نوشته‌ها

روش علمی


بهترین روش کسب دانش،روش علمی است، زیرا تلاش می کند نفوذ تورش یا پیش داوری آزمایشگر را در زمان آزمون یک فرضیه یا تئوری کمینه سازد،و اطلاعاتی(تاحد ممکن) مبتنی بر واقعیت به دست دهد. به بیان دیگر پژوهشگران تلاش می کنند با استفاده از روش علمی ،اطلاعاتی بدست آورند که از عقاید شخصی ،ادراکات،تورشها، تعصبها، ارزشها،نگرشها،و عواطف به دور باشد. این کار از طریق آزمایش یا مشاهده ایده ها و عقاید بر پایه روش علمی که در معرض وارسی همگان قرار دارد، انجام می شود.دانش حاصل از این روش قابل اعتماد است زیرا در نهایت مبتنی بر شواهد مشاهده شده عینی خواهد بود. این روش بیان می کند که:

 1)تمامی دانش شناخته شده قبلی درباره پدیده مورد نظر را یاد بگیرید

 2)درباره چگونگی ارتباط آن پدیده با چیزهای دیگر،حدس بزنید یا فرضیه ای تولید کنید

3)تعیین کنید که چع چیز شاهد دانش جدید مورد نظر شماست

 4)برای فراهم ساختن این شاهد، داده هایی را با یک روش نظامدار،عینی و کنترل شده گردآوری کنید

5)برای آزمایش آن فرضیه، داده ها را ارزشیابی کنید

6)بر پایه کیفیت داده ها و مناسب ارزشیابی، از کار خود دفاع کنید.

 

مراحل روش علمی

  • تنظیم مسئله پژوهش

  • تدوین فرضیه

  • استدلال – قیاس

  • تعریف عملی متغیرها

  • تدوین طرح پژوهش

  • مشاهده آزمایش(گردآوری داده ها)

  • تجزیه و تحلیل آماری و تفسیر نتایج

  • تعمیم نتایج پژوهش

  • پیش بینی

  • بیان قانون

  • تدوین تئوری

  • توسعه و رشد تئوریها

  • پیوستگی مراحل مختلف روش علمی

  • آیا روشی هست که درآن روش علمی کارساز نباشد؟

  • بیان خلاصه

سعی ما براین است که در مقالات بعدی هر کدام از مراحل روش علمی را به طور مفصل شرح دهیم .منتظر مقالات بعدی ما باشید .

انتخاب موضوع پایان نامه

انتخاب موضوع پژوهش و پایان نامه

انتخاب موضوع پایان نامه قدم اول  پایان نامه نویسی می باشد.و از اهمیت خاصی برخوردار است. اگر انتخاب موضوع پایان نامه توسط دانشجو به درستی انجام نگیرد، بقیه مراحل هم به خوبی انجام نشده و دانشجو برای انجام پروپوزال و پایان نامه با مشکل جدی مواجه می شود.

در بیشتر موارد موضوعاتی که برای پایان نامه انتخاب می شوند دارای یک پایه قوی علمی و مقالات پایه خارجی می باشند که این مقاله (Base) برای نوشتن پروپوزال و همچنین طرح اصلی پایان نامه بسیار به کار می آید. همچنین موضوع پایان نامه که مورد انتخاب قرار می گیرد باید متناسب با توانایی دانشجو و علاقه او  باشد تا دانشجو بتواند به راحتی از پس انجام آن برآمده و به راحتی از آن دفاع کند.

 

راهنمایی هایی  برای انتخاب موضوع پایان نامه

گام اول: نکات اولیه

 

  • مطالعه اجمالي در برخي زمينه هاي مورد علاقه و مهم
  • جستجو در برخي پايگاهها و نيز اينترنت تحت عبارت “research topics”  و يا “research priorities” و يا ” issues for research ” در حوزه هاي دلخواه براي آگاهي از موضوع هاي بالقوه مناسب
      
  • مطالعه و وارسي “پيشنهادهايي براي پژوهشهاي بيشتر” در فصل آخر پايان نامه ها براي آگاهي از موضوع هاي مناسب
     
  • صرف وقت بيشتر و مطالعه عميق تر و تحليلي تر در باره موضوع هاي مطرح
     
  • مشورت با استادان و ساير دانشجويان آگاه و منتقد در مورد موضوع هاي قابل قبول و مطرح گام دوم: بررسي و تحليل نكات مورد توجه در انتخاب موضوع

 

  • علاقه مند بودن به موضوع
  • در نظر گرفتن توانايي ها و امکانات فردي مثلاً قدرت تجزيه و تحليل، توانايي تحليل آماري، توانايي برقراري ارتباط با جامعه ي مورد تحقيق، و…
      
  • نو بودن موضوع (تكراري و يا تقليدي صرف نباشد)
     
  • ارزشمند بودن موضوع
  • مطرح بودن در سطح ملي يا منطقه اي يا جهاني
  • منطقي بودن و نه فريبنده بودن
     
  • كاربردي بودن
     
  • مطرح بودن به منزله مسئله (امكان تعريف يك مسئله جديد مبتني بر پيشينه پژوهش يا تجربيات حرفه اي و شخصي)
     
  • امكان تعريف سؤال يا فرضيه بر اساس مسائل عملي يا نظري سؤالهاي مشخص، عيني و هدفمندي را بتوان طرح كرد و همچنین براي پاسخ به سؤالها، راه حل علمي و روش مناسب وجود داشته باشد
     
  • امكان عملي اجراي پژوهش
  • انجام مراحل تحقيق با دشواري غيرعادي همراه نباشد
  • مراحل كار به لحاظ طول زمان مورد نظر قابل انجام باشد
  • مطالعات نظري و دستيابي به منابع امكان پذير باشد
  • نمونه معرف (نماينده) جامعه پژوهش قابل دسترس بوده و افراد مايل به همكاري باشد
  • شيوه گردآوري اطلاعات (توزيع پرسشنامه و يا مصاحبه و يا راه هاي ديگر) در مدت زمان مشخص قابل انجام باشد
  • اطلاعات مورد نياز قابل دسترس و گردآوري باشد
  • امكان انجام پژوهش، به لحاظ روش تحقيق (وجود يك يا چند روش براي آزمون كردن) وجود داشته باشد
  • امكان ادامه پژوهش هاي بيشتر در همان زمينه
  • پيشنهادهاي جديدي را بتوان از دل پژوهش براي پژوهش هاي آتي مطرح كرد
     
  • امكان استخراج و چاپ چند مقاله در آن زمينه (توليد دانش جديد) گام سوم: تصميم گيری كلی
     
  • تدوين يك فهرست از موضوع هاي مناسب بر اساس توجه به معيارهاي مرحله دوم
  • بررسي مجدد تك تك موضوع ها با نگاه منطقي و واقع بينانه
  • حذف برخي از موضوع ها كه امكان انجام تحقيق و رسيدن به نتيجه مطلوب در آنها دشوار است
     
  • انتخاب حداكثر دو يا سه موضوع مناسب براي تحقيق
        
  • بررسي هر يك از موضوع ها به لحاظ وجود منابع اطلاعاتي و وجود استاد راهنما (موضوع در حوزه توجه به تخصص و علاقه حداقل يكي از استادان باشد(
  • مشورت با يك يا دو استاد در باره موضوع هاي پيشنهادي و مسائل مرتبط با آنها
      
  • گرفتن تائيد اوليه از يك يا دو استاد در مورد مناسب بودن يكي از موضوع ها