نوشته‌ها

تنظیم مسئله پژوهش

پژوهش علمی همواره با نوعی مسئله یا مشکل آغاز می شود،و هدف آن پیدا کردن جواب مسائل با استفاده از روش های علمی است. دشوارترین گام در فرایند پژوهش،مشخص کردن مسئله مورد مطالعه است.دانشمند معمولا چیزی را که مانع فهمیدن و دانستن است تجربه می کند.ناراحتی و بی قراری وی درباره پدیده های مشاهده شده و مشاهده نشده،یا نوعی کنجکاوی که چرا چنین چیزی بدین شکل وجود دارد،اورا به اندیشیدن وا می دارد. نخستین و مهمترین گام آن است که اندیشه خود را در فضای باز قرار دهد و مسئله ای را که با آن برخورد کرده است با یک نظام منطقی و قابل کنترل بیان کند. مقصود آن است که نخست باید درباره یک چیز،یک مانع یا یک موقعیت مهم تردید وجود داشته باشد، تردیدی که نیازمند تعیین است.

دانشمند تردیدهای مهم،ناآرامی عاطفی، و مفاهیم تازه را تجربه و تلاش می کند مسئله معینی را در زمینه ای که مایل به مطالعه آن است انتخاب و تدوین کند، حتی اگر مناسبت  و کفایت نداشته باشد. به بیان دیگر، در این مرحله کمتر اتفاق می افتد که مسئله پژوهش روشن،صریح و کامل باشد. دانشمند باید مداوم با آن در کشمکش باشد، نوشته ها و پیشیته های پژوهشی را مطالعه می کند،تجربه شخصی و تجارب دیگران را بررسی می کند. مداوم آن را می آزماید، و با آن زندگی می کند. و سرانجام، دیر یا زود مسئله پژوهش را به گونه تصریحی یا تلویحی (و معمولا به صورت یک پرسش) بیان می کند، در حالی که بیان او ممکن است جدید بوده یا جنبه موقتی و آزمایشی داشته باشد.

البته دانشمند گاه ناگزیر می شود در انتظار نوعی جهش خلاقانه و اشراق به سر برد. ممکن است این اشراق دست دهد یا ندهد. با مسئله ای که تنظیم می کند.با پرسش یا پرسشهایی که مطرح می سازد، بقیه کار وی بسیار ساده تر خواهد بود. تنها شرط لازم برای تدوین یک مسئله آن است که حل شدنی باشد، جواب پرسش مطرح شده را باید بتوان با ابزارهای موجود پیدا کرد. مسئله ممکن است با هر جنبه ای از رفتار سر و کار داشته باشد، خواه مهم و خواه کم اهمیت تلقی شود. به گفته مک گویگان یک درس مهم تاریخ این است که ما نباید نسبت به داوری درباره اهمیت مسئله ای که دانشمند روی آن کار می کند، شتاب کنیم. زیرا فراوان دیده شده است که آنچه به عنوان یک چیز کم اهمیت دور انداخته شده بعدها به گونه قابل ملاحضه ای در پیشرفتهای علمی سهیم بوده است .

نکته مهم آن است که بتوانید موضوع پژوهش خود را به زبان ساده و با استفاده از واژه ها و اصطلاحات روزمره بیان کنید. از به کار بردن واژه های نامفهوم و پیچیده دوری کنید. عنوان پژو.هش باید طوری انتخاب شود  که نه خیلی کوتاه و نه خیلی طولانی باشد. باید بیانگر گستره پژوهش و متناسب با زمان و امکانات موجود باشد؛ درست و به اندازه لازم (تا حدی که نتوان حتی یک کلمه آن را حذف کرد).

 

روش علمی


بهترین روش کسب دانش،روش علمی است، زیرا تلاش می کند نفوذ تورش یا پیش داوری آزمایشگر را در زمان آزمون یک فرضیه یا تئوری کمینه سازد،و اطلاعاتی(تاحد ممکن) مبتنی بر واقعیت به دست دهد. به بیان دیگر پژوهشگران تلاش می کنند با استفاده از روش علمی ،اطلاعاتی بدست آورند که از عقاید شخصی ،ادراکات،تورشها، تعصبها، ارزشها،نگرشها،و عواطف به دور باشد. این کار از طریق آزمایش یا مشاهده ایده ها و عقاید بر پایه روش علمی که در معرض وارسی همگان قرار دارد، انجام می شود.دانش حاصل از این روش قابل اعتماد است زیرا در نهایت مبتنی بر شواهد مشاهده شده عینی خواهد بود. این روش بیان می کند که:

 1)تمامی دانش شناخته شده قبلی درباره پدیده مورد نظر را یاد بگیرید

 2)درباره چگونگی ارتباط آن پدیده با چیزهای دیگر،حدس بزنید یا فرضیه ای تولید کنید

3)تعیین کنید که چع چیز شاهد دانش جدید مورد نظر شماست

 4)برای فراهم ساختن این شاهد، داده هایی را با یک روش نظامدار،عینی و کنترل شده گردآوری کنید

5)برای آزمایش آن فرضیه، داده ها را ارزشیابی کنید

6)بر پایه کیفیت داده ها و مناسب ارزشیابی، از کار خود دفاع کنید.

 

مراحل روش علمی

  • تنظیم مسئله پژوهش

  • تدوین فرضیه

  • استدلال – قیاس

  • تعریف عملی متغیرها

  • تدوین طرح پژوهش

  • مشاهده آزمایش(گردآوری داده ها)

  • تجزیه و تحلیل آماری و تفسیر نتایج

  • تعمیم نتایج پژوهش

  • پیش بینی

  • بیان قانون

  • تدوین تئوری

  • توسعه و رشد تئوریها

  • پیوستگی مراحل مختلف روش علمی

  • آیا روشی هست که درآن روش علمی کارساز نباشد؟

  • بیان خلاصه

سعی ما براین است که در مقالات بعدی هر کدام از مراحل روش علمی را به طور مفصل شرح دهیم .منتظر مقالات بعدی ما باشید .

اهداف تحقیق

 

کارهایی که محقق در متن تحقیق انجام می دهد، همان اهداف او است، مانند توضیح، رفع ابهام، اثبات، تعریف، دفع شبهه، توجیه و…. . معمولا با تبدیل سوال های فرعی به شبه جمله می توان بیشتر اهداف را نیز به دست آورد.

پیشینه پایان نامه

پیشینه

در این مقاله، به بررسی پیشینه پژوهش های مسئله می پردازیم

پیشینه مسئله

در سابقه شناسی یا پیشینه مسئله، به فرایند و تاریخچه پیدایش مسئله توجه می شود. در این مرحله، باید بیان کنیم که مسئله کجا و چگونه به وجود آمده و تطورات، تحولات و وضعیت فعلی آن چگونه است. به عنوان مثال، پزشک از بیمار می پرسد: این بیماری(آسم) کجا، چه وقت و چگونه در شما به وجود آمد و در این مدت چه شرایطی داشته است؟

اگر مسئله شما در برهه ای از زمان وجود نداشته، سعی کنید با تحلیل نشان دهید که فضای مساعدی برای طرح آن نبوده است.

پیشینه پژوهش های مسئله

درباره ضرورت سابقه شناسی پژوهش های انجام شده، به این واقعیت واقفیم که علم، محصول عقل جمعی بشر و تدریجی و ذره ای و همراه با خطا است. در پیشینه پژوهش های مسئله، منابع موجود را در یک سیر کلی می بینیم یا آنها را به چند دسته تقسیم و محتویات آنها را ارزیابی می کنیم . در همین جا است که میتوانیم به چگونگی نوآوری های خودمان نیز اشاره کنیم .

در این مرحله، باید مطالعه عمیق، انتقادی و گزینش گرانه باشد. می توانیم ابتدا فهرستی از منابعی که در مظان فایده برای ما هستند، تهیه کرده و از منابع خاص تر و معتبرتر، مطالعه عمیق و نقدی خود را شروع کنیم. شاید بسیار مفید باشد اگر با مطالعه یک مدخل دائره المعارفی که با بحث ما بیشتر مرتبط است، به زوایا و ابعاد مهم بحث پی ببریم. این امر، همان تکمیل “آموزش” است که باید قبل از پژوهش اتفاق بیفتد.

در نگارش پیشینه پژوهش، بهتر است سیر تاریخی آثار را رعایت و مسئله منتخب خود را در روند علم توجیه کنیم. اگر پژوهش های قبلی در کار نباشد به این اشاره کرده، مشکلات و خلل موجود را یادآور شویم.

چنانچه این کارها را انجام ندهیم، متهم هستیم که کار ما تکراری، و بدون نوآوری است.