طراحی آزمایشات

اگر در حوزه تجربی و خصوصاً آماری پژوهشی انجام داده باشید قطعاً حداقل یک بار با این اصطلاح برخورد داشته اید. طراحی آزمایشات همانطور که از نام آن پیداست روشی برای به کارگیری تعدادی آزمایش و انتخاب بهینه ترین تعداد آزمایش می باشد. امروزه طراحی آزمایشات به عنوان یکی از مفیدترین ابزارهای آماری وارد اکثر زمینه های پژوهشی شده و جای خود را باز کرده است.

بیشتر بخوانید: الگوریتم های فرا ابتکاری

طراحی آزمایشات در حوزه های مختلفی مانند توسعه، طراحی مهندسی و پیاده سازی فرآیندهای عملی کاربرد فراوانی داشته و از این حیث دارای اهمیت ویژه ای می باشد. در این مقاله ابتدا یک تعریف مختصر و مفید را از اصطلاح طراحی آزمایشات ارائه می کنیم و سپس به بررسی جنبه های مختلف آن خواهیم پرداخت.

طراحی آزمایشات چیست؟

طراحی آزمایشات (Design of Experiments) یا به اختصار DOE یک رویکرد علمی و پژوهشی برای درک بهتر فرآیندها و کنترل کردن نحوه تبدیل شدن ورودی به خروجی می باشد. اما با توجه به این که انجام آزمایشات مختلف همواره نیاز به هزینه و زمان دارد، این روش بهینه ترین تعداد آزمایش را برای به دست آوردن بهترین خروجی به پژوهشگر می دهد.

مزایای اصلی طراحی آزمایشات

  • افزایش بازدهی در فرآیندها
  • کاهش تغییرپذیری (Variability) فرآیندها
  • کاهش معنادار زمان تأخیر در طراحی
  • کاهش زمان توسعه محصول
  • افزایش رضایت مشتریان
  • افزایش کیفیت خروجی (محصول)

مراحل مختلف اجرای طراحی آزمایشات

  • هدایت آزمایش و جمع آوری حداکثر اطلاعات مورد نیاز
  • شناسایی پارامترها و متغیرهای موجود در مسئله
  • بهینه کردن تعداد آزمایش ها
  • بهینه کردن میزان هزینه ها (کاهش هزینه)
  • بهینه کردن زمان مورد نیاز برای انجام آزمایش (کاهش زمان برای اجرای فرآیند)
  • مقایسه کردن (مقایسه میان کیفیت خروجی حاصل از روش های مختلف)
  • بهبود کیفیت محصولات در صورت وجود نقص در فرآیند تولید آن ها

طراحی آزمایشات چه کاربردهایی دارد؟

نه تنها از طراحی آزمایشات می توان در زمینه های صنعتی و تولیدی به عنوان یک ابزار دقیق آماری استفاده کرد، بلکه از این تکنیک می توان در اکثر فرآیندها و سیستم ها و افزایش کیفیت خروجی حاصل از آن ها بهره مند شد. از جمله موارد کاربرد طراحی آزمایشات می توان به سیستم های کشاورزی، سیستم های اقتصادی، فرآیندهای مبادلاتی و … اشاره کرد.

نقش طراحی آزمایشات در کنترل کیفیت

بررسی دقیق محصول نهایی و تعیین سالم و یا معیوب بودن محصولات، از جمله وظایفی است که امروزه به کنترل کیفیت آماری محول شده اند. حال زمانی که محصولات طراحی شده اند می توان از طراحی آزمایشات برای بهبود این محصولات و بهینه کردن فرآیندهای تولید آن ها استفاده کرد. بنابراین می توان گفت طراحی آزمایشات یکی از ابزارهای کلیدی در فرآیند کنترل کیفیت است.

طراحی آزمایشات یکی از مهم ترین و اصلی ترین ابزارهای آماری برای بهبود فرآیندهای تولید است که امروزه توسط بسیاری از کارخانجات و بخش های تولیدی بزرگ مورد استفاده قرار می گیرد. انجام پژوهش در حوزه طراحی آزمایشات یکی از جذاب ترین و کاربردی ترین موضوعات پژوهشی در قرن حاضر است که به شدت مورد استقبال کارخانجات صنعتی قرار گرفته است.

بیشتر بخوانید: تفاوت همبستگی اسپیرمن و پیرسن

0 پاسخ

دیدگاه خود را ثبت کنید

Want to join the discussion?
Feel free to contribute!

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *