نوشته‌ها

فرضیه صفر چیست؟

مهمترین گام در هر  «آزمون فرض آماری» تبدیل «فرضیه پژوهشی» و نقض آن به «فرضیه های آماری» است.

       پژوهشگران بعد از اینکه مسئله پژوهش را براي خود تصریح کردند، پاسخي را به عنوان فرضيه تحقيق بيان مي كنند.

فرضيه، پاسخي است  بخردانه، احتمالي و موقت به سوال پژوهشي كه در گام های بعدي تحقيق، درستي  ويا نادرستي آن مورد بررسی  قرار مي گيرد

      به عبارت ديگر ، فرضيه حدس خردمندانه اي درمورد رابطه دو يا چند متغير است كه به صورت جمله اي خبري بيان شده و نشانگر نتايج مورد انتظار است. به بیانی ديگر ، فرضيه گمانی  است زيركانه و علمي كه بايد به كمك واقعيات ( داده ها) مورد بررسي قرار گرفته و سپس تاييد يا رد گردد.

 تفاوت فرضيه و نظريه  در چيست ؟

  • نظريه و قوانين عمدتا شامل قضاياي کلي و عمومي هستند و به موارد خاصي تعلق ندارند و مي تواند مصاديق زيادي داشته باشد . در صورتی که فرضيه حالت کلي ندارد و مخصوصو مسئله تحقيق است که از قضاياي کلي ناشي مي شود

  بيان فرضيه

 در موقع  بيان فرضيه پژوهشگر  به بررسی روابط بين متغيرها می پردازد. به طور معمول  اين بیان فرضیه  به سه شکل انجام می شود :

  1. بررسی رابطه علت و معلولی بين دو يا چند متغير (تاثير عامل هوش در پيشرفت تحصيلي)

  2.  بررسی همبستگی و شدت آن بين دو يا چند متغير  (بررسي همبستگي مشكلات رواني و گرايش به اعتياد)

  3. بررسی و مقايسه ميزان تفاوت تاثير يک يا چند متغير بر يک يا چند متغير(.  مانند تفاوت تاثير دو روش تدريس بر شاگردان) .

   انواع فرضيه در تحقيقات همبستگي و تجربي

فرضيه ها به دودسته  تقسيم ميشوند:

  • فرضيه تحقيق (1H)

  • فرضيه صفر (H0)  

فرضيه تحقيق از احتمال وجود رابطه يا اثر و يا تفاوت بين متغيرها خبررسانی میکند . اين فرض ها به دو دسته جهت دار و بدون جهت تقسيم مي شود .

  فرضيه صفر که به فرضيه آماري يا پوچ نيزموسوم است وجود رابطه ،اثر يا تفاوت بين متغيرها را انکار و یا رد  ميکند.

ويژگيهاي يک فرضيه خوب

فرضيه بايد قدرت بیان  حقايق را داشته باشد.

فرضيه بايد بتواند پاسخ مساله تحقيق را بدهد

فرضيه بايد قابليت حذف حقايق نامرتبط با مساله تحقيق را داشته باشد

فرضيه بايد شفاف ،ساده،و قابل فهم باشد.

فرضيه بايد قابليت آزمون را داشته باشد.

فرضيه نبايد با حقايق و قوانين مسلم و اصول علمي تاييد شده مغايرت داشته باشد .

فرضيه نبايد از واژه ها و مفاهيم ارزشي استفاده کند .

فرضيه بايد به مطالعه و پژوهش جهت بدهد.

بايد به صورت جمله خبري باشد.

فرضيه ها بايد مختص مساله تحقيق باشند

بايد بين فرضيه ها و سوالهاي ويژه تناظر صوري و محتوايي وجود داشته باشد.

منظور از تناظر صوري اين است که : اولا : به تعداد سوالهاي فرعي ،فرضيه تدوين شود.ثانيا : هر فرضيه در مقابل سوال مربوط به آن قرار گيرد.

پیشینه پایان نامه

پیشینه

در این مقاله، به بررسی پیشینه پژوهش های مسئله می پردازیم

پیشینه مسئله

در سابقه شناسی یا پیشینه مسئله، به فرایند و تاریخچه پیدایش مسئله توجه می شود. در این مرحله، باید بیان کنیم که مسئله کجا و چگونه به وجود آمده و تطورات، تحولات و وضعیت فعلی آن چگونه است. به عنوان مثال، پزشک از بیمار می پرسد: این بیماری(آسم) کجا، چه وقت و چگونه در شما به وجود آمد و در این مدت چه شرایطی داشته است؟

اگر مسئله شما در برهه ای از زمان وجود نداشته، سعی کنید با تحلیل نشان دهید که فضای مساعدی برای طرح آن نبوده است.

پیشینه پژوهش های مسئله

درباره ضرورت سابقه شناسی پژوهش های انجام شده، به این واقعیت واقفیم که علم، محصول عقل جمعی بشر و تدریجی و ذره ای و همراه با خطا است. در پیشینه پژوهش های مسئله، منابع موجود را در یک سیر کلی می بینیم یا آنها را به چند دسته تقسیم و محتویات آنها را ارزیابی می کنیم . در همین جا است که میتوانیم به چگونگی نوآوری های خودمان نیز اشاره کنیم .

در این مرحله، باید مطالعه عمیق، انتقادی و گزینش گرانه باشد. می توانیم ابتدا فهرستی از منابعی که در مظان فایده برای ما هستند، تهیه کرده و از منابع خاص تر و معتبرتر، مطالعه عمیق و نقدی خود را شروع کنیم. شاید بسیار مفید باشد اگر با مطالعه یک مدخل دائره المعارفی که با بحث ما بیشتر مرتبط است، به زوایا و ابعاد مهم بحث پی ببریم. این امر، همان تکمیل “آموزش” است که باید قبل از پژوهش اتفاق بیفتد.

در نگارش پیشینه پژوهش، بهتر است سیر تاریخی آثار را رعایت و مسئله منتخب خود را در روند علم توجیه کنیم. اگر پژوهش های قبلی در کار نباشد به این اشاره کرده، مشکلات و خلل موجود را یادآور شویم.

چنانچه این کارها را انجام ندهیم، متهم هستیم که کار ما تکراری، و بدون نوآوری است.

انتخاب موضوع پایان نامه

انتخاب موضوع پژوهش و پایان نامه

انتخاب موضوع پایان نامه قدم اول  پایان نامه نویسی می باشد.و از اهمیت خاصی برخوردار است. اگر انتخاب موضوع پایان نامه توسط دانشجو به درستی انجام نگیرد، بقیه مراحل هم به خوبی انجام نشده و دانشجو برای انجام پروپوزال و پایان نامه با مشکل جدی مواجه می شود.

در بیشتر موارد موضوعاتی که برای پایان نامه انتخاب می شوند دارای یک پایه قوی علمی و مقالات پایه خارجی می باشند که این مقاله (Base) برای نوشتن پروپوزال و همچنین طرح اصلی پایان نامه بسیار به کار می آید. همچنین موضوع پایان نامه که مورد انتخاب قرار می گیرد باید متناسب با توانایی دانشجو و علاقه او  باشد تا دانشجو بتواند به راحتی از پس انجام آن برآمده و به راحتی از آن دفاع کند.

 

راهنمایی هایی  برای انتخاب موضوع پایان نامه

گام اول: نکات اولیه

 

  • مطالعه اجمالي در برخي زمينه هاي مورد علاقه و مهم
  • جستجو در برخي پايگاهها و نيز اينترنت تحت عبارت “research topics”  و يا “research priorities” و يا ” issues for research ” در حوزه هاي دلخواه براي آگاهي از موضوع هاي بالقوه مناسب
      
  • مطالعه و وارسي “پيشنهادهايي براي پژوهشهاي بيشتر” در فصل آخر پايان نامه ها براي آگاهي از موضوع هاي مناسب
     
  • صرف وقت بيشتر و مطالعه عميق تر و تحليلي تر در باره موضوع هاي مطرح
     
  • مشورت با استادان و ساير دانشجويان آگاه و منتقد در مورد موضوع هاي قابل قبول و مطرح گام دوم: بررسي و تحليل نكات مورد توجه در انتخاب موضوع

 

  • علاقه مند بودن به موضوع
  • در نظر گرفتن توانايي ها و امکانات فردي مثلاً قدرت تجزيه و تحليل، توانايي تحليل آماري، توانايي برقراري ارتباط با جامعه ي مورد تحقيق، و…
      
  • نو بودن موضوع (تكراري و يا تقليدي صرف نباشد)
     
  • ارزشمند بودن موضوع
  • مطرح بودن در سطح ملي يا منطقه اي يا جهاني
  • منطقي بودن و نه فريبنده بودن
     
  • كاربردي بودن
     
  • مطرح بودن به منزله مسئله (امكان تعريف يك مسئله جديد مبتني بر پيشينه پژوهش يا تجربيات حرفه اي و شخصي)
     
  • امكان تعريف سؤال يا فرضيه بر اساس مسائل عملي يا نظري سؤالهاي مشخص، عيني و هدفمندي را بتوان طرح كرد و همچنین براي پاسخ به سؤالها، راه حل علمي و روش مناسب وجود داشته باشد
     
  • امكان عملي اجراي پژوهش
  • انجام مراحل تحقيق با دشواري غيرعادي همراه نباشد
  • مراحل كار به لحاظ طول زمان مورد نظر قابل انجام باشد
  • مطالعات نظري و دستيابي به منابع امكان پذير باشد
  • نمونه معرف (نماينده) جامعه پژوهش قابل دسترس بوده و افراد مايل به همكاري باشد
  • شيوه گردآوري اطلاعات (توزيع پرسشنامه و يا مصاحبه و يا راه هاي ديگر) در مدت زمان مشخص قابل انجام باشد
  • اطلاعات مورد نياز قابل دسترس و گردآوري باشد
  • امكان انجام پژوهش، به لحاظ روش تحقيق (وجود يك يا چند روش براي آزمون كردن) وجود داشته باشد
  • امكان ادامه پژوهش هاي بيشتر در همان زمينه
  • پيشنهادهاي جديدي را بتوان از دل پژوهش براي پژوهش هاي آتي مطرح كرد
     
  • امكان استخراج و چاپ چند مقاله در آن زمينه (توليد دانش جديد) گام سوم: تصميم گيری كلی
     
  • تدوين يك فهرست از موضوع هاي مناسب بر اساس توجه به معيارهاي مرحله دوم
  • بررسي مجدد تك تك موضوع ها با نگاه منطقي و واقع بينانه
  • حذف برخي از موضوع ها كه امكان انجام تحقيق و رسيدن به نتيجه مطلوب در آنها دشوار است
     
  • انتخاب حداكثر دو يا سه موضوع مناسب براي تحقيق
        
  • بررسي هر يك از موضوع ها به لحاظ وجود منابع اطلاعاتي و وجود استاد راهنما (موضوع در حوزه توجه به تخصص و علاقه حداقل يكي از استادان باشد(
  • مشورت با يك يا دو استاد در باره موضوع هاي پيشنهادي و مسائل مرتبط با آنها
      
  • گرفتن تائيد اوليه از يك يا دو استاد در مورد مناسب بودن يكي از موضوع ها