نوشته‌ها

متغیر پیش بین و ملاک

متغیر پیش بین و متغیر ملاک دو تا از متغیرهایی هستند که در پژوهش هایی که ارتباط میان متغیرهای وابسته و مستقل را می سنجند، کاربرد فراوانی دارند. در این مقاله علاوه بر تعریف متغیر پیش بین و ملاک به بررسی نقش آن ها در مطالعات پژوهشی خواهیم پرداخت تا شما به عنوان یک پژوهشگر بتوانید این متغیرها را تشخیص داده و از آن ها استفاده کنید.

بیشتر بخوانید: انواع متغیر در روش تحقیق

بانک دانش در ادامه این مطلب تعریف متغیرهای پژوهشی پیش بین و ملاک و کاربردهای مربوط به هر یک از این متغیرها را در مطالعات پژوهشی بیان کرده است. قبل از هر چیز می دانیم متغیرها با توجه به نقشی که در مطالعه دارند به دو دسته زیر تقسیم بندی می شوند.

انواع متغیرها با توجه به نقش آن ها در پژوهش

  1. متغیر مستقل
  2. متغیر وابسته

برای این که بدانیم متغیرهای مستقل و وابسته چه ارتباطی با متغیرهای پیش بین و ملاک دارند، ابتدا باید دو تعریف زیر را در نظر داشته باشیم.

متغیر پیش بین چیست؟

متغیر پیش بین (متغیر مستقل) متغیری است که توسط پژوهشگر انتخاب، اندازه گیری یا دستکاری می شود و تاثیر معناداری را بر روی متغیر وابسته خواهد داشت. در اکثر مطالعات همبستگی فرض بر این است که متغیر مستقل نقش معناداری بر روی متغیر وابسته دارد. بنابراین در مطالعات همبستگی، متغیر پیش بین همان متغیر مستقل می باشد.

متغیر ملاک چیست؟

متغیر وابسته (متغیر ملاک) متغیری است که با تغییر مقادیر متغیر(های) مستقل، تحت تاثیر قرار می گیرد. هر چه پژوهشگر بر روی متغیرهای مستقل تغییر ایجاد کند، تاثیر آن به صورت مستقیم بر روی متغیر وابسته قابل تغییر و اندازه گیری است. در مطالعات همبستگی متغیر ملاک، همان متغیر وابسته است.

مثال:

یکی از واضح ترین و راحت ترین مثال های مربوط به تعیین نقش متغیرهای پیش بین و ملاک، استفاده از رگرسیون خطی است. در رگرسیون خطی با فرمول زیر، هدف ما بررسی تاثیر متغیرهای مستقل بر روی متغیر وابسته با استفاده از انجام یک آزمون همبستگی است.

Y=a+bX+E

از آنجایی که مطالعه ما از نوع همبستگی است، متغیر ملاک y بوده و متغیر پیش بین همان x می باشد.

بنابراین به طور کلی، زمانی که ما پژوهش خود را با استفاده از آزمون همبستگی انجام دهیم، متغیرهای پیش بین و ملاک به ترتیب معادل با متغیرهای وابسته و مستقل در مدل می باشند. بنابراین با این تفاسیر، هر گونه تغییری در متغیر ملاک، باعث ایجاد تغییر در متغیر پیش بین خواهد شد.

بیشتر بخوانید: فرضیه جهت دار و بدون جهت

انواع متغیر در روش تحقیق

در هر پژوهش، متغیرهایی که شما از آن ها استفاده می کنید با توجه به نقش آن ها در پژوهش، نوع مقیاس اندازه گیری و واحد اندازه گیری می توانند انواع مختلفی داشته باشند. در این مقاله انواع متغیر در روش تحقیق را با در نظر گرفتن نوع و نقش آن ها در هر پژوهش به صورت کامل بررسی کرده و برای رفع ابهام احتمالی، در مورد هر کدام مختصری توضیح خواهیم داد.

بیشتر بخوانید: چگونه از پایان نامه مقاله استخراج کنیم؟

در ادامه این مقاله، با توجه به نوع نقشی که متغیرها در روش تحقیق دارند و واحد اندازه گیری آن ها، چند دسته از آن را معرفی می کنیم و در مورد هر یک توضیح می دهیم تا بیشتر با انواع متغیرها در روش تحقیق آشنا شوید.

انواع متغیرها در روش تحقیق

انواع متغیرها براساس نقش آن ها در پژوهش

1- متغیرهای مستقل

متغیرهایی هستند که پژوهشگر کنترل کامل بر روی آن ها دارد یعنی می تواند تغییراتی را در آن ها ایجاد کند و حتی متغیرهای جدیدی را وارد مطالعه نماید. انتظار پژوهشگر این است که متغیرهای مستقل رابطه معناداری را با متغیرهای وابسته داشته باشند.

2- متغیرهای وابسته

هر تغییری که بر روی متغیر(های) مستقل ایجاد کنیم، بر روی متغیر وابسته نیز تاثیر می گذارد. هدف کلی در پژوهش این است که پژوهشگر تغییرات را روی متغیرهای مستقل اعمال کرده و اثر آن روی متغیر وابسته را بررسی می کند.

انواع متغیرها براساس مقیاس اندازه گیری

1- متغیرهای کیفی

متغیر کیفی متغیری است که قابلیت اندازه گیری ندارند و نمی توان با استفاده از اعداد، مقدار آن ها را نمایش داد. از جمله مثال های مربوط به متغیرهای کیفی می توان به جنس، رنگ و … اشاره کرد.

2- متغیرهای کمی

متغیر کمی متغیری است که از نظر مقدار قابل تغییر بوده و می توانیم مقدار آن را با یک عدد نمایش دهیم. از جمله مثال های مربوط به متغیرهای کمی می توان به متغیرهای قد، وزن و … اشاره نمود.

انواع متغیرها براساس واحد اندازه گیری

1- متغیرهای پیوسته

متغیر پیوسته متغیری است که بین هر دو مقدار آن می توان یک مقدار انتخاب کرد مانند سرعت، زمان، وزن، قد و …

2- متغیرهای گسسته

متغیر گسسته متغیری است که نمی توان هیچ مقداری را بین دو مقدار آن تعیین نمود. متغیرهای گسسته عموماً به شکل تعداد تعریف می شوند. مانند تعداد افراد حاضر در کلاس، تعداد بیماران مبتلا به سرطان و …

انواع متغیرها براساس نوع رابطه

1- متغیرهای تعدیلگر

متغیرهایی هستند که بر روی رابطه میان متغیر وابسته و متغیرهای مستقل تاثیر می گذارند. برای مثال زمانی که قصد بررسی تاثیر انگیزش دانشجویان بر روی یادگیری را داشته باشید و بخواهیم متغیر جنسیت را نیز اعمال کنیم، آنگاه جنسیت نقش تعدیلگر را خواهد داشت.

2- متغیرهای کنترل

گاهی برخی متغیرها تاثیر نامناسب بر روی دیگر متغیرها خواهند داشت. در این موارد از متغیرهایی برای خنثی کردن، متعادل کردن و حتی گاهی از بین بردن اثرات این متغیرها استفاده می کنیم. متغیرهایی که به این روش کنترل شده اند را متغیرهای کنترل می نامند.

شما به عنوان یک پژوهشگر باید با انواع روش متغیرها در روش تحقیق آشنایی کامل داشته باشید تا در صورت نیاز بتوانید از آن ها در مطالعه خود استفاده کرده و نتایج حاصل از کار را تفسیر نمایید. بنابراین قبل از انجام پژوهش مطالعه کامل این متغیرهای پژوهشی را فراموش نکنید.

بیشتر بخوانید: چگونه بیان مسئله بنویسیم؟

جدیدترین موضوعات پایان نامه در حوزه طرحواره درمانی

طرحواره درمانی (Schema Therapy) در واقع ترکیبی از روش های درمانی قبل از خودش می باشد و به منظور درمان اختلالات شخصیتی و اختلالات مزمن به کار گرفته می شود. معمولاً بیمارانی که از درمان های قدیمی تر نتیجه نگرفته اند تحت این درمان قرار می گیرند. در این مقاله جدیدترین موضوعات پایان نامه در حوزه طرحواره درمانی را به شما معرفی می کنیم.

بیشتر بخوانید: جدیدترین موضوعات پایان نامه در حوزه ذهن آگاهی

بنابر تعریف، طرحواره خود یک الگوی سازمان یافته و منظم از تفکر و رفتار است و می توان آن را به عنوان یک چارچوب ذهنی از ایده های از پیش شکل گرفته تعریف کرد. اما نوشتن پایان نامه در این حوزه از جذابیت خاصی برخوردار است زیرا به صورت مستقیم با بیماران سر و کار دارد. در ادامه چند موضوع جدید را در این حوزه معرفی می کنیم.

جدیدترین موضوعات پایان نامه در حوزه طرحواره درمانی

1- بررسی تاثیر طرحواره درمانی عاطفی گروهی بر روی علائم اضطراب اجتماعی در میان گروهی از افراد (دلخواه)

انتخاب گروه یا همان نمونه بستگی به شما دارد، اما استفاده از این روش دارای اصولی است که باید رعایت کنید. به عنوان مثال شما باید از روش پیش آزمون و پس آزمون استفاده کنید تا تاثیر روش طرحواره درمانی عاطفی گروهی را بر روی بیماران به وضوح مشاهده کنید. همچنین استفاده از روش های آماری دیگر نیز ممکن است به شما در حین نوشتن فصل چهارم پایان نامه کمک کنند.

2- بررسی تاثیر طرحواره درمانی بر روی درمان اختلال استرس پس از سانحه

اختلال استرس پس از سانحه (PTSD) می تواند تاثیر بسیار پیچیده و عجیبی را بر روی شخصیت افراد داشته باشد و آن ها را در معرض بیماری های روانشناختی مختلف قراد دهد. شما می توانید برای نوشتن یک پایان نامه جذاب و جدید در زمینه طرحواره درمانی، تاثیر روش طرحواره درمانی را بر روی درمان این اختلال آزمون کنید و نتایج خود را تفسیر نمایید.

3- بررسی تاثیر طرحواره درمانی بر روی افراد سالخورده مبتلا به اختلال شخصیت مرزی در ایران

مشابه این مطالعه البته با کمی اختلاف در کشورهای دیگر انجام شده است اما در ایران چنین مطالعه ای هنوز انجام نشده بنابراین شما می توانید به عنوان اولین نفر در خاورمیانه، تاثیر طرحواره درمانی را بر روی افراد سالخورده ای که مبتلا به اختلال شخصیت مرزی (BPD) هستند با استفاده از روش های مقایسه آماری بررسی کنید و نتیجه آن را در قالب یک پایان نامه گزارش کنید.

انتخاب موضوع در زمینه طرحواره درمانی یک چالش نیست زیرا بسیاری از موضوعات را در این زمینه می توان پیشنهاد کرد. چالش اصلی نحوه انجام و میزان شدنی بودن مسئله مطرح شده در این زمینه است. یعنی موضوع شما باید از نظر آماری قابل انجام باشد و کمی خلاقیت در عنوان آن به کار رفته باشد.

بیشتر بخوانید: جدیدترین موضوعات پایان نامه روانشناسی بالینی

احساس تعلق به مدرسه

امروزه متغیرهای زیادی در حوزه روانشناسی ارائه شده‌اند در اینجا  به شرح یکی از این متغیرها می‌پردازیم:

احساس تعلق به مدرسه

واژه­ های معادل احساس تعلق به مدرسه عبارت‌اند از: دل‌بستگی به مدرسه، پیوند با مدرسه، مشارکت در مدرس و جامعه مدرسه ­ای. ولی به‌طورکلی تمام  این واژه­ ها به یک مفهوم اشاره دارند و آن‌هم احساس جزئی از کل بودن در مدرسه و احساس مسئولیت و اهمیت داشتن سرنوشت مدرسه و میزان رسیدن به اهداف موردنظر در مدرسه. دسته‌ای از تعاریف مبتنی بر دیدگاه زیست‌بوم شناسانه یا مبتنی بر بعد اجتماعی است. در این رویکرد احساس تعلق به‌صورت عمومی عبارت است از توصیف کیفیت ارتباطات در سطح جامعه و به‌صورت اختصاصی (احساس تعلق به مدرسه) به‌عنوان دیدگاه افراد که باعث افزایش پیوند آن‌ها با محیط مدرسه می‌شود تعریف می‌گردد احساس تعلق به مدرسه متغیری جدید می­ باشد و مقالات بسیاری در این زمانه در سال های اخیر به چاپ رسیده اند. چنانچه شما دانشجویان عزیز به پکیج کاملی در این زمینه نیاز داشتید تیم پژوهشی بانک دانش با بهره گیری از تیمی متخصص در حوزه روانشناسی آمادگی ارائه پکیجی کامل در زمینه این متغیر  و همچنین موضوعات مناسب جهت انتخاب موضوع پایان نامه به شما دوستان عزیز را دارد.

شما دانشجویان عزیز می‌توانید جهت سفارش با شماره 09903636079 در ارتباط باشید.

سرسختی تحصیلی

امروزه متغیرهای بسیاری در حوزه روانشناسی ارائه شده‌اند در اینجا  به شرح یکی از این متغیرها می‌پردازیم:

سرسختی تحصیلی

سرسختی تحصیلی در ارتباط با خود ادراکی عاطفی، انگیزشی و شناختی که به­ وسیله دانش ­آموزانی که با چالش ­های تحصیلی مواجه می­شود طراحی شده است . دانش‌آموزانی که دارای این ویژگی­ ها هستند، معمولاً بر زندگی خود کنترل بیشتری احساس می­ کنند، نسبت به آن­چه انجام می­ دهند تعلق‌خاطر بیشتری دارند و در قبال عقاید و تغییرات جدید، پذیرا هستند.

سرسختی تحصیلی متغیری به روز و نو می ­باشد و مقالات بسیاری در این زمانه در سال های اخیر به چاپ رسیده اند. چنانچه شما دانشجویان عزیز به پکیج کاملی در این زمینه نیاز داشتید تیم پژوهشی بانک دانش با بهره گیری از تیمی متخصص در حوزه روانشناسی آمادگی ارائه پکیجی کامل در زمینه این متغیر  و همچنین موضوعات مناسب جهت انتخاب موضوع پایان نامه به شما دوستان عزیز را دارد.

شما دانشجویان عزیز می‌توانید جهت سفارش با شماره 09903636079 در ارتباط باشید.