر است بتواند هم از نتایج پژوهش های پیشین استفاده کند و هم در تدوین فرضیه های خاص مطالعه خود به تئوریهای کلی موجود متکی باشد ،تا کار او در تنظیم فرضیه های جدید آسان شود.داشتن فرضیه ای روشن او را در تعیین نوع داده های مورد نیاز و روش تجزیه و تحلیل آماری آن ،و به طور کلی هدایت پژوهش ،یاری می دهد.اما در اینجا لازم است به یک نکته اشاره شود .با آنکه تدوین فرضیه و آزمون درستی آن یکی از هدفهای عمده پژوهش های علمی است ،همواره باید به خاطر داشته باشیم که برای رسیدن به این هدف راه کوتاه و میانبری وجود ندارد. در قلمرو علوم اجتماعی و علوم رفتاری ،مسائل و مشکلات بسیاری وجود دارد که در آنها هنوز فرضیه های مهمی  موجود نیست، و بنابراین ضروری است درباره آنها پژوهش هایی که جنبه اکتشافی دارد به میزان زیاد انجام شود،تا در نتیجه آنها بتوان فرضیه های قابل قبولی تدوین کرد .این گونه مطالعات اکتشافی یکی از مراحل ضروری و لازم برای پیشرفت و توسعه هر علم ،به ویژه علوم رفتاری و اجتماعی است که با مسائل و مشکلات بغرنج و متغیرهای پیچیده ای سر و کار دارد.

ttt